Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở giai đoạn 2026 - 2031: Gắn đào tạo với thực tiễn quản trị địa phương

(Nguồn: https://data.hcma.vn/)

Yêu cầu mới từ mô hình chính quyền địa phương 02 cấp

Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đặt ra yêu cầu cấp thiết về một đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở thực sự ngang tầm nhiệm vụ. Xã, phường, đặc khu giờ đây là cấp gần dân nhất, trực tiếp tổ chức thực thi chính sách và chịu trách nhiệm xử lý nhiều nội dung quản lý vốn trước đây thuộc cấp huyện. Năng lực lãnh đạo, quản lý, tính chuyên nghiệp và khả năng phục vụ Nhân dân của đội ngũ cán bộ cơ sở do đó trở thành nhân tố quyết định hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống.

Kế hoạch số 559-KH/HVCTQG được xây dựng trên hệ thống căn cứ chính trị và pháp lý đồng bộ: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 26-NQ/TW về xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp cùng nhiều nghị quyết mới của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và phát triển giáo dục, đào tạo; Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức năm 2025 và các nghị định mới về đào tạo, bồi dưỡng công chức, về vị trí việc làm công chức. Đặc biệt, Kế hoạch trực tiếp triển khai Thông báo số 21-TB/VPTW ngày 07/3/2026 thông báo Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, yêu cầu Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, ban hành kế hoạch tổng thể, dài hạn theo hướng “chú trọng bồi dưỡng theo chức danh và theo vấn đề; đào tạo năng lực xử lý tình huống; học trên thực tiễn của địa phương” và Quyết định số 700/QĐ-TTg ngày 20/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 02 cấp giai đoạn 2026 - 2031”.

Về đối tượng và phạm vi, Kế hoạch hướng tới toàn bộ cán bộ, công chức cấp cơ sở, cả người giữ vị trí lãnh đạo, quản lý và công chức chuyên môn, nghiệp vụ theo vị trí việc làm, công tác trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở xã, phường, đặc khu trên phạm vi toàn quốc, thực hiện từ năm 2026 đến năm 2031.

Mục tiêu: từ hoàn thiện thể chế đào tạo đến phủ rộng toàn quốc

Mục tiêu chung của Kế hoạch là tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã theo hướng gắn với thực tiễn quản trị địa phương, qua đó nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, tính chuyên nghiệp, kiến tạo, phát triển và phục vụ Nhân dân, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Trên cơ sở đó, Kế hoạch xác định mục tiêu cụ thể theo hai giai đoạn với lộ trình rõ ràng, có tính kế thừa và nâng dần yêu cầu.

Giai đoạn 2026 - 2028 tập trung tạo lập nền tảng. Trọng tâm là hoàn thiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng tổng thể, dài hạn đối với cán bộ, công chức cấp xã đến năm 2031; đồng thời thí điểm và mở rộng đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã theo phương thức mới, gắn với tình huống và bộ chỉ số phục vụ Nhân dân. Về chỉ tiêu, giai đoạn này bảo đảm 100% cán bộ, công chức cấp xã được bồi dưỡng theo tình huống; ít nhất 50 - 60% được tham gia bồi dưỡng theo các chương trình lý luận chính trị, quản lý nhà nước, theo vị trí việc làm và bồi dưỡng theo các nội dung mới gắn với thực tiễn trong phạm vi của Kế hoạch.

Giai đoạn 2029 - 2031 chuyển sang triển khai đồng bộ và nâng cao chất lượng trên phạm vi toàn quốc theo các chương trình mới, đồng thời tổng kết việc thực hiện kết luận của Tổng Bí thư về nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp cơ sở. Chỉ tiêu được nâng lên rõ rệt: 100% cán bộ, công chức cấp xã được tham gia bồi dưỡng theo các chương trình lý luận chính trị, quản lý nhà nước, theo vị trí việc làm và theo các nội dung mới gắn với thực tiễn. Việc thiết kế mục tiêu theo hai bước, thí điểm, định hình ở giai đoạn đầu rồi mở rộng, phổ cập ở giai đoạn sau, cho thấy tư duy thận trọng nhưng quyết liệt: vừa làm vừa rút kinh nghiệm, vừa hoàn thiện vừa nhân rộng.

Hệ thống giải pháp đồng bộ, lấy thực tiễn làm trung tâm

Để hiện thực hóa các mục tiêu nêu trên, Kế hoạch đề ra sáu nhóm giải pháp gắn kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một chỉnh thể từ xây dựng thể chế đến tổ chức thực hiện.

Trước hết, xây dựng kế hoạch tổng thể, dài hạn về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đến năm 2031 với giải pháp nền tảng, xác định rõ quy mô, lộ trình, nội dung và cơ chế phối hợp, làm khung định hướng cho toàn bộ hoạt động.

Thứ hai, lồng ghép nội dung đào tạo lý luận chính trị, bồi dưỡng chức danh và biên soạn các chương trình bồi dưỡng dành cho cán bộ, công chức cấp xã của Học viện. Giải pháp này bảo đảm yêu cầu nâng cao năng lực cán bộ cơ sở và nội dung về chính quyền địa phương 02 cấp được tích hợp ngay vào hệ thống chương trình hiện có.

Thứ ba, thí điểm tổ chức các lớp bồi dưỡng theo phương pháp tình huống và bộ chỉ số phục vụ Nhân dân tại Học viện và tại một số tỉnh, thành phố đại diện cho các vùng miền. Việc thí điểm cho phép đánh giá tính khả thi, hiệu quả của phương thức đào tạo mới trước khi hoàn thiện và nhân rộng, tránh áp dụng đại trà khi chưa kiểm chứng.

Thứ tư, nghiên cứu, xây dựng và triển khai mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới, đi liền với đổi mới phương thức đào tạo theo tình huống và bộ chỉ số phục vụ Nhân dân. Đây là điểm mới về phương pháp luận, chuyển từ truyền thụ một chiều sang cùng kiến tạo, lấy người học và thực tiễn quản trị địa phương làm trung tâm.

Thứ năm, bồi dưỡng, tập huấn, phát triển đội ngũ giảng viên của Học viện và các trường chính trị, xây dựng đội ngũ có trình độ chuyên môn cao, am hiểu thực tiễn, là điều kiện tiên quyết để các phương thức đào tạo đổi mới phát huy hiệu quả.

Thứ sáu, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2026 - 2031, đi cùng sơ kết, tổng kết, đánh giá kết quả để kịp thời điều chỉnh, hoàn thiện.

Có thể thấy, sáu nhóm giải pháp được sắp xếp theo một logic chặt chẽ: từ hoạch định tổng thể, chuẩn hóa chương trình, thí điểm phương thức mới, đổi mới mô hình và phát triển đội ngũ giảng viên, đến tổ chức thực hiện diện rộng có đánh giá, tổng kết. Xuyên suốt là một tư tưởng nhất quán là đào tạo gắn với thực tiễn, học để xử lý được công việc thực tế ở cơ sở và để phục vụ Nhân dân tốt hơn.

Việc ban hành và triển khai Kế hoạch số 559-KH/HVCTQG không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt của mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, mà còn thể hiện cách tiếp cận căn cơ, dài hạn đối với công tác cán bộ ở cơ sở. Khi đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường, đặc khu được trang bị đầy đủ về lý luận chính trị, kiến thức quản lý nhà nước, kỹ năng xử lý tình huống và tinh thần phục vụ Nhân dân, nền hành chính cơ sở sẽ thực sự gần dân, sát dân và hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, đúng như mục tiêu mà Kế hoạch đặt ra cho giai đoạn 2026 – 2031./.

Gia Hân