Quảng Ngãi: bài học kinh nghiệm và định hướng đổi mới công tác bầu cử trong thời gian tới

Nguồn ảnh: https://laodong.vn

Thành công nổi bật, toàn diện - cơ sở để rút ra những bài học kinh nghiệm

Điểm nhấn đầu tiên là tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu đạt 99,84%, thể hiện tinh thần trách nhiệm công dân, ý thức chính trị cao và sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân đối với ngày hội toàn dân. Đây là kết quả rất đáng ghi nhận trong bối cảnh địa phương vẫn còn những khó khăn nhất định về địa bàn, dân cư và yêu cầu tổ chức mới.

Cùng với đó, toàn tỉnh không có đơn vị bầu cử nào phải tổ chức bầu lại, bầu thêm hoặc bị hủy kết quả. Điều này phản ánh công tác chuẩn bị được tiến hành chu đáo, đúng quy trình, đúng pháp luật; các khâu hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, bố trí khu vực bỏ phiếu, kiểm phiếu và tổng hợp kết quả đều được triển khai nghiêm túc, chặt chẽ.

Về chất lượng đại biểu trúng cử, cơ cấu đại biểu ở các cấp cơ bản bảo đảm đúng định hướng, có sự tham gia của nữ, người dân tộc thiểu số, lực lượng vũ trang, đại biểu tái cử và đại diện nhiều lĩnh vực công tác. Trình độ chuyên môn, trình độ lý luận chính trị của đại biểu tiếp tục được nâng lên, cho thấy sự chuẩn bị nhân sự ngày càng bài bản, đáp ứng yêu cầu quản trị và phát triển trong giai đoạn mới.

Đặc biệt, ở cấp cơ sở, số lượng đại biểu được bầu lớn, thành phần đa dạng, thể hiện rõ tính đại diện rộng rãi và sát dân. Đây là tiền đề quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương, nhất là tại cấp xã - nơi trực tiếp giải quyết nhiều vấn đề dân sinh.

Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn công tác tổ chức bầu cử

Từ kết quả đạt được, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm quan trọng.

Trước hết, sự lãnh đạo toàn diện, kịp thời của cấp ủy Đảng là nhân tố quyết định thành công. Nơi nào cấp ủy quan tâm sát sao, chỉ đạo sâu sát, phân công rõ người, rõ việc thì nơi đó công tác bầu cử diễn ra thuận lợi, đúng tiến độ và ít phát sinh vướng mắc.

Thứ hai, công tác phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị phải đồng bộ, chặt chẽ, nhịp nhàng. Sự chủ động của Ủy ban bầu cử, Mặt trận Tổ quốc, chính quyền, công an, quân sự và các đoàn thể đã tạo nên sức mạnh tổng hợp trong triển khai nhiệm vụ.

Thứ ba, muốn bầu cử thành công phải làm tốt công tác tuyên truyền. Khi người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và ý nghĩa chính trị của lá phiếu, cử tri sẽ tích cực tham gia, góp phần tạo không khí dân chủ, phấn khởi và đồng thuận.

Thứ tư, yếu tố con người có vai trò then chốt. Việc tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác bầu cử, nhất là ở cơ sở, giúp hạn chế sai sót và nâng cao năng lực xử lý tình huống phát sinh.

Thứ năm, ứng dụng công nghệ thông tin là xu hướng tất yếu, nhưng muốn hiệu quả phải chuẩn bị từ sớm, có hướng dẫn thống nhất và hỗ trợ kỹ thuật kịp thời.

Thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn cần khắc phục

Bên cạnh kết quả tích cực, thực tiễn tổ chức bầu cử tại tỉnh Quảng Ngãi cũng cho thấy một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.

Việc triển khai cuộc bầu cử trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp khiến khối lượng công việc dồn nhiều về cơ sở, tạo áp lực lớn cho đội ngũ cán bộ xã, phường. Ở một số nơi, cán bộ còn thiếu kinh nghiệm, lúng túng trong tham mưu và xử lý nghiệp vụ.

Công tác rà soát, cập nhật danh sách cử tri vẫn gặp khó khăn do biến động dân cư, nhất là lao động đi làm ăn xa, cư trú không ổn định hoặc thay đổi nơi ở thường xuyên.

Một số phần mềm, biểu mẫu nghiệp vụ vẫn cần tiếp tục chuẩn hóa, nâng cấp để đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn và giảm tải cho cơ sở.

Định hướng, đề xuất đối với Trung ương và các bộ, ngành

Từ thực tiễn địa phương, để tiếp tục đổi mới công tác bầu cử trong thời gian tới, cần quan tâm một số định hướng lớn.

Trước hết, Trung ương cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về bầu cử theo hướng đồng bộ, rõ ràng, dễ thực hiện; kịp thời cập nhật những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn quản lý nhà nước và tổ chức chính quyền địa phương.

Hội đồng Bầu cử quốc gia và các cơ quan trung ương cần ban hành hướng dẫn nghiệp vụ sớm hơn, chi tiết hơn, thống nhất mẫu biểu và quy trình ngay từ đầu nhiệm kỳ để địa phương chủ động chuẩn bị.

Bộ Nội vụ, Bộ Công an và các cơ quan liên quan cần đẩy mạnh kết nối cơ sở dữ liệu dân cư với dữ liệu cử tri, tiến tới số hóa toàn diện quy trình quản lý danh sách cử tri, hạn chế trùng lặp, thiếu sót và giảm thủ tục hành chính.

Cần nghiên cứu nâng cấp các nền tảng phần mềm phục vụ bầu cử theo hướng dễ sử dụng, bảo mật cao, vận hành ổn định và có hệ thống hỗ trợ trực tuyến cho cơ sở trong suốt quá trình triển khai.

Đồng thời, nên xây dựng chương trình đào tạo chuẩn quốc gia dành cho cán bộ làm công tác bầu cử, đặc biệt đối với cấp xã, bảo đảm tính chuyên nghiệp và thống nhất.

Định hướng đối với địa phương trong thời gian tới

Về phía địa phương, cần chủ động chuẩn bị nhân sự từ sớm, quan tâm phát hiện, giới thiệu những người thực sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, uy tín và gần dân để tham gia ứng cử.

Tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền theo hướng đa nền tảng, gần gũi, dễ tiếp cận, phát huy vai trò mạng xã hội, truyền thông số và hệ thống cơ sở.

Tăng cường diễn tập các phương án tổ chức bầu cử, nhất là tình huống thiên tai, mất điện, sự cố công nghệ hoặc vấn đề an ninh trật tự để không bị động.

Sau mỗi kỳ bầu cử cần tổ chức tổng kết thực chất, đánh giá sâu từng khâu, kịp thời biểu dương mô hình hay, cách làm tốt và chấn chỉnh hạn chế.

Củng cố niềm tin, hướng tới chất lượng đại diện cao hơn

Thành công của cuộc bầu cử tại tỉnh Quảng Ngãi là nền tảng quan trọng để tiếp tục củng cố niềm tin của Nhân dân, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy dân cử và chính quyền các cấp. Những kết quả đạt được cùng các bài học kinh nghiệm rút ra sẽ là cơ sở quý báu để đổi mới công tác bầu cử trong thời gian tới theo hướng dân chủ hơn, chuyên nghiệp hơn, hiện đại hơn và ngày càng thực chất hơn./.

Nguyễn Anh