Đổi thay diện mạo vùng đồng bào DTTS và miền núi
Giai đoạn 2021-2025 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh Quảng Ninh. Ngày 17/5/2021, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về phát triển bền vững kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh ở các xã, thôn, bản vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030. Đây là nghị quyết mang tính chiến lược, thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS và miền núi, đồng thời tạo cơ sở quan trọng để triển khai hiệu quả các Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025, gồm: xây dựng nông thôn mới; giảm nghèo bền vững; phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Nghị quyết được xem là định hướng chiến lược quan trọng, thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc phát triển toàn diện vùng đồng bào DTTS và miền núi. Ngay sau khi ban hành, nghị quyết được cụ thể hóa thành chương trình hành động với 21 nhóm mục tiêu, 73 nhiệm vụ cùng lộ trình thực hiện rõ ràng, gắn với việc triển khai hiệu quả ba Chương trình MTQG.
Trong 5 năm qua, tỉnh đã huy động trên 120 nghìn tỷ đồng để thực hiện Nghị quyết số 06 và các Chương trình MTQG, trong đó nguồn vốn xã hội hóa chiếm khoảng 84%, chủ yếu từ nguồn tín dụng. Doanh số cho vay phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn đạt trên 97,4 nghìn tỷ đồng.
Nguồn vốn tín dụng chính sách trở thành đòn bẩy quan trọng giúp người dân phát triển sản xuất, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập. Giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 4/2025, nguồn vốn triển khai tại vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo được huy động từ nhiều kênh, trong đó nguồn vốn Trung ương đạt 1.752 tỷ đồng và nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội đạt hơn 304,8 tỷ đồng.
Mô hình trồng cây hồi lấy hoa giúp người dân Bình Liêu nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống.
Nhờ nguồn lực này, hơn 138.280 lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách đã được tiếp cận vốn vay ưu đãi; gần 87.000 lao động được tạo việc làm. Nhiều hộ đồng bào DTTS mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất, phát triển kinh tế hộ gia đình, đạt thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm và từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Song song với hỗ trợ sinh kế, Quảng Ninh đặc biệt chú trọng đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi. Trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã triển khai 301 dự án giao thông, 125 dự án thủy lợi, 56 công trình cấp nước sinh hoạt, 64 dự án giáo dục, 138 dự án văn hóa cùng nhiều công trình thiết yếu khác.
Đến nay, 100% dân số vùng đồng bào DTTS và miền núi được phủ sóng 4G; 100% hộ dân được sử dụng điện an toàn; tỷ lệ hộ đồng bào DTTS sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100%.
Lĩnh vực y tế, giáo dục tiếp tục được quan tâm đầu tư. Tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ 100% thẻ bảo hiểm y tế cho hơn 70.000 người DTTS tại các xã mới ra khỏi diện đặc biệt khó khăn đến hết năm 2025. Hệ thống y tế cơ sở được củng cố; các chương trình chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và nâng cao thể trạng người DTTS được triển khai đồng bộ. Trong lĩnh vực giáo dục, Quảng Ninh đầu tư nâng cấp 24 trường học, đồng thời đẩy mạnh công tác đào tạo nghề, phân luồng học sinh và tư vấn nghề nghiệp, tạo cơ hội việc làm bền vững cho thanh niên vùng DTTS.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, Quảng Ninh đã hoàn thành sớm nhiều mục tiêu quan trọng. Tỉnh về đích trước 3 năm Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025; không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn quốc gia và chuẩn riêng của tỉnh. Đến hết năm 2024, thu nhập bình quân đầu người tại vùng đồng bào DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo đạt 83,79 triệu đồng/người/năm, tăng 40,09 triệu đồng so với năm 2020, tương đương gấp 1,9 lần. Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng để Quảng Ninh bước vào giai đoạn triển khai Chương trình MTQG mới với mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao hơn nữa chất lượng đời sống đồng bào DTTS và miền núi.
Tiếp nối động lực phát triển trong giai đoạn mới
Bước sang giai đoạn mới, Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I từ năm 2026-2030) được triển khai trên cơ sở tích hợp ba Chương trình MTQG thực hiện trong giai đoạn 2021-2025.
Với tinh thần chủ động, không để gián đoạn quá trình triển khai các chính sách phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi, Quảng Ninh đã sớm chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện chương trình mới. Tỉnh đã hoàn thành việc rà soát, phân định vùng DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2030. Theo đó, toàn tỉnh có 21 xã, phường, đặc khu thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi (trong đó có 13 xã, đặc khu miền núi) với 477 thôn, bản, khu phố. Đáng chú ý, toàn bộ các đơn vị hành chính thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi đều được xác định là khu vực I; không còn xã thuộc khu vực II, khu vực III và không còn thôn đặc biệt khó khăn. Kết quả này phản ánh những chuyển biến tích cực về phát triển kinh tế - xã hội và hiệu quả của các chính sách hỗ trợ vùng đồng bào DTTS và miền núi trong thời gian qua.
Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc về thúc đẩy triển khai Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026-2035 diễn ra ngày 6/7/2026, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh cho biết địa phương đã cơ bản hoàn thiện hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành phục vụ triển khai chương trình; ban hành quyết định phân nhóm các xã thực hiện chương trình; giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành phụ trách từng tiêu chí, chỉ tiêu; xây dựng kế hoạch triển khai và ban hành nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách cấp tỉnh làm căn cứ bố trí nguồn lực thực hiện.
Cùng với đó, các địa phương trong tỉnh đã khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo, phân công nhiệm vụ và xây dựng kế hoạch thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Trên cơ sở những kết quả đạt được, Quảng Ninh tiếp tục xác định phát triển vùng đồng bào DTTS và miền núi theo hướng bền vững, toàn diện; chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển sinh kế, đầu tư hạ tầng đồng bộ, nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, giáo dục và bảo đảm an sinh xã hội. Đồng thời, tỉnh tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ người có uy tín, trưởng thôn, bí thư chi bộ ở cơ sở, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân để thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2035.
Những thành quả đạt được từ việc triển khai các Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025 đã tạo nền tảng quan trọng để Quảng Ninh bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của các địa phương và sự đồng thuận của Nhân dân, tỉnh tiếp tục hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, thu hẹp khoảng cách vùng miền và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào DTTS và miền núi./.
Hưng Cảnh
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
