Để triển khai đồng bộ, hiệu quả huy động nguồn lực trong nước, quốc tế nhằm giảm thiểu và tiến tới khắc phục hoàn toàn ảnh hưởng của bom mìn phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm an toàn cho nhân dân; giúp đỡ nạn nhân bom mìn hòa nhập đời sống xã hội, năm 2010, Chính phủ Việt Nam đã ban hành Chương trình Hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom, mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025 (Chương trình 504). Qua thực tiễn, nhằm bảo đảm công tác quản lý, điều phối và thực hiện các nội dung của Chương trình 504, ngày 4/3/2014, Chính phủ ra Quyết định thành lập VNMAC, đặt dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và giao Bộ Quốc phòng trực tiếp quản lý. Ngay sau khi được thành lập VNMAC đã nhanh chóng củng cố kiện toàn tổ chức, bộ máy. Hiện nay, Trung tâm có đội ngũ cán bộ, chiến sĩ bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn giỏi, trong đó 87% có trình độ thạc sỹ, đại học, cao đẳng, 01 đồng chí có học vị tiến sĩ.
Thủ tướng Phạm Minh
Chính dự Hội nghị Tổng kết thực hiện Chương trình hành động quốc gia
khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh ở Việt Nam giai đoạn 2010 - 2025 (Chương
trình 504) và phương hướng, nhiệm vụ tiếp theo.
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Quân ủy Trung ương, Thủ trưởng Bộ Quốc phòng, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam, Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh Binh chủng Công binh; sự hướng dẫn kịp thời, hiệu quả của các cơ quan Bộ Quốc phòng; sự phối hợp chặt chẽ của cơ quan chức năng các bộ, ngành, Trung ương; sự hỗ trợ, giúp đỡ tạo điều kiện của cấp ủy, chính quyền địa phương nơi đơn vị đóng quân và làm nhiệm vụ, cán bộ - chiến sĩ VNMAC đã không ngừng nỗ lực phấn đấu, chủ động khắc phục khó khăn, vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Nổi bật là:
Đã chủ động tham mưu, đề xuất và trực tiếp phối hợp với các cơ quan bộ, ngành, địa phương nghiên cứu, soạn thảo, đề xuất ban hành đồng bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh. Hệ thống văn bản đã thực sự đi vào cuộc sống, tạo cơ chế và hành lang pháp lý, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong triển khai các kế hoạch thực hiện Chương trình 504 bảo đảm đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, đồng thời là cơ sở để huy động nguồn lực từ chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế nhằm đẩy nhanh công tác khắc phục hậu quả bom mìn tại Việt Nam.
Hoạt động rà phá, làm sạch các vùng đất còn ô
nhiễm bom mìn.
Triển khai thực hiện Chương trình 504 giai đoạn 2010 - 2025, VNMAC đã trực tiếp và phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương góp phần triển khai thành công, hiệu quả tổng số 8.522 dự án khảo sát, rà phá BMVN, với nguồn kinh phí là 24.195 tỷ đồng, làm sạch gần 530.000 ha đất ô nhiễm bom mìn, thu gom và tiêu hủy an toàn hàng trăm tấn bom mìn vật nổ; diện tích đất nghi ngờ bị ô nhiễm BMVN đã giảm từ 6,1 triệu ha (năm 2010) xuống còn khoảng 5,57 triệu ha, chiếm 17,61 % diện tích đất tự nhiên của cả nước.
Tích cực đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn, huy động sự vào cuộc của các Bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế và nhân dân cả nước bằng nhiều hoạt động thiết thực, nội dung phong phú như: Tổ chức các hoạt động mít tinh, triển lãm, diễu hành, xây dựng chuyên trang, chuyên mục, tổ chức cuộc thi trực tuyến hưởng ứng ngày thế giới nâng cao nhận thức về hiểm họa bom mìn 4/4 hàng năm, các hoạt động trên đã trực tiếp nâng cao nhận thức, ý thức phòng tránh tai nạn bom mìn cho hơn 9 triệu lượt người, góp phần từng bước giảm thiểu tai nạn bom mìn cho nhân dân, đặc biệt là người dân ở vùng sâu, vùng xa, vùng bị ô nhiễm bom mìn nặng.
Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng các bộ, ngành, địa phương và Hội hỗ trợ KPHQBM Việt Nam rà soát, hỗ trợ hơn 6.000 gia đình nạn nhân BMVN có hoàn cảnh khó khăn có điều kiện vươn lên trong cuộc sống, với số kinh phí gần 53 tỷ đồng.
Chủ trì phối hợp triển khai 03 đề tài khoa học. Trong đó, đã nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thành công 02 thiết bị dò tìm bom, mìn, vật nổ có tính năng kỹ thuật tương đương với các sản phẩm tiên tiến trên thế giới, đặc biệt có 01 đề tài nghiệm thu đạt xuất sắc “Hệ thống thiết bị và phương pháp thu thập dữ liệu quá trình rà phá bom mìn, hỗ trợ quản lý và điều hành hoạt động rà phá bom mìn”.
Xây dựng hệ thống quản lý thông tin dữ liệu bom mìn quốc gia; ban hành hướng dẫn thực hiện Quy chế Quản lý thông tin hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh thống nhất trên toàn quốc làm cơ sở để quản lý và triển khai các hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả.
Khởi công dự án “Hành động bom mìn vì
làng hòa bình Việt Nam - Hàn Quốc” tại Thành phố Huế và các tỉnh: Quảng Ngãi,
Gia Lai.
Hằng năm, Trung tâm VNMAC đã phối hợp với Văn phòng Hợp tác quốc phòng/Đại sứ quán Hoa Kỳ triển khai các khóa tập huấn xử lý vật liệu nổ, xử lý y tế ban đầu theo Tiêu chuẩn hành động mìn quốc tế (IMAS) cấp độ I, II, III cho các lực lượng rà phá bom mìn bảo đảm chất lượng, an toàn. Cấp chứng chỉ năng lực hoạt động điều tra, khảo sát, rà phá BMVN cho đơn vị, nhân viên chuyên môn theo quy định. Kịp thời áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật về quản lý, đẩy mạnh việc chuyển đổi số trong thực hiện nhiệm vụ khắc phục hậu quả bom mìn.
Lớp huấn luyện thực hành xử lý vật liệu nổ theo tiêu chuẩn hành động mìn quốc
tế IMAS, cấp độ 1 tại Quảng Trị.
Song song đó, VNMAC đã tích cực, chủ động, tăng cường hợp tác quốc tế, đa dạng hóa các hoạt động như: Tham mưu đề xuất đưa vào chương trình làm việc của lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong các chuyến thăm, làm việc chính thức cấp nhà nước với các quốc gia; chủ trì tổ chức các hội nghị, hội thảo quốc tế để tiếp thu kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm, vận động Chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ như: Hoa Kỳ, Hàn Quốc, Nhật Bản, UNDP, UNICEF, DDG, IC, Peace Trees, ICRC... đồng hành cùng Việt Nam trong công tác khắc phục phục hậu quả bom mìn. Thông qua các hoạt động hợp tác đã thu hút được nguồn lực hàng trăm triệu USD cho nhiệm vụ khắc phục hậu quả bom mìn.
Tổ chức các đoàn tham gia các hoạt động về hành động bom mìn do Liên Hợp quốc tổ chức tại Geneve; tham dự hội nghị Nhóm chuyên gia ADMM+, cử lực lượng tham gia diễn tập quốc tế về hành động mìn nhân đạo FTX, thông qua các hoạt động đã thể hiện sự quan tâm, trách nhiệm, nỗ lực của Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn do chiến tranh để lại.
Bên cạnh tích cực tuyên truyền về nỗ lực của Chính phủ trong hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn được Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế đánh giá cao; kịp thời đăng tải Bộ tiêu chuẩn hành động mìn Việt Nam bằng tiếng Việt, tiếng Anh trên trang thông tin điện tử của Trung tâm Hành động bom mìn quốc tế Giơ-ne-vơ (GICHD). Trung tâm đã tham gia các đoàn của Ban Chỉ đạo và Cơ quan Thường trực đàm phán, xúc tiến trao đổi, tổ chức ký kết thỏa thuận hợp tác với Chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ. Năm 2023, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ký hiệp định Pari, Tổng Giám đốc Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam chủ trì, phối hợp với Vụ các tổ chức quốc tế, Bộ Ngoại giao, các tổ chức quốc tế đã có bài phát biểu khẳng định sự nỗ lực của Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh tại trụ sở Liên hợp quốc - New York, Hoa Kỳ được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam đón nhận
Huân chương bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong triển khai thực hiện nhiệm vụ khắc phục hậu quả bom mìn, ngày 26/02/2026 VNMAC vinh dự được Chủ tịch nước ký quyết định tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì vì “Đã có thành tích xuất sắc trong tổ chức thực hiện Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010-2025”. Đây là phần thưởng cao quý, thể hiện sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, đồng thời là niềm vinh dự tự hào để đội ngũ cán bộ, chiến sĩ VNMAC tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, bản lĩnh, trí tuệ, không ngừng cống hiến, nâng cao năng lực toàn diện, lập những “chiến công” trong thời kỳ mới, vì một Việt Nam không còn bị ảnh hưởng bởi bom mìn, vật nổ do chiến tranh để lại./.
PV
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
