Thành phố Hồ Chí Minh bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong mô hình chính quyền 2 cấp

TS Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra nhấn mạnh, việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy từ ngày 01/7/2025 và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã làm thay đổi sâu rộng thể chế, tổ chức và phương thức hoạt động của các cơ quan hành chính. Nhân lực không tăng, nhưng khối lượng công việc nhiều hơn, nhiều nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền, điều chuyển giữa các cấp, đặt đội ngũ cán bộ, công chức trước áp lực mới, nhất là trong công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo - lĩnh vực vốn luôn “nóng” và được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. 

Ảnh minh họa

Từ ngày 01/7/2025 đến đầu tháng 12/2025, Trường Cán bộ Thanh tra đã tổ chức 14 khóa bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo cho cán bộ, công chức ở nhiều địa phương trên cả nước; trong đó Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những địa phương triển khai nhanh và quyết liệt, với 5 khóa được tổ chức riêng trong năm 2025. Con số này phản ánh rõ ưu tiên dành cho công tác đào tạo, bồi dưỡng con người, coi đó là chìa khóa để nâng cao chất lượng quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân trong điều kiện mô hình quản lý mới. 

Nội dung các khóa học được xây dựng trên cơ sở bám sát yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Học viên được trang bị các chuyên đề về thẩm quyền, trách nhiệm của chính quyền địa phương 2 cấp trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; quy trình và kỹ năng tiếp công dân; cách thức phân loại, xử lý đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại, tố cáo theo mô hình mới; chế độ thông tin, báo cáo, đặc biệt trong các lĩnh vực tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. 

Không chỉ dừng ở việc cập nhật văn bản, các lớp bồi dưỡng được tổ chức theo hướng gắn chặt với thực tiễn, “cầm tay, chỉ việc” cho người học. Giảng viên, báo cáo viên giàu kinh nghiệm cùng học viên trao đổi trực tiếp các tình huống cụ thể: xử lý đơn nhiều người ký tên, vụ việc kéo dài; hướng dẫn công dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo đúng trình tự; kỹ năng đối thoại, giải thích, thuyết phục nhằm giảm bức xúc, hạn chế phát sinh khiếu kiện vượt cấp, tập trung đông người. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng, đồng thời rèn luyện bản lĩnh, phong cách ứng xử của cán bộ làm công tác tiếp dân.

Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, dân số đông, số lượng hồ sơ hành chính và đơn thư khiếu nại, tố cáo luôn ở mức cao, nội dung đa dạng, phức tạp. Nếu đội ngũ cán bộ ở “tuyến đầu” tiếp dân thiếu kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ và kinh nghiệm xử lý tình huống, rất dễ xảy ra sai sót, dẫn đến khiếu kiện kéo dài, ảnh hưởng tới ổn định xã hội và uy tín cơ quan nhà nước. Ngược lại, khi được bồi dưỡng bài bản, nắm chắc thẩm quyền, quy trình và kỹ năng, mỗi cán bộ tiếp công dân có thể biến buổi tiếp dân thành dịp lắng nghe, tháo gỡ vướng mắc ngay từ cơ sở, xử lý đơn thư đúng pháp luật, đúng thời hạn, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân.

Trong bối cảnh, Thành phố Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động của bộ máy nhà nước, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo càng đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải thường xuyên được cập nhật kiến thức, kỹ năng mới, trong đó có ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý, theo dõi, tổng hợp đơn thư, báo cáo tình hình khiếu nại, tố cáo. Những lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt, mà còn tạo nền tảng lâu dài cho việc chuẩn hóa, chuyên nghiệp hóa đội ngũ làm công tác này./.

Gia An