Tích cực chuẩn bị cho ngày hội toàn dân

Những điểm mới quan trọng

So với các nhiệm kỳ trước, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 có nhiều điểm mới đáng chú ý, thể hiện sự đổi mới trong tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan dân cử.

Điểm mới quan trọng đầu tiên là thời điểm tổ chức bầu cử được điều chỉnh sớm hơn. Tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua nghị quyết rút ngắn nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021 - 2026, đồng thời ấn định ngày bầu cử vào Chủ nhật, 15/3/2026, sớm hơn khoảng hai tháng so với thông lệ các cuộc bầu cử trước đây.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm việc với Ủy ban bầu cử tỉnh Đồng Nai.

Việc điều chỉnh thời điểm bầu cử nhằm rút ngắn khoảng cách giữa Đại hội Đảng toàn quốc và kỳ họp thứ nhất của Quốc hội, HĐND khóa mới, qua đó tạo điều kiện sớm kiện toàn nhân sự cấp cao trong hệ thống chính trị, bảo đảm sự đồng bộ trong công tác cán bộ giữa các cơ quan Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị -xã hội. Đồng thời, việc tổ chức bầu cử sớm cũng gắn với yêu cầu kiện toàn tổ chức bộ máy sau khi sắp xếp theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, giúp các cơ quan dân cử nhiệm kỳ mới nhanh chóng ổn định tổ chức và triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Một điểm mới đáng chú ý khác là thời gian thực hiện các bước trong quy trình bầu cử được rút ngắn. Theo đó, thời gian từ khi kết thúc nộp hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử giảm từ 70 ngày xuống còn 42 ngày. Các mốc thời gian liên quan đến hiệp thương, công bố danh sách người ứng cử và giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng được điều chỉnh phù hợp, vừa bảo đảm tiến độ chung của cuộc bầu cử, vừa tuân thủ quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, thẩm quyền xác định khu vực bỏ phiếu và tổ chức phụ trách bầu cử cũng được điều chỉnh phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Những thay đổi này đòi hỏi sự chủ động, phối hợp chặt chẽ và tinh thần trách nhiệm cao của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên trong quá trình tổ chức bầu cử.

Đáng chú ý, cuộc bầu cử lần này lần đầu thực hiện Luật số 83/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Luật bổ sung nhiều quy định nhằm hoàn thiện quy trình tổ chức bầu cử, trong đó cho phép tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến, phù hợp điều kiện thực tế, đồng thời bảo đảm yêu cầu về kỹ thuật, an toàn thông tin và an ninh mạng.

Một điểm mới nổi bật của cuộc bầu cử lần này là tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong nhiều khâu như quản lý danh sách cử tri, theo dõi tiến độ triển khai và tổng hợp, báo cáo kết quả bầu cử. Đáng chú ý, việc khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID được sử dụng để hỗ trợ lập danh sách cử tri, in thẻ cử tri và quản lý thông tin phục vụ bầu cử. Việc ứng dụng công nghệ góp phần nâng cao tính chính xác, kịp thời của dữ liệu, đồng thời giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác bầu cử ở cơ sở, đi đôi với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin và an ninh mạng.

Cùng với các nội dung trên, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bầu cử được triển khai sớm, sâu rộng và đa dạng về hình thức. Nội dung tuyên truyền tập trung làm rõ quyền và nghĩa vụ của cử tri, ý nghĩa chính trị - pháp lý của cuộc bầu cử, đồng thời nâng cao nhận thức, trách nhiệm của mỗi công dân trong việc lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.

Chuẩn bị chu đáo các điều kiện cho ngày bầu cử

Theo báo cáo của Hội đồng bầu cử quốc gia tại Hội nghị giao ban báo chí tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về bầu cử diễn ra sáng 03/3/2026, đến nay việc chuẩn bị và tổ chức bầu cử trên phạm vi cả nước đã bước vào giai đoạn cao điểm, có ý nghĩa quyết định đối với thành công của cuộc bầu cử.

Ở Trung ương, các cơ quan đã ban hành đầy đủ 27/27 văn bản, tài liệu hướng dẫn. Trên cơ sở kiến nghị từ các địa phương, Hội đồng bầu cử quốc gia cũng ban hành 14 nghị quyết, văn bản hướng dẫn và 34 văn bản giải đáp nghiệp vụ liên quan đến hội nghị giới thiệu người ứng cử, cơ cấu, số lượng và hồ sơ ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, qua đó kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai.

Tại các địa phương, các tỉnh, thành phố đã quán triệt nghiêm túc chỉ đạo của Trung ương; ban hành văn bản hướng dẫn, tổ chức tập huấn nghiệp vụ, đồng thời chuẩn bị cơ sở vật chất và phương án bảo đảm an ninh, trật tự, y tế phục vụ ngày bầu cử.

Việc thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử được thực hiện đúng quy định pháp luật. Đến nay, cả nước đã thành lập 34 Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, 3.321 Ủy ban bầu cử cấp xã; 182 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; 744 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh; 22.541 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã và 72.191 Tổ bầu cử.

Trên cơ sở kết quả Hội nghị hiệp thương lần thứ ba ngày 14/02/2026, Hội đồng bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151/NQ-HĐBCQG công bố danh sách 864 người chính thức ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại 182 đơn vị bầu cử, đạt tỷ lệ 1,73 người ứng cử trên mỗi đại biểu được bầu; trong đó có 04 người tự ứng cử. Ở cấp tỉnh, tổng số đại biểu HĐND được bầu là 2.554 người với 4.223 người ứng cử theo danh sách chính thức.

Nhìn chung, việc chuẩn bị nhân sự tham gia ứng cử được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, bảo đảm đúng quy trình, thẩm quyền và tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật.

Cùng với đó, việc lập, rà soát và niêm yết danh sách cử tri được thực hiện nghiêm túc. Cả nước có 73.457.255 cử tri tham gia bầu cử tại 72.195 khu vực bỏ phiếu. Danh sách cử tri được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, nhà sinh hoạt cộng đồng và các địa điểm công cộng theo đúng thời hạn luật định.

Sau khi danh sách chính thức người ứng cử được công bố, các ứng cử viên sẽ tiến hành tiếp xúc cử tri và vận động bầu cử theo kế hoạch. Các cơ quan chức năng cũng tổ chức các hội nghị bồi dưỡng, tập huấn nhằm hỗ trợ người ứng cử xây dựng chương trình hành động và nâng cao kỹ năng trình bày trước cử tri.

Công tác giám sát, kiểm tra việc triển khai bầu cử được thực hiện chặt chẽ. Hội đồng bầu cử quốc gia đã phối hợp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức hai đợt giám sát tại 24 tỉnh, thành phố; đồng thời các địa phương cũng thành lập các đoàn kiểm tra nhằm bảo đảm việc tổ chức bầu cử đồng bộ, thống nhất.

Công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội được triển khai nghiêm túc trên phạm vi cả nước. Các lực lượng chức năng chủ động nắm chắc tình hình trên các địa bàn và không gian mạng, duy trì chế độ trực, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh.

Theo đề nghị của Ủy ban bầu cử 11 tỉnh, thành phố, Hội đồng bầu cử quốc gia đã cho phép 1.218 khu vực bỏ phiếu tổ chức bỏ phiếu sớm nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri tại các địa bàn đặc thù.

Những ngày này, Hội đồng bầu cử quốc gia và các cơ quan liên quan đang tập trung cao độ lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuẩn bị cho ngày bầu cử; tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Bộ Chính trị và Ban Bí thư về lãnh đạo cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp gấp rút hoàn thành việc tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri, thống nhất kế hoạch vận động bầu cử của người ứng cử; đồng thời các địa phương tiếp tục rà soát danh sách cử tri, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tạo không khí phấn khởi, tin tưởng trong nhân dân.

Với sự chuẩn bị chủ động, đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự hưởng ứng tích cực của cử tri cả nước, cuộc bầu cử được kỳ vọng sẽ diễn ra dân chủ, an toàn, đúng pháp luật, thực sự trở thành ngày hội lớn của toàn dân./.

Nguyễn Hiền