Hà Nội nâng cao nhận thức pháp luật về an toàn lao động cho doanh nghiệp và người lao động

Nhận thức pháp luật - “chìa khóa” bảo đảm an toàn lao động

Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, năm 2025 công tác ATVSLĐ được triển khai trong bối cảnh nhiều yếu tố đan xen: kinh tế phục hồi mạnh, đầu tư xây dựng gia tăng, trong khi thị trường lao động xuất hiện nhiều loại hình việc làm mới, đặc biệt là khu vực phi chính thức . Điều này kéo theo nguy cơ mất an toàn lao động ngày càng phức tạp, đòi hỏi sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động.

Năm 2025, trên địa bàn Hà Nội xảy ra 217 vụ tai nạn lao động, làm 96 người tử vong. Thực tế cho thấy, dù số vụ tai nạn lao động có xu hướng giảm, nhưng số người tử vong lại tăng, đặc biệt tập trung ở khu vực không có quan hệ lao động chính thức. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc người lao động chưa được huấn luyện đầy đủ về an toàn, thiếu trang bị bảo hộ, trong khi người sử dụng lao động, nhất là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, còn hạn chế về ý thức chấp hành pháp luật.

Những con số này cho thấy một thực tế: nếu không nâng cao nhận thức pháp luật, mọi quy định dù đầy đủ đến đâu cũng khó đi vào cuộc sống. Chính vì vậy, Hà Nội đã xác định tuyên truyền, phổ biến pháp luật về ATVSLĐ không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà còn là giải pháp mang tính nền tảng, quyết định hiệu quả của toàn bộ hệ thống chính sách.

Đổi mới phương thức truyền thông trong kỷ nguyên số

Trong những năm qua, thành phố Hà Nội đã triển khai đồng bộ nhiều hình thức tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức pháp luật về ATVSLĐ. Các hoạt động không chỉ dừng lại ở phạm vi cơ quan quản lý mà đã lan tỏa sâu rộng tới doanh nghiệp và người lao động.

Năm 2025, toàn thành phố đã tổ chức gần 3.000 lớp tập huấn với hơn 210.000 lượt người tham gia, phát hành hàng chục nghìn ấn phẩm, tài liệu tuyên truyền về ATVSLĐ . Các cấp công đoàn, doanh nghiệp đã phối hợp chặt chẽ trong việc đào tạo, huấn luyện, góp phần nâng cao kiến thức, kỹ năng và ý thức chấp hành pháp luật của người lao động.

Bên cạnh đó, các hoạt động tư vấn pháp luật lưu động cũng được triển khai hiệu quả. Hàng trăm lượt người lao động đã được giải đáp trực tiếp về quyền lợi, nghĩa vụ trong lĩnh vực lao động và bảo hiểm xã hội . Đây là hình thức thiết thực, giúp đưa pháp luật đến gần hơn với người lao động, đặc biệt là nhóm lao động yếu thế.

Đáng chú ý, công tác tuyên truyền đã có sự chuyển biến từ “diện rộng” sang “chiều sâu”, từ cung cấp thông tin sang nâng cao kỹ năng. Thành phố tập trung vào các nhóm đối tượng có nguy cơ cao như lao động trong xây dựng, làng nghề, khu vực phi chính thức, qua đó tạo ra tác động trực tiếp và bền vững.

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong công tác nâng cao nhận thức pháp luật về ATVSLĐ tại Hà Nội là việc đổi mới phương thức truyền thông, tận dụng tối đa lợi thế của công nghệ số.

Kế hoạch Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 của thành phố xác định rõ yêu cầu đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, sử dụng các nền tảng mạng xã hội và truyền thông đa phương tiện để tăng độ phủ . Đặc biệt, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong biên tập nội dung, xây dựng video tình huống, cảnh báo nguy cơ đã giúp thông tin trở nên sinh động, dễ tiếp cận hơn với người lao động trẻ.

Các hình thức tuyên truyền trực quan như băng rôn, pano, khẩu hiệu được triển khai rộng khắp, tạo không khí hưởng ứng mạnh mẽ trong toàn xã hội. Thông điệp “An toàn để sản xuất - Sản xuất phải đảm bảo an toàn” hay “Trách nhiệm doanh nghiệp - An toàn cho người lao động - Phát triển bền vững” đã góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của các bên liên quan .

Đồng thời, công tác truyền thông cảnh báo cũng được chú trọng. Việc kịp thời thông tin về nguyên nhân các vụ tai nạn lao động điển hình giúp người lao động nhận thức rõ rủi ro và chủ động phòng tránh .

Gắn tuyên truyền pháp luật với quản lý nhà nước và hỗ trợ doanh nghiệp

Nâng cao nhận thức pháp luật không thể tách rời với việc tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước. Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm túc.

Công tác quản lý máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; huấn luyện ATVSLĐ; kiểm tra chất lượng hàng hóa được thực hiện thống nhất, góp phần nâng cao ý thức chấp hành của doanh nghiệp . Đồng thời, thành phố tăng cường kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm, xử lý nghiêm các vi phạm nhưng không gây phiền hà cho doanh nghiệp .

Đáng chú ý, Hà Nội chú trọng thúc đẩy đối thoại và đồng hành cùng doanh nghiệp. Thông qua Hội đồng ATVSLĐ thành phố, nhiều khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp đã được tháo gỡ kịp thời, tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm trong công tác bảo đảm an toàn lao động.

Việc khuyến khích doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn an toàn quốc tế cũng là hướng đi quan trọng, không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần hình thành văn hóa an toàn trong sản xuất, kinh doanh.

Hướng tới thay đổi bền vững từ nhận thức đến hành động

Bước sang năm 2026, Hà Nội xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về ATVSLĐ theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững.

Trọng tâm là chuyển từ tuyên truyền chung sang huấn luyện kỹ năng, từ “biết” sang “làm đúng”. Thành phố ưu tiên nguồn lực cho khu vực có nguy cơ cao, đặc biệt là lao động phi chính thức, làng nghề và các công trình xây dựng nhỏ lẻ - nơi vẫn còn nhiều hạn chế trong nhận thức và điều kiện bảo đảm an toàn.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và tuyên truyền sẽ tạo ra bước đột phá. Hệ thống cơ sở dữ liệu liên thông về tai nạn lao động, các nền tảng đào tạo trực tuyến, video tình huống… sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và tiếp cận thông tin của người lao động .

Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 với chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số” được triển khai đồng bộ trên toàn thành phố, tập trung vào doanh nghiệp, khu công nghiệp, làng nghề và cộng đồng dân cư. Đây không chỉ là cao điểm tuyên truyền mà còn là dịp để đánh giá, nhân rộng các mô hình tốt, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội.

Nâng cao nhận thức pháp luật về an toàn lao động cho doanh nghiệp và người lao động là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Những kết quả đạt được của Hà Nội trong thời gian qua cho thấy khi nhận thức được nâng lên, hành vi sẽ thay đổi, từ đó góp phần giảm thiểu tai nạn lao động, bảo vệ sức khỏe người lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Trong bối cảnh mới, với sự hỗ trợ của công nghệ số và các giải pháp quản lý hiện đại, Hà Nội đang từng bước xây dựng văn hóa an toàn lao động - nơi mỗi doanh nghiệp, mỗi người lao động không chỉ “hiểu luật” mà còn “sống và làm việc theo pháp luật”, vì một môi trường làm việc an toàn, nhân văn và phát triển.

Vân Anh