Summary: In recent years, military schools have been actively promoting digital transformation, training, and developing a team of officers, lecturers, and staff; and modernizing information technology infrastructure and equipment. However, compared to the requirements of digital transformation, there are still certain shortcomings, especially in the digital transformation of teaching, where a small number of lecturers have certain limitations in technological capacity, knowledge, and skills in designing electronic lectures and using digital learning materials.
Từ khóa: chuyển đổi số; Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII; đội ngũ giảng viên; nhà trường quân đội.
Keywords: digital transformation; 12th Party Congress of the Vietnam People's Army; faculty; military school.
1. Mở đầu
Lý luận và thực tiễn đều khẳng định đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội luôn là nhân tố quyết định chất lượng đào tạo. Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 2 khóa VIII của Đảng đã chỉ rõ: Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh. Thực tiễn trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và trực tiếp là đảng bộ các học viện, trường sĩ quan, đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội đã được xây dựng vững mạnh về mọi mặt để đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII nêu rõ: “đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục có đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ” (Tổng cục Chính trị, 2025)1. Tuy nhiên, bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu xây dựng Quân đội Nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đã tiếp tục đặt ra yêu cầu xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội có đủ phẩm chất, năng lực thực hiện tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng, giảng dạy và nghiên cứu khoa học, góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ quân đội đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới. Một trong các đột phá xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội đã được Quân ủy Trung ương và Đảng bộ Quân đội xác định là: “tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đẩy mạnh thu hút, trọng dụng nhân tài, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại” (Tổng cục Chính trị, 2025)2.
2. Những biện pháp cơ bản xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội trong bối cảnh chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII
Để xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội trong bối cảnh chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, cần tập trung vào một số nội dung, biện pháp cơ bản sau:
Một là, thống nhất và nâng cao nhận thức trong toàn quân về sự cần thiết về xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội trong bối cảnh chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII.
Đây là biện pháp tiên quyết nhằm xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong bối cảnh chuyển đổi số. Các lực lượng liên quan, trước hết đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội cần thống nhất nhận thức rõ chuyển đổi số là một xu thế tất yếu, nhằm ứng dụng công nghệ số để hiện đại hóa toàn diện công tác quản lý, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng trong các nhà trường quân đội nhằm tạo lập môi trường học tập linh hoạt, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên số.
Do vậy, trong bối cảnh chuyển đổi số, việc xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội phải hướng tới nâng cao năng lực, kỹ năng số của đội ngũ này, như sử dụng công nghệ, xử lý dữ liệu, giao tiếp số và đảm bảo an toàn mạng, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, hỗ trợ, chủ động sử dụng hiệu quả công cụ số, nền tảng trực tuyến và AI, thích ứng với phương pháp dạy học, đảm bảo tính linh hoạt, hiện đại, an toàn trong bối cảnh chuyển đổi số. Cấp ủy, chỉ huy các cấp và trực tiếp là đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội phải quán triệt, nhận thức rõ quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII về sự tác động của “cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là trí tuệ nhân tạo, internet kết nối vạn vật phát triển mạnh, tác động sâu sắc đến mọi lĩnh vực, trong đó có quốc phòng, an ninh” (Tổng cục Chính trị, 2025)3, và “phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội đến năm 2030 thuộc nhóm dẫn đầu quốc gia, một số lĩnh vực đạt trình độ quốc tế” (Tổng cục Chính trị, 2025)4.
Đồng thời, cấp ủy và chỉ huy các cấp trong các nhà trường quân đội cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm của giảng viên về chuyển đổi số trong giáo dục, đào tạo; quán triệt sâu sắc các nghị quyết, văn bản chỉ đạo quan trọng của Đảng, Nhà nước và Quân đội về lĩnh vực chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, như Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW ngày 29/1/2025 của Quân ủy Trung ương về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới, sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội… Những nội dung này cần triển khai thông qua các hình thức tuyên truyền, phổ biến đa dạng, linh hoạt cho phù hợp thực tiễn, như tổ chức hội nghị tập huấn, hội thảo khoa học, tập huấn trực tuyến, tài liệu điện tử, bảo đảm mọi cán bộ, giảng viên, học viên trong các nhà trường quân đội đều nắm vững chủ trương, thống nhất nhận thức và hành động trong triển khai chuyển đổi số.
Cấp ủy, chỉ huy các cấp trong các nhà trường quân đội cần chủ động hơn nữa trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện nghị quyết, chương trình hành động, kế hoạch thực hiện chuyển đổi số, đồng thời bố trí nguồn lực cần thiết về con người, tài chính, cơ sở vật chất, tổ chức tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng tiêu chí đánh giá ứng dụng chuyển đổi số trong đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội.
Hai là, tăng cường và đa dạng hóa hình thức đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng, năng lực chuyển đổi số cho đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội.
Trong quá trình tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, năng lực chuyển đổi số cho đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội, cần kết hợp mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng về kiến thức, kỹ năng với phát huy vai trò của đội ngũ giảng viên trong tự nghiên cứu, tích cực đổi mới phương pháp, ứng dụng chuyển đổi số trong giảng dạy. Đây là giải pháp có ý nghĩa trực tiếp quyết định đối với xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội trong bối cảnh chuyển đổi số. Về nội dung, cần tập trung vào việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực số cho đội ngũ giảng viên: kỹ năng thiết kế học liệu số, chuẩn bị bài giảng, giáo án, học liệu theo hướng hiện đại và số hóa; kỹ năng sử dụng PowerPoint nâng cao, Canva, Mentimeter, Camtasia, Kahoot, Padlet, tích hợp video, hình ảnh, sơ đồ tư duy, mô phỏng tình huống để xây dựng bài giảng số và tổ chức lớp học trực tuyến, sinh động, có tính tương tác cao. Tiếp tục đẩy mạnh đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ mô phỏng vào giảng dạy; từ đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Quán triệt và thực hiện quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII về “Đẩy mạnh hợp tác, liên kết đào tạo trong và ngoài nước; xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đạt chuẩn theo quy định” (Tổng cục Chính trị, 2025)5, mỗi giảng viên các nhà trường quân đội cần chủ động nghiên cứu, học tập để không ngừng nâng cao trình độ công nghệ, kỹ năng thiết kế bài giảng điện tử, tổ chức lớp học tương tác, khai thác hiệu quả học liệu số. Đảm bảo sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng sẽ tạo sức mạnh tổng hợp, bảo đảm hiệu quả bền vững trong chuyển đổi số.
Ba là, thực hiện tốt công tác kiểm tra gắn với thực hiện chế độ, chính sách, tạo môi trường thuận lợi cho công tác xây dựng, phát triển đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội trong bối cảnh chuyển đổi số.
Thực hiện tốt biện pháp này sẽ góp phần quan trọng vào việc bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả trong xây dựng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội trong bối cảnh chuyển đổi số. Yêu cầu công tác kiểm tra từ sử dụng phần mềm trình chiếu, tổ chức lớp học online, sự làm chủ các công nghệ giáo dục hiện đại, học liệu số, thiết kế bài giảng e-learning, xây dựng ngân hàng câu hỏi đến khả năng tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) của đội ngũ giảng viên. Đồng thời, tạo môi trường thi đua tích cực, khuyến khích đổi mới, nhân rộng điển hình trong ứng dụng chuyển đổi số; gắn kết quả ứng dụng chuyển đổi số với đánh giá chất lượng giảng dạy; tổ chức bình chọn, tôn vinh giảng viên ứng dụng số tiêu biểu để lan tỏa tinh thần sáng tạo. Mặt khác, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế đãi ngộ, khuyến khích về vật chất và tinh thần phù hợp, kinh phí hỗ trợ giảng viên nghiên cứu, ứng dụng số vào giảng dạy; nghiên cứu đưa vào tiêu chí xét danh hiệu thi đua, khen thưởng, bổ nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý, chức danh khoa học./.
-------------------------------------
Ghi chú:
1, 2, 3, 4. Tổng cục Chính trị, Tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, H. 2025, tr. 20, 49, 43, 47-48, 63
------------------------------------
Tài liệu tham khảo:
1. Đảng bộ Quân đội (2025), Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, nhiệm kỳ 2025 - 2030
2. Quân ủy Trung ương (2022), Nghị quyết số 1657-NQ/QUTW ngày 20/12/2022 “Về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới”
3. Quân ủy Trung ương (2025), Nghị quyết số 3488-NQ/QUTW ngày 29/01/2025 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội
4. Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
5. Tổng cục Chính trị, Tài liệu nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII, Nhiệm kỳ 2025 - 2030, H. 2025.
Đại tá, PGS.TS Trần Hồng Hải - Khoa Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Học viện Chính trị
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
.jpg)
