Bố trí đúng việc, xếp đúng ngạch - Hướng tới đội ngũ công chức chuyên nghiệp, hiện đại

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cấp xã về lĩnh vực quản lý nhà nước ngành Nội vụ do Bộ Nội vụ tổ chức mới đây, Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức (Bộ Nội vụ) Nguyễn Quang Dũng đã dành nhiều thời gian trao đổi, làm rõ những vấn đề mà các địa phương đặc biệt quan tâm, như hướng dẫn thực hiện quản lý công chức theo vị trí việc làm; tiêu chuẩn và quy trình tuyển dụng một số chức danh đặc thù; thẩm quyền điều động bố trí công tác cho công chức trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị hành chính... Những thông tin này không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn tạo cơ sở để các địa phương chủ động, thống nhất triển khai trong thời gian tới.

Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức Nguyễn Quang Dũng trao đổi, làm rõ những vấn đề mà các địa phương đặc biệt quan tâm.

Về hướng dẫn tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức theo vị trí việc làm, Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức Nguyễn Quang Dũng cho biết: Từ ngày 01/7/2025, Luật Cán bộ, công chức năm 2025 chính thức có hiệu lực. Để triển khai Luật, Chính phủ đã ban hành 04 nghị định hướng dẫn (số 170, 171, 172 và 173/2025/NĐ-CP). Song song đó, Bộ Nội vụ đang khẩn trương xây dựng 04 thông tư hướng dẫn thi hành Luật, dự kiến hoàn thành trước ngày 01/12/2026.

Hiện, Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương để ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết trong thời gian sớm nhất. Theo tinh thần luật mới và các nghị định liên quan, công tác tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức sẽ được đổi mới toàn diện theo vị trí việc làm. Nguyên tắc thực hiện là: bố trí vào vị trí việc làm nào thì xếp ngạch công chức tương ứng với vị trí việc làm đó, thay cho cơ chế thi hoặc xét nâng ngạch dựa vào thành tích hay tiêu chuẩn ngạch như trước đây.

Việc hướng dẫn thực hiện nghị định về vị trí việc làm sẽ tuân thủ điều khoản chuyển tiếp của Luật Cán bộ, công chức. Chậm nhất đến ngày 01/7/2027, sẽ hoàn thành việc chuyển đổi toàn diện sang phương thức quản lý mới, tức là bố trí vị trí việc làm nào thì xếp ngạch công chức tương ứng với vị trí việc làm đó. Trước mắt, khi chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về vị trí việc làm, các địa phương vẫn căn cứ vào quy định hiện hành của Chính phủ và các bộ để thực hiện việc xác định, bố trí vị trí việc làm, tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.

Liên quan đến tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình tuyển dụng các chức danh Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức Nguyễn Quang Dũng cho biết: Theo Luật Dân quân tự vệ, Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có các chức danh: Chỉ huy trưởng, Phó Chỉ huy trưởng và Trợ lý Ban Chỉ huy quân sự cấp xã. Yêu cầu về trình độ đào tạo là cao đẳng hoặc đại học tại các nhà trường quân đội. Hiện, Bộ Nội vụ đang dự thảo văn bản để lấy ý kiến Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan để xây dựng văn bản hướng dẫn thống nhất, bảo đảm vừa tuân thủ các tiêu chuẩn đào tạo được quy định trong Luật Dân quân tự vệ, vừa áp dụng nguyên tắc quản lý theo vị trí việc làm như đối với đội ngũ công chức nói chung.

Vụ trưởng Nguyễn Quang Dũng cũng lưu ý, với những người đã là công chức cấp xã hoặc cấp huyện trước đây, khi được bố trí vào chức danh công chức cấp xã sẽ được sắp xếp, bố trí theo quy định hiện hành. Trường hợp chưa phải là công chức (chẳng hạn người hoạt động không chuyên trách), thì việc tuyển dụng phải tuân thủ đúng tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình được quy định tại Điều 13 và Điều 14 Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức.

Về quy trình và thẩm quyền điều động công chức cấp xã sang đơn vị sự nghiệp giáo dục, đặc biệt đối với những công chức thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện có nguyện vọng công tác tại trường học sau khi sáp nhập xã, Vụ trưởng Vụ Công chức - Viên chức Nguyễn Quang Dũng cho biết: Hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về quy trình và thẩm quyền điều động công chức cấp xã sang các đơn vị sự nghiệp giáo dục. Việc quản lý công chức và quản lý viên chức hiện nay có sự khác nhau. Viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập phải đáp ứng tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp tương ứng; giáo viên phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của chức danh nghề nghiệp giáo viên. 

Theo đó, để trở thành viên chức tại đơn vị sự nghiệp công lập, cá nhân phải đáp ứng tiêu chuẩn nghề nghiệp do đơn vị sự nghiệp quy định. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành chưa có quy định rõ trường hợp một người đang là công chức khi chuyển sang viên chức sẽ được tiếp nhận hay phải tuyển dụng. Bộ Nội vụ đã ghi nhận vấn đề này và hiện đang nghiên cứu để sửa đổi toàn diện Luật Viên chức, dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10, nhằm bổ sung, hoàn thiện các quy định cho phù hợp.

Có thể thấy, các quy định hướng dẫn về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức theo vị trí việc làm đang được Bộ Nội vụ và các bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện. Khi được ban hành và áp dụng đồng bộ sẽ là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ công chức đủ phẩm chất, năng lực và chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, góp phần phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn./.

Minh Hiền