Hạ tầng từng bước hoàn thiện, tạo nền tảng phát triển
Sau 5 năm triển khai, Chương trình 1719 đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần giải quyết những vấn đề căn cơ của vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi như giảm nghèo, tạo sinh kế, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.
Hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước được hoàn thiện, mở ra cơ hội phát triển và nâng cao chất lượng cuộc sống cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Ảnh minh họa).
Một trong những dấu ấn nổi bật của Chương trình 1719 là nguồn lực đầu tư lớn cho phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội tại các địa bàn đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Nhiều công trình giao thông, điện, trường học, trạm y tế, nhà sinh hoạt cộng đồng được đầu tư xây dựng, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Cụ thể, nguồn lực từ chương trình đã hỗ trợ đầu tư 6.018 công trình giao thông, góp phần xây dựng và nâng cấp 8.673 km đường giao thông được nhựa hóa, bê tông hóa hoặc cứng hóa. Hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại của người dân mà còn mở rộng cơ hội giao thương, thúc đẩy phát triển sản xuất và kết nối vùng.
Lĩnh vực điện và thông tin truyền thông cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực với 442 công trình cung cấp điện được đầu tư, cùng 90 trạm chuyển tiếp phát thanh xã được xây dựng, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của người dân vùng sâu, vùng xa.
Hạ tầng xã hội tiếp tục được quan tâm đầu tư. Chương trình đã hỗ trợ xây dựng 1.787 nhà sinh hoạt cộng đồng; cải tạo, sửa chữa 183 trạm y tế xã, hỗ trợ trang thiết bị cho 118 trạm y tế; xây dựng và nâng cấp 225 trạm y tế xã cùng 629 công trình trường, lớp học đạt chuẩn. Những công trình này đã góp phần cải thiện điều kiện học tập, chăm sóc sức khỏe và nâng cao chất lượng các dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân.
Bên cạnh đó, chương trình còn hỗ trợ trực tiếp về đất ở, nhà ở, đất sản xuất và nước sinh hoạt cho hàng trăm nghìn hộ dân. Đến nay, đã có hơn 10.500 hộ được hỗ trợ đất ở, hơn 42.500 hộ được hỗ trợ nhà ở, gần 13.400 hộ được hỗ trợ đất sản xuất và gần 480.000 hộ được hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán.
Nhờ sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng và các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, tỷ lệ giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số đạt bình quân 3,4%/năm, vượt mục tiêu đề ra; thu nhập bình quân của người dân tộc thiểu số đạt 43,4 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 3 lần so với năm 2020.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cũng cho thấy hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các xã, thôn đặc biệt khó khăn. Một số chỉ tiêu về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội chưa đạt kế hoạch đề ra, cho thấy khoảng cách phát triển giữa vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi với các khu vực khác vẫn còn khá lớn. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ điều kiện địa hình phức tạp, địa bàn rộng, dân cư phân tán, thường xuyên chịu tác động của thiên tai, sạt lở, lũ quét và biến đổi khí hậu. Điều này cho thấy nhu cầu tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là nhiệm vụ cấp thiết trong giai đoạn tới.
Phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu
Kế thừa những kết quả đạt được từ Chương trình 1719, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030 đã xác định phát triển hạ tầng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.
Theo đó, Nội dung thành phần số 02 về phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn toàn diện, đồng bộ, hiện đại, kết nối hiệu quả với đô thị và thích ứng với biến đổi khí hậu, thuộc Hợp phần thứ nhất của Chương trình, đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là một trong những nội dung có quy mô đầu tư lớn, tác động trực tiếp đến điều kiện sống, khả năng tiếp cận dịch vụ cơ bản và cơ hội phát triển của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đến năm 2030, phấn đấu trên 85% số xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có đủ cơ sở hạ tầng thiết yếu đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân; 100% xã có đường ô tô đến trung tâm xã được rải nhựa hoặc bê tông; 100% thôn có đường trục chính được cứng hóa và có đường ô tô kết nối với trung tâm xã hoặc các tuyến giao thông chính, bảo đảm đi lại quanh năm.
Chương trình cũng đặt mục tiêu 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia hoặc các nguồn điện phù hợp; 100% đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trong đó 20% được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn; 100% người dân được tiếp cận thông tin qua truyền hình và phát thanh; từng bước nâng cao khả năng tiếp cận internet và hạ tầng số.
Để đạt được các mục tiêu trên, chương trình sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ hạ tầng quan trọng. Trong đó, ưu tiên hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn, cầu dân sinh và các tuyến kết nối liên xã, liên thôn theo hướng hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới và hải đảo sẽ là địa bàn được ưu tiên đầu tư.
Song song với đó là đầu tư nâng cấp các công trình thủy lợi, bảo đảm cung cấp nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt; tăng cường năng lực phòng, chống thiên tai; phát triển hệ thống điện nông thôn an toàn, ổn định; khuyến khích ứng dụng các nguồn năng lượng tái tạo phù hợp với điều kiện từng vùng.
Chương trình cũng chú trọng phát triển hạ tầng giáo dục, thương mại, logistics, hạ tầng vùng nguyên liệu tập trung, hạ tầng số, viễn thông và truyền thanh cơ sở. Đặc biệt, các công trình cấp nước sạch tập trung, hệ thống xử lý chất thải, bố trí ổn định dân cư và hỗ trợ cải thiện nhà ở sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.
Trong bối cảnh nhiều địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn đối mặt với những khó khăn về giao thông, điện, nước, thông tin và các dịch vụ xã hội cơ bản, việc ưu tiên đầu tư hạ tầng trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân mà còn tạo nền tảng để phát triển sản xuất, thu hút đầu tư, thúc đẩy chuyển đổi số, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong những năm tới./.
Minh Hiền
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
