Ảnh minh họa (quochoi.vn)
Hoàn thiện khung pháp lý và giao biên chế của hệ thống chính trị năm 2026
Tại phiên họp ngày 15/5/2026, Bộ Chính trị đã xem xét Tờ trình số 38-TTr/BTCTW và Tờ trình số 39-TTr/BTCTW ngày 07/5/2026 của Ban Tổ chức Trung ương về hai nội dung then chốt: bổ sung, sửa đổi Quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị và giao biên chế năm 2026, định hướng giai đoạn 2027 - 2031.
Về cơ bản, Bộ Chính trị thống nhất với nội dung hai Tờ trình. Trên cơ sở đó, Ban Tổ chức Trung ương được giao tiếp thu ý kiến Bộ Chính trị để bổ sung, hoàn thiện dự thảo Quy định về quản lý biên chế (thay thế Quy định số 70-QĐ/TW) và Quyết định giao biên chế năm 2026 của hệ thống chính trị. Kết luận đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu rà soát kỹ số liệu, bảo đảm chính xác, trình đồng chí Thường trực Ban Bí thư xem xét, ban hành. Yêu cầu này cho thấy tinh thần thận trọng: mọi điều chỉnh về biên chế đều phải dựa trên dữ liệu chuẩn xác, tránh sai lệch có thể kéo theo hệ lụy trong tổ chức bộ máy.
Định hướng giai đoạn 2027 - 2031: tinh giản gắn với cơ cấu lại và chuẩn hoá
Điểm nhấn chiến lược của Kết luận nằm ở định hướng giao biên chế cho cả một chu kỳ 05 năm tới. Hệ thống chính trị tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế ở mức khoảng từ 05 đến 10%, song đây không phải là phép cắt giảm cơ học. Việc tinh giản phải dựa trên kế hoạch, lộ trình và cam kết trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương trong thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, áp dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, ứng dụng phương pháp quản trị, quản lý mới, cải cách thủ tục hành chính, tinh giản quy trình công việc và giảm khâu trung gian trong tác nghiệp.
Đi cùng đó là sắp xếp tổ chức bên trong tinh gọn, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, giảm số lượng lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, tổ chức. Mục tiêu cuối cùng là cơ cấu lại, nâng cao chất lượng và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cán bộ xã, phường, đặc khu, đồng thời nâng cao năng suất lao động, giảm giờ làm và cải cách chính sách tiền lương khu vực công. Như vậy, tinh giản được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với việc nâng cao chất lượng, chứ không đơn thuần là giảm số lượng.
Nền tảng kỹ thuật cho định hướng này là hệ thống định mức và dữ liệu. Kết luận yêu cầu rà soát, sửa đổi, bổ sung và xây dựng mới định mức biên chế; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành, liên thông từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã, bảo đảm nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung”. Trong đó có cơ sở dữ liệu quốc gia về biên chế, cán bộ, công chức, viên chức và người làm việc hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
Trên cơ sở dữ liệu đó, công tác quản lý biên chế chuyển sang phương thức quản trị mới: đẩy mạnh phân cấp cho các cơ quan được giao thẩm quyền, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương; rà soát định kỳ hàng năm để kịp thời cập nhật, điều chỉnh; thu hồi, điều chuyển biên chế đồng bộ với lộ trình phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cải cách hành chính; và chuyển biên chế từ nơi sử dụng kém hiệu quả sang nơi thiếu hụt, quá tải. Đặc biệt, Kết luận xác định áp dụng phương pháp quản trị theo dữ liệu, lượng hoá công việc để xác định nhu cầu biên chế thực tế, chuyển từ quản lý số lượng sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ; định kỳ đánh giá cán bộ bằng các chỉ số được lượng hoá, đưa ra khỏi hệ thống những người không đủ năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ.
Nguồn
ảnh: https://premedia.vneconomy.vn/
Phân định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện
Kết luận số 40-KL/TW giao nhiệm vụ cụ thể cho từng chủ thể trong hệ thống chính trị. Ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương; tập thể lãnh đạo ban, cơ quan, đơn vị ở Trung ương; ban thường vụ các cơ quan được giao thẩm quyền quản lý biên chế và ban thường vụ đảng ủy bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo việc giao, quản lý biên chế năm 2026 theo đúng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Kèm theo đó là yêu cầu bố trí, sắp xếp, chuyển ngạch để bảo đảm đủ số lượng công chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, không để tình trạng viên chức đảm nhiệm vị trí việc làm của công chức; đồng thời chủ động rà soát, điều chỉnh cơ cấu, số lượng phù hợp thực tiễn, kịp thời bổ sung ở những nơi thiếu vị trí chuyên môn. Đối với những nơi có số công chức, viên chức có mặt lớn hơn số biên chế được giao, Kết luận yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch, giải pháp, lộ trình khả thi để đến hết năm 2026 đưa về đúng số biên chế được Bộ Chính trị giao. Riêng các thành phố lớn, đô thị đặc biệt như thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được áp dụng cơ chế đặc thù về quản lý, sử dụng biên chế, thực hiện theo chủ trương, kết luận của Bộ Chính trị.
Đối với khối các cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận, đoàn thể, Kết luận giao Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo thể chế hoá, cụ thể hoá và tổ chức thực hiện nghiêm các nhiệm vụ, giải pháp. Các cấp ủy trực thuộc khẩn trương xây dựng định mức biên chế, số lượng người làm việc, cơ cấu công chức, viên chức trên cơ sở lượng hoá kết quả chuyển đổi số, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, phân loại đơn vị hành chính, dân số, diện tích, GRDP, chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc và đặc thù ngành, lĩnh vực, địa phương. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 15/9/2026 để làm cơ sở đề xuất, giao biên chế giai đoạn 2027 - 2031.
Đột phá về tư duy: “có vào - có ra”, chống “xin biên chế”, “giữ ghế”
Ban Tổ chức Trung ương được giao nghiên cứu toàn diện, đề xuất đổi mới công tác quản lý và giao biên chế, bảo đảm đồng bộ với đề án vị trí việc làm và đề án tiền lương.
Trước hết là đổi mới căn bản tư duy: chuyển từ tư duy cố định, dài hạn sang chu kỳ 03 năm để điều chỉnh phù hợp, xác định biên chế theo định mức, tiêu chí, tiêu chuẩn rõ ràng. Giao biên chế phải gắn chặt với chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ và kết quả đầu ra cụ thể; những công việc có thể số hoá, tự động hoá, xã hội hoá thì kiên quyết giảm biên chế hành chính giản đơn để tăng cường cho các lĩnh vực then chốt, phù hợp tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.
Nổi bật là yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc "có vào - có ra" đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách nhà nước, không để vào biên chế là ổn định suốt đời; có cơ chế mạnh hơn để sàng lọc, thay thế người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Kết luận nêu rõ yêu cầu tuyệt đối không để xảy ra tình trạng “xin biên chế”, “giữ ghế”, “giữ cơ cấu” vì lợi ích cục bộ, đồng thời đẩy mạnh chuyển giao dịch vụ hành chính công cho doanh nghiệp, tổ chức xã hội và tăng cường xã hội hóa, nhất là trong giáo dục, y tế.
Trên tinh thần đó, Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng phương án giao biên chế giai đoạn 2027 - 2031 thật sự khoa học, với định mức, tiêu chuẩn, tiêu chí rõ ràng đến từng vị trí việc làm, báo cáo Bộ Chính trị vào cuối quý IV/2026. Kết luận số 40-KL/TW, vì thế, vừa là văn bản điều hành cụ thể cho năm 2026, vừa mở ra một phương thức quản trị nguồn nhân lực khu vực công hiện đại, dựa trên dữ liệu và hiệu quả thực chất./.
Nguyễn Hương
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
