Những trường hợp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp từ 01/01/2026

Người lao động cần nắm rõ các quy định mới để chủ động thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ, tránh bị gián đoạn hoặc mất quyền hưởng trợ cấp thất nghiệp do không cập nhật kịp thời.

Theo khoản 4 Điều 41 của Luật Việc làm 2025, từ năm 2026, người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp sẽ bị chấm dứt chi trả khi rơi vào một trong 13 trường hợp cụ thể. Trong đó, những trường hợp phản ánh rõ nhất tính chất “được việc làm là chấm dứt hưởng trợ cấp” gồm:

1. Có việc làm và thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định mới tại Luật Việc làm. Đây là trường hợp phổ biến, phù hợp với nguyên tắc bảo hiểm thất nghiệp chỉ hỗ trợ người không có việc làm, mất thu nhập.
2. Hưởng lương hưu hàng tháng, do đã chuyển sang diện hưởng chính sách hưu trí, không còn thuộc đối tượng cần trợ cấp tạm thời vì mất việc làm.
3. Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân hoặc dân quân thường trực, hoặc ra nước ngoài định cư, đi học tập có thời hạn trên 12 tháng, dẫn đến không còn đáp ứng điều kiện tìm kiếm việc làm tại Việt Nam.

Đặc biệt, Luật mới quy định hai trường hợp chấm dứt do người lao động không thực hiện nghĩa vụ với hệ thống gồm:

4. Sau hai lần từ chối việc làm do trung tâm dịch vụ việc làm giới thiệu mà không có lý do chính đáng, phản ánh sự thiếu hợp tác trong quá trình hỗ trợ tái hòa nhập thị trường lao động.
5. Không thực hiện thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng liên tục trong 3 tháng, trái với quy định tại Điều 40 của Luật Việc làm 2025.

Ngoài ra, người lao động cũng sẽ bị chấm dứt trợ cấp thất nghiệp khi:

6. Bị xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp.
7. Chết.
8. Chấp hành hình phạt tù hoặc bị tạm giam, hoặc bị tòa án tuyên bố mất tích.
9. Bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc cơ sở cai nghiện bắt buộc.
10. Tự nguyện đề nghị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp – đây là điểm mới, trao quyền chủ động hơn cho người lao động.

Luật Việc làm 2025 cũng đưa ra quy định cụ thể về bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp. Người lao động bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp trong các trường hợp: có việc làm, thực hiện nghĩa vụ quân sự, học tập dài hạn, chấp hành biện pháp bắt buộc, bị tuyên bố mất tích, bị giam giữ hoặc theo đề nghị của bản thân… sẽ được bảo lưu thời gian đã đóng làm căn cứ tính cho lần hưởng tiếp theo. Tuy nhiên, để được bảo lưu, người lao động phải thực hiện nghĩa vụ thông báo tình trạng đúng quy định, tránh trường hợp tự ý nghỉ, không thông báo khiến cơ quan bảo hiểm không cập nhật kịp thời.

Cùng với quy định về chấm dứt, Luật cũng thiết lập cơ chế tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp đối với người lao động không thực hiện thông báo tìm kiếm việc làm hàng tháng như quy định tại Điều 40. Trong thời gian bị tạm dừng, người lao động không được nhận trợ cấp và thời gian đó không được bảo lưu. Tuy nhiên, nếu người lao động thực hiện lại nghĩa vụ thông báo đúng quy định, thì trợ cấp sẽ được tiếp tục chi trả nếu vẫn còn thời gian hưởng theo quy định.

Bên cạnh đó, người lao động có thể chuyển nơi hưởng trợ cấp thất nghiệp khi có nhu cầu, tạo điều kiện thuận lợi trong trường hợp người lao động di chuyển địa bàn sinh sống, làm việc.

Việc quy định cụ thể, đầy đủ các trường hợp chấm dứt và tạm dừng hưởng trợ cấp thất nghiệp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, mà còn góp phần phòng chống trục lợi, lạm dụng chính sách – vấn đề đang ngày càng phức tạp trong thời gian gần đây. Trên thực tế, nhiều trường hợp cố tình kéo dài thời gian hưởng trợ cấp, không trung thực khi khai báo tình trạng việc làm, hoặc bỏ qua nghĩa vụ thông báo hằng tháng… đã làm ảnh hưởng tới tính công bằng và tính bền vững của quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Chính phủ sẽ tiếp tục ban hành các nghị định hướng dẫn chi tiết Điều 40 của Luật Việc làm 2025, bao gồm quy định về trường hợp hủy hưởng bảo hiểm thất nghiệp, cách thức bảo lưu thời gian đóng khi chấm dứt trợ cấp, và cụ thể hóa các trách nhiệm của người lao động và cơ quan liên quan.

Với hệ thống quy định mới từ Luật Việc làm 2025, chính sách bảo hiểm thất nghiệp đang được điều chỉnh theo hướng tập trung hỗ trợ đúng người, đúng thời điểm, đồng thời khuyến khích người lao động sớm quay lại thị trường lao động. Thay vì chỉ là chính sách “trợ cấp”, bảo hiểm thất nghiệp sẽ tiếp tục đóng vai trò kép – hỗ trợ người lao động mất việc và kết nối lại với việc làm thông qua hệ thống dịch vụ việc làm, đào tạo lại kỹ năng, tư vấn và giới thiệu việc làm.

Kể từ ngày 01/01/2026, khi Luật Việc làm 2025 có hiệu lực, người lao động cần nắm rõ các quy định mới để chủ động thực hiện quyền lợi và nghĩa vụ, tránh bị gián đoạn hoặc mất quyền hưởng trợ cấp do không cập nhật kịp thời. Đây cũng là bước chuyển cần thiết để đưa chính sách bảo hiểm thất nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và phù hợp với yêu cầu thực tiễn của thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng./.

Hải Uyên