Huế chú trọng tôn tạo, tu sửa Nghĩa trang liệt sĩ thành phố

Năm 2023, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế ban hành Quyết định số 37/2023/QĐ-UBND về quy chế quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Quyết định này giúp các địa phương chuẩn hóa quy trình tu bổ, lập hồ sơ kỹ thuật, cũng như xác định rõ trách nhiệm quản lý, duy tu. Trên cơ sở đó, TP Huế đã tiến hành rà soát toàn diện hiện trạng mộ, bia, hạ tầng chiếu sáng, thoát nước, cây xanh…, đồng thời lập danh mục ưu tiên tu sửa, hướng đến mô hình “nghĩa trang sinh thái”: xanh, sạch, trang nghiêm nhưng gần gũi, thuận tiện cho người dân và thân nhân liệt sĩ đến viếng.

Đại biểu dâng hương các phần mộ liệt sĩ nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ

Một trụ cột quan trọng là khung chính sách từ Trung ương. Theo Nghị định 75/2021/NĐ-CP, mức hỗ trợ xây mới vỏ mộ liệt sĩ tối đa 10 triệu đồng/mộ; cải tạo, nâng cấp không vượt quá 70% mức xây mới. Đây là căn cứ để thành phố xây dựng các dự án tu bổ, đồng thời lồng ghép nguồn vốn ngân sách và huy động từ các nguồn xã hội hóa.

Ngoài ngân sách Nhà nước, TP Huế còn đẩy mạnh kêu gọi sự đồng hành của doanh nghiệp và cộng đồng. Tháng 7/2025, công trình nâng cấp – cải tạo các hạng mục Nghĩa trang Liệt sĩ Hương Điền (liên huyện, thuộc địa bàn phía Bắc TP Huế) được khánh thành bằng nguồn hỗ trợ 2,3 tỷ đồng từ VietinBank. Công trình này đã cải tạo đồng bộ lối đi, sân vườn, thoát nước, hệ thống chiếu sáng, cây xanh, bồn hoa, ghế đá… Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả xã hội hóa và cũng là kinh nghiệm để TP Huế áp dụng trong việc tu sửa Nghĩa trang liệt sĩ thành phố.

Vào dịp 27/7 hằng năm, các đoàn thể, trường học và lực lượng thanh niên đồng loạt ra quân chăm sóc phần mộ, trồng hoa, thay hương hoa, kiểm tra hệ thống chiếu sáng. Hoạt động này không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn góp phần phát hiện, khắc phục kịp thời những hạng mục xuống cấp.

Bên cạnh việc tôn tạo, nâng cấp hạ tầng các công trình tưởng niệm, công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính và an táng liệt sĩ cũng được thành phố Huế đặc biệt chú trọng, triển khai thường xuyên, liên tục nhiều năm qua. Đây được coi là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần tri ân những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Trong giai đoạn 2021 – 2025, Ban Chỉ đạo 515 thành phố Huế đã tiếp nhận và xử lý 300 nguồn thông tin từ các nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh, đồng đội và nhân dân trong và ngoài nước cung cấp. Qua đó, lực lượng chức năng đã tổ chức nhiều đợt khảo sát, cất bốc, quy tập được 68 hài cốt liệt sĩ từ nước bạn Lào và 16 hài cốt liệt sĩ trong nước. Điểm đáng trân trọng là trong số này, có trường hợp đã xác định được danh tính, bàn giao tận tay cho thân nhân liệt sĩ trong niềm xúc động và biết ơn sâu sắc.

Nhân viên Công ty cây xanh dọn dẹp vệ sinh khuôn viên Nghĩa trang thành phố

Đối với các hài cốt chưa xác định được thông tin, thành phố vẫn luôn thực hiện an táng trang trọng, chu đáo tại các nghĩa trang liệt sĩ, đảm bảo đúng nghi thức quân đội và truyền thống đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Đồng thời, toàn bộ hồ sơ, tọa độ mộ phần đều được cập nhật, bổ sung kịp thời, góp phần hoàn thiện cơ sở dữ liệu quản lý, phục vụ tốt hơn công tác tra cứu, tìm kiếm thông tin về sau.

Song song đó, TP Huế chú trọng ứng dụng công nghệ trong quản lý. Kinh nghiệm số hóa dữ liệu mộ phần tại Nghĩa trang Hương Điền – nơi có hơn 3.600 phần mộ, trong đó trên 1.000 mộ đã xác định được danh tính – đang được nhân rộng. Với Nghĩa trang liệt sĩ thành phố, mục tiêu là cập nhật đầy đủ thông tin từng mộ, hình ảnh, tọa độ, sơ đồ lô tuyến và gắn mã QR để thân nhân dễ dàng tra cứu trực tuyến.

Đặc biệt, phong trào “Ánh sáng tri ân” – lắp đặt đèn chiếu sáng tại các tuyến trong nghĩa trang – đã được đoàn viên, thanh niên Huế triển khai, tạo không gian ấm áp và an toàn trong các buổi thắp nến tri ân. Cùng với đó, Trung tâm Công viên cây xanh Huế thường xuyên cắt tỉa, bổ sung cây cảnh, hoa theo mùa, duy trì mô hình “nghĩa trang – công viên” đặc trưng, mang đậm bản sắc Huế: trang nghiêm nhưng gần gũi, xanh mát và sạch sẽ.

Đặc biệt, dịp 27/7/2025, lãnh đạo TP Huế đã tổ chức dâng hương tại nghĩa trang, kết hợp cùng các hoạt động văn hóa, giáo dục truyền thống cho học sinh, sinh viên. Những việc làm này góp phần lan tỏa tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời nâng cao trách nhiệm cộng đồng trong việc giữ gìn, chăm sóc nghĩa trang.

Nghĩa trang liệt sĩ thành phố Huế là biểu tượng tri ân, đồng thời là di sản tinh thần của vùng đất cố đô. Những nỗ lực tôn tạo, tu sửa trong thời gian qua không chỉ nhằm làm đẹp một công trình, mà còn góp phần giữ gìn đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ. Sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân sẽ tiếp tục giúp nơi đây trở thành “địa chỉ đỏ” mẫu mực – nơi ký ức chiến tranh được gìn giữ trong một không gian nhân văn, xanh và bền vững./.

Hà Giang