Chủ tịch Quốc hội: Hoạt động của HĐND chỉ thực sự hiệu quả khi bám sát các chủ trương, nghị quyết của Đảng

Chủ trì Hội nghị có đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; đồng chí Đỗ Văn Chiến, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội; đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội.

Hội nghị được tổ chức nhằm đánh giá hoạt động của HĐND các tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2021-2026; tình hình tổ chức và hoạt động những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031; tăng cường sự chỉ đạo và trách nhiệm của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong công tác giám sát, hướng dẫn đối với hoạt động của HĐND; triển khai phương hướng, nhiệm vụ và các giải pháp góp phần tiếp tục đổi mới nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của HĐND tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2026-2031 với phương châm: “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy sự quan tâm, đồng thuận của cử tri, các tầng lớp nhân dân đối với hoạt động của HĐND.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã nghe: (1) Báo cáo tóm tắt kết quả hoạt động của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026; tình hình tổ chức và hoạt động những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031; phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031 và xem phim phóng sự “Hội đồng nhân dân kiến tạo, phát triển - Đồng hành cùng nhân dân”; (2) Đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư phát biểu; (3) Thường trực HĐND một số địa phương trình bày tham luận với các chủ đề: (i) Kinh nghiệm ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động của HĐND thành phố Hà Nội; (ii) Vai trò của HĐND thành phố Đồng Nai trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đạt mức tăng trưởng hai con số; (iii) Vai trò của HĐND thành phố Cần Thơ trong việc kiểm soát quyền lực nhà nước đối với bộ máy chính quyền hai cấp; (iv) Những kết quả nổi bật trong hoạt động của HĐND tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2021-2026. Kinh nghiệm và giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật của UBND cùng cấp và văn bản của HĐND cấp cơ sở; (4) Đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ phát biểu.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhiệt liệt biểu dương, ghi nhận, đánh giá cao về những nỗ lực, cố gắng, đổi mới và các kết quả nổi bật của HĐND các tỉnh, thành phố trong nhiệm kỳ 2021-2026 và những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031.

Nhấn mạnh, bối cảnh mới mở ra nhiều thời cơ lớn nhưng cũng đặt ra rất nhiều thách thức, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị HĐND các cấp tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của HĐND, xem đây là nhân tố quyết định. Theo Chủ tịch Quốc hội, hoạt động của HĐND chỉ thực sự hiệu quả khi bám sát các chủ trương, nghị quyết của Đảng, biến quyết tâm chính trị của Đảng thành cơ chế, chính sách của chính quyền địa phương. Tiếp tục quán triệt sâu sắc và triển khai hiệu quả chủ trương của Đảng về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới tổ chức chính quyền địa phương và phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa. Phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. 

Thứ hai, tiếp tục nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất quan tâm, chỉ đạo thường xuyên và thành lập các đoàn kiểm tra tại 34 tỉnh, thành phố để các địa phương phấn đấu bảo đảm tăng trưởng hai con số từ nay đến cuối năm và trong cả nhiệm kỳ. Đây là yêu cầu quan trọng để đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, nước ta là nước thu nhập trung bình khá; đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, nước ta trở thành nước thu nhập cao.

Theo Chủ tịch Quốc hội, HĐND các cấp phải tập trung vào các lĩnh vực then chốt như: phát triển hạ tầng chiến lược; khoa học công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; chuyển đổi xanh; kinh tế tuần hoàn; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; cải cách hành chính; phát triển kinh tế tư nhân; phát triển văn hóa và bảo đảm an sinh xã hội. Đặc biệt, cần tiếp tục chủ động đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách; tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh; thúc đẩy tăng trưởng và liên kết vùng.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, thời gian qua Quốc hội đã ban hành rất nhiều luật. Năm 2025 ban hành 89 luật; quý I và tháng 4 năm 2026, tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã ban hành 09 luật. Vấn đề quan trọng là Chính phủ phải ban hành các văn bản hướng dẫn như nghị định, thông tư để luật thực sự đi vào cuộc sống, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Cùng với đó tiếp tục tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” về thể chế.

Thứ ba, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu giám sát phải thực chất, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, những vấn đề cử tri quan tâm như: về đất đai, môi trường, cải cách hành chính, đầu tư công. Phải thực hiện thật tốt công tác tiếp công dân, tiếp xúc cử tri, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; không để tồn đọng kéo dài, phát sinh điểm nóng. “Nâng cao hơn nữa chất lượng chất vấn và giải trình, trách nhiệm của người đứng đầu; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. 

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải tăng cường giám sát, theo dõi việc thực hiện kết luận sau giám sát. “Giám sát nhiều nhưng quan trọng là phải theo dõi hậu giám sát, xác định việc thực hiện đến đâu, đơn vị nào, cá nhân nào chưa thực hiện; tăng cường tái giám sát, gắn giám sát với đánh giá hiệu quả thực thi chính sách, trách nhiệm công vụ. Cùng với đó, cần chú trọng bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, tạo động lực đổi mới sáng tạo trong bộ máy chính quyền địa phương”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Thứ tư, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa Quốc hội với HĐND các cấp; ứng dụng mạnh mẽ trong quản lý, điều hành, giám sát và phân tích chính sách; tăng cường tương tác số giữa đại biểu HĐND với người dân; nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động. Phấn đấu xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao HĐND thành phố Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xem đây là mô hình mới, hiệu quả. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội phối hợp với HĐND thành phố Hà Nội xem xét chuyển giao mô hình này cho các địa phương.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phối hợp với Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội chuyển giao 27 chuyên đề về “bình dân học vụ số” cho HĐND các địa phương để nghiên cứu, học tập và làm bài kiểm tra thu hoạch.

Thứ năm, tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu HĐND, cán bộ tham mưu giúp việc của HĐND, chuyên nghiệp, có đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh, uy tín. Theo Chủ tịch Quốc hội, cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương, quan tâm tập huấn, bồi dưỡng, nhất là kỹ năng giám sát, thẩm tra, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số, kỹ năng tiếp xúc cử tri và xử lý tình huống thực tiễn. Đồng thời có cơ chế thu hút nhân lực chất lượng cao vào làm việc tại các cơ quan của HĐND.

Nhấn mạnh những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: yêu cầu phải xây dựng chính quyền địa phương thực sự gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân; bộ máy phải tinh gọn nhưng hiệu lực, hiệu quả hơn; phân cấp phải đi đôi với kiểm soát quyền lực và nâng cao trách nhiệm giải trình, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, tinh thần đó phải tiếp tục được quán triệt sâu sắc trong tổ chức và hoạt động của HĐND nhiệm kỳ tới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, chặng đường vừa qua của đất nước đã chứng minh, khi hành động bằng tư duy đổi mới, bằng tinh thần vì dân và ý chí quyết tâm cao, chúng ta sẽ tạo nên những kết quả vượt bậc. Chủ tịch Quốc hội tin tưởng HĐND các cấp sẽ tiếp tục đổi mới, hoạt động ngày càng hiệu quả, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng, tâm huyết của đại biểu để hoàn thiện báo cáo tổng kết, gửi cho các địa phương; khẳng định Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục đồng hành, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương và hoạt động HĐND./.

Nhật Nam