Đa dạng các nguồn lực, nhân rộng các mô hình giúp giảm nghèo bền vững

Nhiều nguồn lực và mô hình hiệu quả trong công tác giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025.

Riêng Quỹ “Vì người nghèo” các cấp vận động được hơn 1.200 tỷ đồng, hỗ trợ hơn 70.000 hộ nghèo xây, sửa nhà ở và hàng chục nghìn hộ được giúp đỡ sinh kế, con giống, cây trồng. Những con số này, không chỉ phản ánh tấm lòng, mà còn cho thấy sự lan tỏa của tinh thần nhân ái trong toàn xã hội. Mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân khi góp phần giúp người nghèo vươn lên đều đang tham gia vào một hành trình phát triển bền vững, nơi giá trị kinh tế gắn liền với trách nhiệm xã hội. Đây cũng chính là cách Việt Nam biến khẩu hiệu “không để ai bị bỏ lại phía sau” thành hành động cụ thể, đo được bằng con số và kết quả.

Đặc biệt, các mô hình giảm nghèo cộng đồng đã và đang được triển khai trên khắp cả nước, tại Quảng Trị, mô hình “Doanh nghiệp đồng hành cùng hộ nghèo” do Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh khởi xướng đã giúp 1.800 hộ nghèo có phương tiện sản xuất, được đào tạo kỹ năng kinh doanh nhỏ. Ở Nghệ An, phong trào “Mỗi phường, xã giúp một hộ nghèo thoát nghèo bền vững” đã huy động hơn 40 tỷ đồng trong hai năm, tạo chuyển biến thực chất về thu nhập. Còn tại Đồng Tháp, sáng kiến “Hội quán nông dân cùng làm” giúp người dân liên kết sản xuất, chia sẻ kỹ thuật, cùng phát triển chuỗi giá trị – một cách làm sáng tạo mà không tốn nhiều ngân sách công.

Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ vật chất, nhiều tổ chức xã hội và cá nhân đã hướng đến trao năng lực thay vì trợ cấp. Các chương trình như “Ngân hàng bò”, “Trao cần câu – không trao con cá”, hay “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp” của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đã giúp hàng chục nghìn phụ nữ nông thôn tiếp cận vốn nhỏ, học nghề, lập nghiệp. Từ năm 2021 đến nay, hơn 300.000 phụ nữ nghèo đã được hỗ trợ đào tạo nghề và vay vốn sản xuất, trong đó 35% đã có thu nhập ổn định và tham gia các mô hình kinh tế hợp tác.

Cùng với đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong vận động nguồn lực xã hội. Thông qua Quỹ “Vì người nghèo”, chỉ riêng năm 2023, Mặt trận các cấp đã hỗ trợ xây dựng hơn 15.000 căn nhà đại đoàn kết, trao 120.000 suất quà tết cho hộ nghèo, đồng thời tổ chức hàng trăm công trình phúc lợi cộng đồng tại vùng sâu, vùng xa. Đây là những con số ấn tượng, khẳng định sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc trong việc chung tay xóa nghèo.

Một hướng đi mới đang được các địa phương đẩy mạnh là xây dựng mô hình giảm nghèo dựa vào cộng đồng. Theo đó, người dân không chỉ là đối tượng hưởng lợi mà còn là chủ thể tham gia lập kế hoạch, giám sát và thực hiện chương trình. Ở Lào Cai, cộng đồng dân tộc thiểu số cùng tham gia thiết kế các dự án phát triển du lịch sinh thái bản địa, vừa bảo tồn văn hóa, vừa tạo sinh kế. Tại thành phố Đà Nẵng, mô hình “Làng tự quản giảm nghèo” đã giúp hàng trăm hộ đồng bào Cơ Tu, Cor tự xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 23% xuống còn 12% chỉ sau 2 năm.

Thời gian qua, việc triển khai thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia đạt được nhiều kết quả quan trọng, tích cực góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Chương trình Mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững (giai đoạn 2021 - 2025) đã cơ bản đạt và vượt các mục tiêu, chỉ tiêu được Quốc hội, Chính phủ giao thực hiện giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 giai đoạn I (2021 – 2025) đã hoàn thành 6/9 nhóm mục tiêu đề ra. Cụ thể, một công trình đường giao thông nông thôn tại vùng khó khăn vừa phục vụ mục tiêu hạ tầng (Chương trình nông thôn mới), vừa giúp người dân tiếp cận dịch vụ xã hội (giảm nghèo bền vững), vừa giúp đồng bào dân tộc miền núi cải thiện về giao thông... Cách làm này không chỉ nâng hiệu quả đầu tư công, mà còn thúc đẩy các địa phương phát triển đồng bộ, hài hòa.

Những kết quả đạt được đã khẳng định tính đúng đắn của chủ trương, chính sách, góp phần cơ cấu lại, phát triển kinh tế đất nước theo hướng nhanh, bền vững; cơ sở hạ tầng, diện mạo nông thôn, đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn được nâng lên toàn diện; thực hiện được các mục tiêu thiên niên kỷ... Tuy nhiên, trước mắt cũng còn một số khó khăn, vướng mắc cần sớm giải quyết cũng như các giải pháp về giảm nghèo đa chiều, bao trùm phải được triển khai đồng bộ, có trọng tâm và bám sát nhu cầu thực tế của từng địa bàn. Bên cạnh đó, chủ động công tác truyền thông, nâng cao năng lực cán bộ, giám sát chặt chẽ và đảm bảo nguồn lực tài chính… là nền tảng quan trọng giúp chính sách đi vào thực chất và đạt hiệu quả cao hơn trong giai đoạn tiếp theo./.

Khánh Hữu