Bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp: Từ chính sách đến thực tiễn tại EVNNPC

“Điểm tựa” từ Quỹ bảo hiểm TNLĐ-BNN

Điều 42 của Luật An toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ) đã xác lập một khung pháp lý vững chắc về việc sử dụng Quỹ bảo hiểm TNLĐ-BNN. Đây được coi là “lá chắn” tài chính quan trọng, giúp giảm bớt gánh nặng cho cả người sử dụng lao động và người lao động khi chẳng may có rủi ro xảy ra.

Theo quy định, nguồn Quỹ này được chi trả cho các mục tiêu trọng yếu như: trả phí khám giám định thương tật, bệnh tật; chi trợ cấp một lần hoặc hằng tháng; hỗ trợ phương tiện trợ giúp sinh hoạt và dụng cụ chỉnh hình. Đặc biệt, chính sách còn hướng tới sự nhân văn đó là chi hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp cho người bị tai nạn khi trở lại làm việc và đóng BHYT cho người nghỉ việc hưởng trợ cấp hằng tháng.

Người bị TNLĐ đều được EVNNPC hoàn thiện hồ sơ hưởng chế độ từ quỹ Bảo hiểm TNLĐ-BNN.

Không dừng lại ở việc “khắc phục hậu quả”, Quỹ còn ưu tiên cho các hoạt động phòng ngừa và chia sẻ rủi ro. Điều này bao gồm việc hỗ trợ huấn luyện về ATVSLĐ, phục hồi chức năng lao động và điều tra lại các vụ tai nạn theo yêu cầu của cơ quan BHXH. Đây chính là nền tảng để các doanh nghiệp như EVNNPC triển khai mạnh mẽ công tác an toàn tại hiện trường.

Từ những thực tế trong công tác ATVSLĐ, chỉ tính riêng trong năm 2025, EVNNPC đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp tổng thể đã được triển khai như: (1) Xây dựng, hiệu chỉnh và ban hành các quy định, quy trình, tài liệu nội bộ theo hướng tinh gọn thủ tục, đơn giản, dễ hiểu, dễ thực hiện phù hợp với các quy định của Nhà nước và của Tập đoàn Điện lực Việt Nam; (2) Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý ATLĐ; (3) Nâng cao chất lượng công tác huấn luyện, công tác kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm; (4) Tổ chức kiểm tra chéo công tác ATVSLĐ... Do đó tình hình tai nạn của EVNNPC đã có những chuyển đổi về chất rõ rệt, số vụ tai nạn giảm sâu so với năm 2024, công tác ATVSLĐ đã đi vào ý thức của các cấp quản lý và người lao động. 

Đặc biệt, dưới sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, sự hỗ trợ giúp đỡ của các đơn vị, chính quyền và người dân các địa phương, sự quyết liệt của lãnh đạo EVNNPC, các đơn vị cùng sự quyết tâm, nỗ lực của người lao động, năm 2025, Tổng Công ty đã hoàn thành tốt các nhiệm vụ, chỉ tiêu sản xuất kinh doanh được Tập đoàn giao. 

Phòng ngừa và chia sẻ rủi ro

Năm 2025, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế cao và khối lượng công việc khổng lồ với hơn 1,25 triệu phiên làm việc, EVNNPC đã chứng minh rằng: rủi ro có thể được kiểm soát nếu có sự đầu tư đúng mức và quản trị thông minh.

Theo báo cáo tổng kết công tác ATVSLĐ năm 2025 và phương hướng nhiệm vụ năm 2026 của EVNNPC cho thấy một tín hiệu cực kỳ tích cực: số vụ TNLĐ đã giảm từ 08 vụ (năm 2024) xuống còn 04 vụ, đặc biệt không có trường hợp tử vong. Những nguyên nhân gây tai nạn là do: trong quá trình làm việc sửa chữa điện cho khách hàng, công nhân làm xong khi di chuyển từ trên cột xuống dưới đất, đã bị trượt ngã xuống đất; người lao động thực hiện chưa tốt công tác nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, dẫn đến khi làm việc bị phóng điện 22kV gây bỏng nhẹ; quá trình làm công việc trên cột xong, khi trèo di chuyển xuống, khi đến chân sàn ghế thao tác cầu dao, công nhân tháo dây lưng an toàn để di chuyển từ cột sang sàn thao tác, đã bị trượt chân ngã xuống đất.

Người lao động Công ty Điện lực Tuyên Quang (đơn vị thuộc EVNNPC) kiểm tra thiết bị an toàn điện để phòng ngừa rủi ro TNLĐ-BNN.

Mặc dù, TNLĐ-BNN xảy ra là không thể tránh khỏi, song đến nay, người lao động thuộc diện phải tham gia bảo hiểm TNLĐ-BNN đều được EVNNPC đóng đầy đủ; khi người lao động không may bị TNLĐ hoặc mắc BNN, EVNNPC cũng kịp thời phối hợp điều tra, hoàn thiện hồ sơ hưởng chế độ này và có chính sách hỗ trợ, bồi dưỡng bằng hiện vật khác của Tổng Công ty và các đơn vị…

Để phòng ngừa và giảm thiểu TNLĐ-BNN, EVNNPC đã triển khai đồng bộ các giải pháp từ hiệu chỉnh quy trình nội bộ đến đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong an toàn. Trong đó có việc phát triển, hoàn thiện, nâng cấp bổ sung các ứng dụng trên hệ thống phần mềm ECP như: xây dựng Module Lệnh công tác ghi âm trên Web và App Mobile và Module Game câu hỏi trắc nghiệm online liên quan đến công tác ATVSLĐ trên nền tảng phần mềm ECP; cải tiến phiếu/lệnh công tác điện tử trên ECP nhằm bổ xung chức năng xác nhận các nội dung phiếu cải tiến/lệnh công tác như biện pháp an toàn thi công... trước khi thực hiện ký số tại hiện trường và bổ xung tính năng đăng ký nhận thông báo trên ECP cho phép mọi nội dung trong phiếu cải tiến/lệnh công tác khi bắt đầu thực hiện, bổ sung hoặc thay đổi đều được gửi thông báo đến các thành phần tham gia công việc.

Thực hiện việc hỗ trợ huấn luyện theo chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN, EVNNPC đã chuẩn hóa và bổ sung tính năng quản lý huấn luyện an toàn trên phần mềm ECP; đồng bộ dữ liệu của người lao động từ phần mềm HRMS sang phân hệ huấn luyện an toàn trên ECP; bổ xung tính năng tra cứu thông tin người lao động (Web và mobile). Đồng thời, phát triển ứng dụng “CHATBOT” hỗ trợ người lao động trong việc tra cứu quy trình an toàn lao động; các quy định pháp luật liên quan công tác phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, công tác quản lý huấn luyện an toàn... Kết quả, năm 2025, đã tổ chức huấn luyện định kỳ ATVSLĐ cho 13.115 lao động thuộc các nhóm đối tượng theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP. Đến nay, công tác này không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn được đẩy mạnh thực hành tại các thao trường hiện đại, nhiều đơn vị thuộc EVNNPC đã hoàn thành và đưa vào sử dụng các thao trường huấn luyện mới.

Tiếp đến, việc sát hạch cũng được thực hiện nghiêm ngặt với tỷ lệ đạt yêu cầu ngay từ lần 1 lên tới 86,59%. Những trường hợp chưa đạt đều phải huấn luyện và sát hạch lại nhiều lần (có trường hợp đến lần thứ 4) cho đến khi đảm bảo đủ năng lực làm việc an toàn.

Một điểm sáng trong việc thực hiện chính sách an toàn tại EVNNPC chính là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ để chia sẻ và quản trị rủi ro - một trong những nội dung được khuyến khích sử dụng Quỹ bảo hiểm TNLĐ-BNN. Hệ thống phần mềm ECP đã trở thành công cụ đắc lực trong việc quản lý dụng cụ an toàn và thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt. Các thiết bị quá hạn kiểm định sẽ bị hệ thống tự động cảnh báo và loại khỏi sản xuất cho đến khi được kiểm định đạt chuẩn. Đặc biệt, EVNNPC đã thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhận diện khuôn mặt và phát hiện vi phạm bảo hộ lao động thông qua camera gắn trên mũ bảo hiểm. Điều này giúp công tác kiểm soát an toàn trở nên thực chất và minh bạch hơn...

Có thể nói rằng, thực hiện chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN không chỉ là việc chi trả các khoản trợ cấp khi sự cố xảy ra, mà quan trọng hơn là đầu tư cho các giải pháp phòng ngừa để sự cố không có cơ hội xuất hiện. Với sự quyết liệt của ban lãnh đạo và ý thức tự giác của người lao động, EVNNPC đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu “Hạnh phúc của người lao động là an toàn”, góp phần đảm bảo dòng điện luôn sáng và an toàn trên mọi nẻo đường miền Bắc./.

Chí Tâm