Ảnh minh họa.
Theo quy định của pháp luật về bầu cử, Ban bầu cử và Tổ bầu cử là các tổ chức được thành lập nhằm triển khai trực tiếp nhiều nội dung công việc quan trọng trong quá trình tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp. Nếu như Ủy ban bầu cử cấp tỉnh đóng vai trò chỉ đạo và điều hành chung thì Ban bầu cử cấp xã và Tổ bầu cử lại là lực lượng trực tiếp tổ chức thực hiện các nhiệm vụ cụ thể tại từng đơn vị bầu cử và khu vực bỏ phiếu. Chính vì vậy, hiệu quả hoạt động của hai loại tổ chức này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra dân chủ, đúng pháp luật và đạt được mục tiêu đề ra.
Ban bầu cử được thành lập nhằm tổ chức thực hiện các công việc liên quan đến quá trình bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân tại đơn vị bầu cử. Thành phần của Ban bầu cử bao gồm Trưởng ban, các Phó Trưởng ban và các ủy viên là đại diện của các cơ quan, tổ chức có liên quan. Việc lựa chọn nhân sự tham gia Ban bầu cử được thực hiện trên cơ sở bảo đảm tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, năng lực công tác và sự am hiểu về công tác bầu cử, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được giao.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ban bầu cử là tổ chức triển khai các quy định của pháp luật và các hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền về công tác bầu cử tại đơn vị bầu cử. Trên cơ sở đó, Ban bầu cử có trách nhiệm hướng dẫn và kiểm tra hoạt động của các Tổ bầu cử, bảo đảm việc tổ chức bầu cử tại các khu vực bỏ phiếu được thực hiện thống nhất và đúng quy định. Đồng thời, Ban bầu cử cũng có nhiệm vụ tiếp nhận và tổng hợp các thông tin liên quan đến tình hình tổ chức bầu cử tại các khu vực bỏ phiếu, kịp thời báo cáo với Ủy ban bầu cử để có biện pháp xử lý phù hợp.
Trong ngày bầu cử, Ban bầu cử thực hiện việc theo dõi, kiểm tra quá trình tổ chức bỏ phiếu tại các khu vực bỏ phiếu thuộc đơn vị bầu cử. Sau khi kết thúc việc bỏ phiếu, Ban bầu cử có trách nhiệm tổng hợp kết quả bầu cử từ các Tổ bầu cử, lập biên bản xác định kết quả bầu cử tại đơn vị bầu cử và báo cáo với Ủy ban bầu cử theo quy định. Đây là khâu quan trọng nhằm bảo đảm tính chính xác và minh bạch của kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
Tổ bầu cử là tổ chức trực tiếp tổ chức việc bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu. Tại mỗi khu vực bỏ phiếu đều thành lập một Tổ bầu cử gồm Tổ trưởng, Tổ phó và các thành viên là đại diện của cấp ủy đảng, chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội hoặc những công dân tiêu biểu tại địa phương. Thành phần của Tổ bầu cử được lựa chọn nhằm bảo đảm sự tham gia của nhiều lực lượng trong xã hội, qua đó tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm trong quá trình tổ chức bầu cử.
Nhiệm vụ của Tổ bầu cử bắt đầu từ giai đoạn chuẩn bị trước ngày bầu cử. Tổ bầu cử có trách nhiệm niêm yết danh sách cử tri, danh sách những người ứng cử tại khu vực bỏ phiếu để cử tri theo dõi và giám sát. Đồng thời, Tổ bầu cử cũng chuẩn bị địa điểm bỏ phiếu, bố trí hòm phiếu, phiếu bầu và các tài liệu liên quan nhằm bảo đảm các điều kiện cần thiết cho việc tổ chức bỏ phiếu.
Trong ngày bầu cử, Tổ bầu cử tổ chức việc phát phiếu bầu cho cử tri, hướng dẫn cử tri thực hiện quyền bầu cử theo đúng quy định của pháp luật. Các thành viên của Tổ bầu cử phải thường xuyên theo dõi tình hình tại khu vực bỏ phiếu, kịp thời giải quyết các tình huống phát sinh và bảo đảm trật tự, an toàn tại điểm bỏ phiếu. Đối với những cử tri không thể trực tiếp đến khu vực bỏ phiếu như người già yếu hoặc người khuyết tật, Tổ bầu cử có thể sử dụng hòm phiếu phụ để tạo điều kiện cho cử tri thực hiện quyền bầu cử của mình.
Sau khi kết thúc thời gian bỏ phiếu, Tổ bầu cử tiến hành kiểm phiếu công khai tại khu vực bỏ phiếu theo đúng quy trình pháp luật quy định. Việc kiểm phiếu được thực hiện minh bạch với sự chứng kiến của đại diện cử tri và các tổ chức liên quan. Sau khi hoàn thành việc kiểm phiếu, Tổ bầu cử lập biên bản kết quả bầu cử và gửi đến Ban bầu cử để tổng hợp và báo cáo theo quy định.
Thực tiễn tổ chức các cuộc bầu cử trước đây cho thấy hoạt động hiệu quả của Ban bầu cử và Tổ bầu cử là yếu tố quan trọng bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra thành công. Với sự chuẩn bị chu đáo, tinh thần trách nhiệm cao và sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức liên quan, Ban bầu cử và Tổ bầu cử đã góp phần quan trọng trong việc tổ chức thành công các cuộc bầu cử, qua đó lựa chọn được những đại biểu xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Trong bối cảnh cả nước đang tích cực chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban bầu cử và Tổ bầu cử có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Điều này không chỉ bảo đảm cho cuộc bầu cử được tổ chức đúng quy định của pháp luật mà còn góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân./.
Thu Hà
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
