Việt Nam - Nhật Bản thúc đẩy hợp tác lao động, hướng tới phát triển bền vững

Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình tiếp ngài Ito Naoki, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam.

Cùng dự có đại diện lãnh đạo Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Chính quyền địa phương, Vụ Công chức - Viên chức, Cục Quản lý lao động ngoài nước, Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội, Trung tâm Lao động ngoài nước.

Quan hệ hợp tác Việt Nam - Nhật Bản ngày càng phát triển thực chất, hiệu quả

Phát biểu tại buổi tiếp, ngài Ito Naoki đánh giá cao mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản về nhiều lĩnh vực trong thời gian qua. Đại sứ cho biết hiện có khoảng 680.000 người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản; riêng năm 2025 có khoảng 65.000 lao động Việt Nam sang Nhật Bản làm việc.

Theo ngài Ito Naoki, lao động Việt Nam đã và đang trở thành lực lượng quan trọng, đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Nhật Bản. Thay mặt Chính phủ Nhật Bản, Đại sứ bày tỏ cảm ơn Chính phủ Việt Nam và Bộ Nội vụ đã luôn quan tâm, hỗ trợ, góp phần thúc đẩy hợp tác lao động giữa hai nước.

Ngài Ito Naoki trao đổi về các nội dung hợp tác lao động và phát triển nguồn nhân lực giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Tại buổi tiếp, ngài Đại sứ trao đổi hai nội dung trọng tâm. Thứ nhất là việc thúc đẩy triển khai Chương trình tiếp nhận ứng viên điều dưỡng và nhân viên chăm sóc trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác Kinh tế Việt Nam - Nhật Bản (EPA) khóa 14. Theo ngài Ito Naoki, chương trình hiện đang gặp khó khăn do phía Việt Nam chưa bố trí được kinh phí để triển khai tuyển dụng và đào tạo học viên. Phía Nhật Bản đã thống nhất hỗ trợ đào tạo tiếng Nhật trực tuyến cho học viên khóa 14 và mong muốn phía Việt Nam sớm triển khai công tác tuyển dụng để chương trình được thực hiện đúng kế hoạch.

Nội dung thứ hai được Đại sứ Ito Naoki đề cập là việc tăng cường tuyên truyền, đào tạo, phổ biến kiến thức pháp luật cho người lao động trước khi xuất cảnh nhằm góp phần hạn chế tình trạng công dân Việt Nam vi phạm pháp luật tại Nhật Bản, hướng tới xây dựng “xã hội cộng sinh có trật tự” theo định hướng của Chính phủ Nhật Bản.

Phát biểu tại buổi tiếp, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình bày tỏ vui mừng được đón tiếp ngài Ito Naoki, đồng thời đánh giá cao những kết quả hợp tác tích cực giữa Việt Nam và Nhật Bản trong hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Bộ trưởng nhấn mạnh, với quyết tâm chính trị cao và nỗ lực của hai nước, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản ngày càng phát triển thực chất, hiệu quả trên nhiều lĩnh vực. Bộ trưởng cũng bày tỏ vui mừng trước những kết quả tích cực của chuyến thăm chính thức Việt Nam đầu tháng 5/2026 của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, góp phần tạo nền tảng thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước trong thời gian tới.

Tăng cường hợp tác về lao động, bảo hiểm xã hội và đào tạo nguồn nhân lực

Thông tin về tình hình hợp tác giữa Bộ Nội vụ Việt Nam với các cơ quan, đối tác Nhật Bản, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy từ ngày 01/3/2025, Bộ Nội vụ hiện là cơ quan quản lý đa ngành, đa lĩnh vực.

Thời gian qua, quan hệ hợp tác giữa Bộ Nội vụ Việt Nam với các đối tác Nhật Bản tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực trong các lĩnh vực công chức, công vụ, chính quyền địa phương, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức; đặc biệt là hợp tác về lao động và bảo hiểm xã hội.

Về lĩnh vực bảo hiểm xã hội, năm 2025, hai bên đã tích cực triển khai và hoàn thành hai vòng đàm phán đầu tiên về dự thảo Hiệp định bảo hiểm xã hội giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Đối với lĩnh vực lao động, hiện có khoảng 470.000 lao động Việt Nam đang làm việc tại Nhật Bản, trong đó có khoảng 200.000 thực tập sinh, 150.000 lao động kỹ năng đặc định và hơn 120.000 kỹ sư, kỹ thuật viên. Việt Nam hiện là quốc gia phái cử lao động lớn nhất trong số 15 quốc gia tham gia chương trình phái cử lao động sang Nhật Bản.

Lao động Việt Nam tại Nhật Bản chủ yếu làm việc trong các lĩnh vực cơ khí, gia công kim loại, dệt may, chế biến thực phẩm, nông nghiệp và xây dựng, với mức thu nhập trung bình đạt trên 1.200 USD/tháng. Các chương trình hợp tác lao động, đào tạo nguồn nhân lực giữa hai nước thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực.

Hiện nay, hai bên đang tiếp tục đàm phán Bản ghi nhớ về Chương trình Việc làm phát triển kỹ năng (MOC), đồng thời triển khai các chương trình hợp tác khác như Chương trình EPA, Chương trình tiếp nhận lao động thông qua Tổ chức Phát triển nhân lực quốc tế Nhật Bản (IM Japan) và các thỏa thuận hợp tác lao động với nhiều địa phương của Nhật Bản.

Liên quan đến việc triển khai Chương trình EPA khóa 14, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết Bộ Nội vụ đã bố trí nguồn tài chính để tiếp tục triển khai chương trình và giao Cục Quản lý lao động ngoài nước khẩn trương hoàn thiện các thủ tục cần thiết nhằm triển khai khóa 14 trong tháng 6/2026.

Đối với đề xuất đào tạo tiếng Nhật trực tuyến cho ứng viên, Cục Quản lý lao động ngoài nước sẽ phối hợp chặt chẽ với phía Nhật Bản để thống nhất thời gian, phương thức triển khai phù hợp, bảo đảm hiệu quả chương trình.

Theo Bộ trưởng, số lượng ứng viên tham gia Chương trình EPA những năm gần đây có xu hướng giảm do mức thu nhập chưa thực sự cạnh tranh so với một số thị trường lao động khác như Hàn Quốc, Đức và Đài Loan. Vì vậy, hai bên cần tiếp tục trao đổi, điều chỉnh một số nội dung hợp tác nhằm phù hợp hơn với thực tiễn.

Về công tác đào tạo người lao động trước khi xuất cảnh, Bộ Nội vụ Việt Nam ghi nhận và thống nhất với phía Nhật Bản về sự cần thiết tăng cường đào tạo kiến thức pháp luật, kỹ năng và ý thức tuân thủ pháp luật cho người lao động trước khi sang làm việc tại nước ngoài.

Bộ trưởng đề nghị các cơ quan chức năng của Nhật Bản tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan của Việt Nam trong quá trình đàm phán, ký kết Hiệp định bảo hiểm xã hội; thúc đẩy hợp tác về lao động, đào tạo nguồn nhân lực, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động Việt Nam tại Nhật Bản; đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công vụ, công chức, lưu trữ và giao lưu giữa các địa phương của hai nước.

Bày tỏ tin tưởng vào triển vọng hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho rằng với nền tảng quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Nhật Bản cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan, hợp tác giữa Bộ Nội vụ Việt Nam và các đối tác Nhật Bản sẽ tiếp tục được mở rộng, đi vào chiều sâu và đạt nhiều kết quả thiết thực./.

Minh Hiền