Thanh Hóa: Dấu ấn tích cực sau 3 tháng sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã

Quyết tâm chính trị và sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt

Thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về sắp xếp các đơn vị hành chính các cấp, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, Thanh Hóa đã xác định đây là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đòi hỏi quyết tâm cao và hành động quyết liệt. Việc sáp nhập, hợp nhất và sắp xếp lại một số lượng lớn các đơn vị cấp xã là một nhiệm vụ vô cùng phức tạp, tiềm ẩn nhiều khó khăn, từ việc bố trí, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, công chức, giải quyết chế độ chính sách cho những người dôi dư, đến việc bàn giao, tiếp nhận cơ sở vật chất, tài sản công và quan trọng hơn cả là ổn định tư tưởng, tâm lý của cán bộ và nhân dân tại các địa phương liên quan.

Tuy nhiên, với sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, trực tiếp của Tỉnh ủy, UBND tỉnh và sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, công cuộc cải cách đã diễn ra một cách bài bản, khoa học và chặt chẽ. Ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới, mối lo ngại về sự xáo trộn, gián đoạn trong hoạt động của chính quyền cơ sở đã nhanh chóng được xóa tan. Thực tế đã chứng minh, bộ máy hành chính không những không bị ngắt quãng mà còn vận hành một cách ổn định, thông suốt. Mọi hoạt động quản lý, điều hành và phục vụ tổ chức, cá nhân được đảm bảo diễn ra bình thường, tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Hiệu quả của mô hình tổ chức chính quyền mới không chỉ thể hiện qua những con số báo cáo, mà còn được minh chứng rõ nét qua sự hài lòng và tin tưởng ngày càng tăng của người dân và doanh nghiệp.

Một trong những thành công ấn tượng và thuyết phục nhất là sự bứt phá ngoạn mục về chỉ số cải cách hành chính. Theo số liệu từ Cổng dịch vụ công quốc gia, tính đến đầu tháng 9/2025, chỉ sau hai tháng vận hành, Thanh Hóa đã vươn lên đứng thứ 3 trên tổng số 34 tỉnh, thành phố được đánh giá về chất lượng phục vụ. Đây là một kết quả đáng tự hào, là sản phẩm của một quá trình nỗ lực không ngừng, thể hiện phương châm “lấy người dân làm trung tâm phục vụ” đã thực sự thẩm thấu vào từng hành động của đội ngũ cán bộ, công chức.

Tại các trung tâm hành chính công cấp xã được tổ chức lại, không khí làm việc chuyên nghiệp, hiện đại đã dần thay thế cho những thủ tục hành chính còn rườm rà trước đây. Hầu hết cán bộ được bố trí đều có năng lực chuyên môn, am hiểu công nghệ, có thái độ phục vụ tận tình, chủ động trong xử lý công việc, không để người dân phải chờ đợi. Nhiều địa phương còn có những cách làm sáng tạo, mang đậm tính nhân văn như bố trí cán bộ hỗ trợ ngoài giờ hành chính, tranh thủ ngày nghỉ để tiếp nhận hồ sơ tận nơi cho người già, người yếu thế, người có công với cách mạng, lan tỏa hình ảnh một chính quyền thực sự gần dân, trọng dân và vì dân phục vụ.

Những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo

Thực tiễn sinh động từ các địa phương chính là minh chứng thuyết phục nhất cho thành công bước đầu của chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính.

Trung tâm phục vụ hành chính công phường Sầm Sơn phục vụ người dân địa phương đến giải quyết thủ tục hàng ngày. Ảnh: TTXVN

Tại phường Sầm Sơn, một trong những đơn vị có quy mô dân số lớn nhất tỉnh, trung tâm phục vụ hành chính công đã nhanh chóng đi vào quỹ đạo hoạt động ổn định và hiệu quả. Chỉ trong hơn hai tháng, trung tâm đã tiếp nhận hơn 6.500 hồ sơ và giải quyết gần 5.600 hồ sơ, với tỷ lệ đúng hạn đạt trên 99%. Hình ảnh những người cán bộ phường không quản ngại ngày nghỉ, tranh thủ cuối tuần xuống tận nhà hỗ trợ các đối tượng chính sách làm thủ tục đã để lại ấn tượng sâu sắc và tốt đẹp trong lòng người dân.

Phường Hàm Rồng lại là một điểm sáng về kỷ luật, kỷ cương hành chính và tiên phong trong ứng dụng công nghệ thông tin. Với việc tiếp nhận gần 81% hồ sơ theo hình thức trực tuyến và có tới 3.660 hồ sơ được trả kết quả trước hạn, phường Hàm Rồng đã cho thấy hiệu quả vượt trội trong quản lý, điều hành khi 100% văn bản điện tử được ký số và xử lý trên môi trường mạng.

Vượt qua những khó khăn đặc thù của một xã miền núi có địa bàn rộng, dân cư đông, xã Xuân Bình đã thể hiện quyết tâm cao khi nhanh chóng ổn định tổ chức và đưa 100% hồ sơ lên xử lý trên môi trường mạng. Việc rà soát và niêm yết công khai 434 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền đã tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân trong việc tiếp cận các dịch vụ công một cách minh bạch, dễ dàng.

Đặc biệt, xã Trường Lâm nổi lên như một hình mẫu tiêu biểu về chuyển đổi số toàn diện và đi vào chiều sâu. Với tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt mức gần như tuyệt đối 99,94%, Trường Lâm đã vinh dự đạt trạng thái “Xanh” trên bản đồ giám sát chuyển đổi số quốc gia. Mô hình 24 tổ công nghệ số cộng đồng “đi tận ngõ, gõ tận nhà, cầm tay chỉ việc” là một sáng kiến đột phá, không chỉ giúp người dân, đặc biệt là người lớn tuổi, dễ dàng tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số thiết yếu mà còn góp phần xây dựng xã hội số, kinh tế số ngay từ cơ sở.

Nhìn thẳng vào thách thức để phát triển bền vững

Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận, quá trình vận hành mô hình 02 cấp cũng bộc lộ những “nút thắt”, những điểm nghẽn cần được tập trung tháo gỡ một cách đồng bộ và quyết liệt để đảm bảo sự phát triển bền vững.

Vấn đề nhân lực: Tình trạng thiếu hụt cán bộ có chuyên môn sâu về các lĩnh vực phức tạp như đất đai, tài chính - kế toán, xây dựng, công nghệ thông tin đang là bài toán nan giải ở nhiều địa phương, đặc biệt là các xã miền núi. Việc một cán bộ phải kiêm nhiệm 2-3 vị trí công việc khác nhau dễ dẫn đến tình trạng quá tải, phát sinh sai sót và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, tiến độ giải quyết công việc.

Về hạ tầng và trang thiết bị: Cơ sở vật chất ở một số xã sau sáp nhập còn chưa đồng bộ, nhiều trụ sở đã xuống cấp, trang thiết bị làm việc còn thiếu và lạc hậu. Việc thiếu máy tính cấu hình cao, máy scan chuyên dụng, đường truyền internet không ổn định đang là rào cản lớn cho quá trình số hóa hồ sơ và vận hành chính quyền điện tử một cách thông suốt.

Rào cản về nhận thức và kỹ năng số: Một bộ phận không nhỏ người dân, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn duy trì thói quen sử dụng hồ sơ giấy và tâm lý e ngại các dịch vụ công trực tuyến do hạn chế về kỹ năng hoặc thiếu các thiết bị công nghệ cần thiết như điện thoại thông minh.

Sự đồng bộ của hệ thống pháp lý và phần mềm: Thực tế cho thấy một số văn bản pháp luật, quy định còn có sự chồng chéo, chưa có hướng dẫn cụ thể, kịp thời cho mô hình tổ chức mới. Các phần mềm quản lý hành chính chuyên ngành chưa được tích hợp một cách hoàn chỉnh, gây lúng túng cho cán bộ trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Định hướng chiến lược trong thời gian tới

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị trực tuyến kết nối đến 166 xã, phường trong toàn tỉnh nhằm đánh giá hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp tổ chức ngày 10/9/2025, đồng chí Nguyễn Doãn Anh - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa đã khẳng định những hiệu quả rõ rệt của mô hình mới, đồng thời nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung thực hiện. Để mô hình chính quyền hai cấp phát huy hiệu quả một cách toàn diện và bền vững, Thanh Hóa xác định cần tập trung vào các nhóm giải pháp chiến lược sau:

Một là, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Khẩn trương rà soát, kịp thời bổ nhiệm, sắp xếp, điều động nhân sự còn thiếu, đảm bảo đủ số lượng và chất lượng theo đúng vị trí việc làm đã được phê duyệt. Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu để nâng cao năng lực toàn diện cho đội ngũ cán bộ sau sắp xếp, giúp họ tự tin đảm nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ trong điều kiện mới.

Hai là, hoàn thiện cơ chế, chính sách đãi ngộ: Nghiên cứu, sớm ban hành các chính sách hỗ trợ phù hợp liên quan đến phụ cấp kiêm nhiệm, hỗ trợ cán bộ bị điều động công tác xa nhà. Chú trọng công tác tư tưởng, động viên kịp thời để tạo động lực và giúp đội ngũ cán bộ, công chức yên tâm công tác, cống hiến.

Ba là, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật: Bố trí ngân sách và huy động các nguồn lực hợp pháp khác để ưu tiên đầu tư, sửa chữa, nâng cấp trụ sở làm việc, trang bị đầy đủ phương tiện, thiết bị hiện đại, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin, đảm bảo điều kiện làm việc tốt nhất cho bộ máy vận hành thông suốt, hiệu quả.

Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số một cách thực chất, toàn diện: Tiếp tục rà soát, nâng cấp các phần mềm quản lý cho phù hợp với mô hình mới. Tăng cường các giải pháp hỗ trợ, đào tạo kỹ năng số cho cả cán bộ và người dân, hướng tới xây dựng một nền hành chính hiện đại, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Ba tháng là một khoảng thời gian chưa dài, nhưng đủ để khẳng định việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã ở Thanh Hóa là một chủ trương đúng đắn, hợp lòng dân và đã bắt đầu mang lại những kết quả tích cực. Những thành công ban đầu này là tiền đề quan trọng, là động lực để tỉnh tiếp tục hoàn thiện mô hình, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, xây dựng một nền hành chính phục vụ ngày càng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.

Đức Dương