TP.HCM tăng tốc khoa học - công nghệ, chuyển đổi số: Gắn trách nhiệm người đứng đầu, tránh đầu tư dàn trải

Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số TP.HCM vừa tổ chức hội nghị sơ kết quý I-2026 về thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Đề án 204 của Ban Bí thư và Đề án 06 của Chính phủ. Hội nghị do Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì, kết nối trực tuyến đến 168 điểm cầu phường, xã, đặc khu.

Báo cáo tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, trong quý I-2026, thành phố đã hoàn thành 16/44 nhiệm vụ Trung ương giao theo Nghị quyết 57 và 11/14 nhiệm vụ theo kế hoạch của địa phương; các nhiệm vụ còn lại được triển khai đúng tiến độ, không có trường hợp quá hạn.

Đáng chú ý, TP.HCM là địa phương đầu tiên ban hành đầy đủ chiến lược phát triển dữ liệu số giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến 2035. Năm 2026, thành phố bố trí hơn 12.700 tỷ đồng cho lĩnh vực này, chiếm khoảng 4,16% tổng chi ngân sách.

Hạ tầng công nghệ thông tin tiếp tục được đầu tư mạnh mẽ. Tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 95%, vượt chỉ tiêu Trung ương; cáp quang băng rộng phủ kín đến từng khu phố, ấp. Các nền tảng số, trung tâm dữ liệu, mô hình đô thị thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.

Toàn thành phố đã xử lý hơn 40.600 văn bản điện tử, đạt tỷ lệ 93,74%. Nền tảng chính quyền số được triển khai đến toàn bộ 168 phường, xã, đặc khu với hơn 4.600 tài khoản sử dụng.

Công tác phát triển công dân số có chuyển biến tích cực. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính được nâng cấp, cấp hơn 31.700 tài khoản; tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt gần 87%. Thành phố cũng đã cấp hơn 12,7 triệu thẻ căn cước công dân gắn chip và 8,6 triệu tài khoản định danh điện tử.

Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mạnh

Trong lĩnh vực khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, TP.HCM ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Thành phố đã triển khai 54 sản phẩm công nghệ thí điểm thương mại hóa, thu hút khoảng 500 tỷ đồng đầu tư; sàn giao dịch công nghệ phiên bản mới đã ký kết 17 hợp đồng chuyển giao với tổng giá trị khoảng 22 tỷ đồng.

Hệ sinh thái khởi nghiệp tiếp tục được củng cố với 35 vườn ươm và trung tâm đổi mới sáng tạo, đưa TP.HCM vào Top 5 Đông Nam Á và Top 110 hệ sinh thái năng động toàn cầu, quy mô ước tính 7 - 7,5 tỷ USD.

Thành phố cũng ban hành kế hoạch phát triển công nghệ chiến lược với 9 nhóm công nghệ và 26 sản phẩm ưu tiên; triển khai cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho UAV; lựa chọn 6 tổ chức khoa học – công nghệ tham gia xây dựng trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế (CoE).

Cùng với đó, chính sách thu hút và giữ chân nhân tài từng bước được hoàn thiện, với mức thu nhập từ 30 - 100 triệu đồng/người/tháng và cơ chế tự chủ cho các tổ chức khoa học - công nghệ. Hệ sinh thái doanh nghiệp ICT phát triển mạnh với gần 30.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 40% cả nước, tạo nền tảng quan trọng cho kinh tế số.

Hướng đến kinh tế số chiếm 30% GRDP

TP.HCM đã cụ thể hóa Nghị quyết 57 bằng các kế hoạch hành động đồng bộ, đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp từ 30% GRDP trở lên trong năm 2026. Trọng tâm là xây dựng môi trường đầu tư số thông thoáng với cơ chế “luồng xanh” và khung thử nghiệm sandbox.

Thành phố cũng đang triển khai nhiều đề án lớn như quy hoạch 12 khu công nghệ số liên vùng quy mô khoảng 1.000 ha (liên kết TP.HCM - Bình Dương - Bà Rịa – Vũng Tàu), phát triển “Đô thị khoa học - công nghệ phía Bắc” và hợp tác với các tập đoàn quốc tế để thúc đẩy ngành bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ lõi.

Chuyển đổi số được triển khai mạnh trong các ngành kinh tế mũi nhọn như logistics, du lịch, tài chính, góp phần nâng cao năng suất và củng cố vị thế trung tâm kinh tế của thành phố.

Song song đó, xã hội số được thúc đẩy thông qua phong trào “Bình dân học vụ số”, hướng đến hoàn thiện 4 trụ cột công dân số, phấn đấu tỷ lệ sử dụng định danh điện tử VNeID đạt 95%.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu, tránh lãng phí

Bên cạnh kết quả đạt được, lãnh đạo UBND TP.HCM cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục, nhất là trong tổ chức thực hiện và phối hợp giữa các đơn vị.

Phát biểu kết luận, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, đòi hỏi phải nâng cao trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu.

Theo đó, việc triển khai Nghị quyết 57, Đề án 204 và Đề án 06 phải gắn với đánh giá hiệu quả cụ thể, tránh đầu tư dàn trải, trùng lặp, gây lãng phí. Nguồn lực hơn 12.700 tỷ đồng dành cho khoa học - công nghệ cần được phân bổ chặt chẽ, hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm.

Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng yêu cầu đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng công nghệ, cơ sở dữ liệu, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó có việc đưa chuyên gia đi đào tạo ở nước ngoài.

Đặc biệt, vấn đề an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu phải được đặt lên hàng đầu trong quá trình chuyển đổi số. Cùng với đó, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức nhằm nâng cao năng lực tham mưu và tổ chức thực hiện.

Nhấn mạnh yêu cầu tiên phong, ông Trần Lưu Quang khẳng định, TP.HCM phải đi đầu trong triển khai hiệu quả khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Bí thư cấp xã, phường, giám đốc sở, ngành phải là người chịu trách nhiệm cao nhất về kết quả thực hiện tại đơn vị mình.

Thành phố cũng sẽ xây dựng cơ chế đánh giá cán bộ năm 2026 gắn với kết quả thực hiện Nghị quyết 57, Đề án 204 và Đề án 06, qua đó siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong giai đoạn mới. 

Vương Linh