Kinh tế tập thể: Hướng đi hiệu quả trong công cuộc giảm nghèo đa chiều ở Sóc Trăng

HTX – “đòn bẩy” giữ nghề truyền thống và tạo việc làm 

Một trong những điển hình nổi bật là HTX Mây tre đan Thủy Tuyết (xã Phú Tân, huyện Châu Thành). Hình thành từ năm 2023, HTX nhanh chóng khẳng định thương hiệu với hơn 700 sản phẩm đa dạng, từ vật dụng sinh hoạt, trang trí, quà tặng cho đến các sản phẩm nội thất mang nét thôn quê mộc mạc. Không chỉ tiêu thụ trong nước, sản phẩm còn được kết nối với thị trường xuất khẩu, mở ra hướng đi mới cho nghề đan đát truyền thống.

Theo bà Lâm Thị Phên, một trong những hộ gắn bó lâu năm với nghề, từ khi tham gia HTX, giá trị sản phẩm tăng rõ rệt, thu nhập ổn định hơn. Người dân vừa giữ được nghề truyền thống, vừa có thêm cơ hội tiếp cận thị trường rộng lớn. Giám đốc HTX – chị Trương Thị Bạch Thủy – cho biết HTX đang hướng tới kết hợp sản xuất với phát triển du lịch cộng đồng, biến làng nghề thành điểm đến trải nghiệm, từ đó gia tăng giá trị kinh tế và văn hóa cho địa phương.

Các sản phẩm đan đát tại HTX Mây tre đan Thủy Tuyết - TP Sóc Trăng

Cùng chung hướng phát triển, HTX Hương Liên (xã Mỹ Bình, thị xã Ngã Năm) đã tạo bước đột phá với nghề đan lục bình. Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, khó tìm thị trường, đến nay HTX thu gom trung bình 13.000 sản phẩm/tuần, giải quyết việc làm cho gần 500 hộ dân. Đây là minh chứng cho thấy mô hình HTX không chỉ giúp người dân giữ nghề truyền thống mà còn mang lại thu nhập ổn định, góp phần giảm nghèo bền vững.

Không chỉ trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ, các HTX nông nghiệp cũng khẳng định vai trò trong việc thay đổi tập quán canh tác, nâng cao giá trị sản phẩm. Điển hình là HTX Nông nghiệp Công Điền (thị trấn Phú Lộc, huyện Thạnh Trị). Khởi đầu với 9 thành viên vào năm 2019, đến nay HTX đã phát triển lên 36 thành viên, canh tác 102ha lúa. Việc tập trung sản xuất các giống lúa chất lượng cao như ST24, ST25, lúa Nhật, cùng với áp dụng tiến bộ kỹ thuật đã giúp năng suất tăng, sản phẩm có đầu ra ổn định ở nhiều tỉnh.

Ông Ngô Kim Quang – Giám đốc HTX – cho biết mỗi năm HTX thu lợi nhuận hơn 200 triệu đồng từ liên kết sản xuất và tiêu thụ lúa gạo. Kế hoạch sắp tới là nâng số thành viên lên 50, mở rộng diện tích canh tác và đẩy mạnh bao tiêu sản phẩm. Nhờ vậy, nhiều nông hộ đã thoát nghèo, xây dựng cuộc sống sung túc hơn.

Câu chuyện của chị Quan Thị Thanh – thành viên HTX Nông nghiệp Lộc Điền – là minh chứng rõ nét. Trước kia, gia đình chị canh tác nhỏ lẻ, năng suất thấp. Sau khi gia nhập HTX, được tập huấn kỹ thuật, mua vật tư giá ưu đãi và được bao tiêu sản phẩm, thu nhập đã cải thiện rõ rệt. Năm vừa qua, 5ha lúa của gia đình cho năng suất 6,5 tấn/ha, mang lại lợi nhuận hơn 400 triệu đồng. Nhờ đó, chị đã xây được ngôi nhà mới khang trang, đánh dấu sự đổi thay rõ rệt trong cuộc sống. 

Lan tỏa sức mạnh kinh tế tập thể 

Không chỉ ở Châu Thành, Thạnh Trị hay Ngã Năm, nhiều huyện khác như Long Phú, Mỹ Tú, Cù Lao Dung cũng đang phát triển các HTX chăn nuôi bò sữa, gia cầm, chồn hương. Các HTX này không chỉ hỗ trợ người dân về kỹ thuật, con giống, phòng chống dịch bệnh mà còn tạo liên kết trong tiêu thụ sản phẩm. Từ đó, kinh tế hộ được nâng lên, tình trạng nghèo đói từng bước được đẩy lùi.

Theo Liên minh HTX tỉnh Sóc Trăng, đến cuối năm 2024, toàn tỉnh có gần 400 HTX hoạt động trong nhiều lĩnh vực, thu hút hàng chục nghìn thành viên tham gia. Riêng trong lĩnh vực nông nghiệp, các HTX đã góp phần quan trọng vào việc giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống còn khoảng 4,2% (giảm gần 2% so với năm 2020). Thu nhập bình quân của thành viên HTX tăng gấp 1,5 – 2 lần so với trước khi tham gia. Đây là những con số biết nói, cho thấy hiệu quả thiết thực của kinh tế tập thể trong công cuộc giảm nghèo.

Dù đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, nhưng kinh tế tập thể ở Sóc Trăng vẫn còn không ít khó khăn. Nhiều HTX quy mô còn nhỏ, thiếu vốn, thiếu liên kết bền vững với doanh nghiệp, thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Một số HTX chưa thực sự phát huy tính chủ động, còn trông chờ vào hỗ trợ của Nhà nước. Đặc biệt, năng lực quản lý của đội ngũ cán bộ HTX còn hạn chế, chưa bắt kịp với yêu cầu phát triển kinh tế thị trường.

Để tháo gỡ những khó khăn này, tỉnh Sóc Trăng đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ: tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị cho cán bộ HTX; hỗ trợ tín dụng và vốn vay ưu đãi; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm; khuyến khích các HTX tham gia chương trình OCOP, gắn kết với du lịch cộng đồng và xây dựng nông thôn mới. Quan trọng hơn, cần nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích lâu dài khi tham gia HTX, coi đây là con đường bền vững để phát triển kinh tế hộ và giảm nghèo.

Kinh tế tập thể, mà nòng cốt là các HTX, đang chứng minh vai trò to lớn trong việc tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững ở Sóc Trăng. Từ những sản phẩm thủ công mỹ nghệ mây tre, lục bình đến những cánh đồng lúa chất lượng cao hay mô hình chăn nuôi hiện đại, tất cả đều phản ánh sức sống mạnh mẽ của phong trào HTX. Như đồng chí Thạch Phước Tài – Phó Chủ tịch Liên minh HTX Sóc Trăng – nhấn mạnh: “Điểm chung của sự thành công chính là mối liên kết chặt chẽ giữa các thành viên, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật và chủ động tìm kiếm thị trường. Đây là yếu tố quyết định để HTX ổn định, tạo việc làm và góp phần trực tiếp vào công cuộc giảm nghèo của tỉnh”.
 

Nam Khánh