Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới - chủ động đổi mới hình thức đào tạo, bồi dưỡng theo hướng linh hoạt

Xây dựng nông thôn mới từ việc nhân rộng các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả.

Một nội dung được đánh giá cao là đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng phát triển kinh tế nông thôn. Trong bối cảnh Chương trình chuyển trọng tâm từ xây dựng hạ tầng sang nâng cao thu nhập cho người dân, đội ngũ cán bộ được trang bị kiến thức về phát triển chuỗi giá trị nông sản, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, thương mại điện tử, xây dựng thương hiệu và xúc tiến tiêu thụ sản phẩm OCOP. Nhờ đó, nhiều địa phương đã chủ động kết nối doanh nghiệp với hợp tác xã, hình thành các vùng sản xuất tập trung và mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm nông nghiệp.

Đào tạo kỹ năng truyền thông và vận động cộng đồng cũng được chú trọng. Cán bộ cơ sở được hướng dẫn phương pháp tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng, kỹ năng đối thoại với người dân, tổ chức hội nghị lấy ý kiến cộng đồng và huy động nguồn lực xã hội. Điều này góp phần nâng cao sự đồng thuận trong quá trình triển khai các công trình hạ tầng, bảo vệ môi trường, chỉnh trang cảnh quan và phát triển các mô hình kinh tế cộng đồng.

Thực tiễn triển khai tại nhiều địa phương cho thấy, những nơi quan tâm đầu tư cho công tác đào tạo, bồi dưỡng thường đạt kết quả cao hơn trong xây dựng nông thôn mới. Đội ngũ cán bộ sau đào tạo, bồi dưỡng đã chủ động hơn trong tham mưu chính sách, tổ chức thực hiện và giám sát Chương trình; đồng thời nâng cao khả năng phối hợp giữa các ngành, các cấp và huy động sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Đây là yếu tố quan trọng giúp nhiều địa phương hoàn thành các tiêu chí khó như thu nhập, môi trường, tổ chức sản xuất và chuyển đổi số.

Tuy nhiên, công tác đào tạo, bồi dưỡng vẫn còn một số hạn chế cần tiếp tục khắc phục. Chất lượng đội ngũ cán bộ giữa các địa phương chưa đồng đều; nhiều xã miền núi, vùng sâu, vùng xa vẫn thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn phù hợp. Nội dung một số chương trình tập huấn còn nặng về lý thuyết, chưa cập nhật kịp thời những yêu cầu mới về kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, trí tuệ nhân tạo và quản trị số. Bên cạnh đó, việc đánh giá hiệu quả sau đào tạo, bồi dưỡng ở nhiều nơi còn mang tính hình thức, chưa gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng cán bộ.

Từ ngày 01/7/2025 cả nước thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cơ sở sẽ ngày càng cao. Khi không còn cấp huyện, khối lượng công việc và trách nhiệm của cấp xã sẽ tăng lên đáng kể. Điều này đòi hỏi công tác đào tạo, bồi dưỡng phải chuyển từ ngắn hạn sang phát triển năng lực dài hạn, xây dựng đội ngũ cán bộ đa kỹ năng, có khả năng giải quyết đồng thời nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước.

Để đáp ứng yêu cầu đó, cần xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng quốc gia dành riêng cho cán bộ thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2035 theo hướng chuẩn hóa năng lực. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng cần bổ sung các chuyên đề về quản trị dựa trên dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, phân tích chính sách, quản trị tài chính công, phát triển kinh tế số nông thôn và kỹ năng lãnh đạo trong môi trường số. Đồng thời, cần mở rộng hình thức đào tạo trực tuyến kết hợp trực tiếp nhằm tạo điều kiện cho cán bộ ở vùng sâu, vùng xa tiếp cận kiến thức mới một cách thường xuyên.

Tiếp đó, cần xây dựng cơ chế đánh giá năng lực định kỳ đối với đội ngũ cán bộ làm công tác nông thôn mới; coi kết quả đào tạo và khả năng vận dụng vào thực tiễn là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Việc hình thành mạng lưới chuyên gia tư vấn, diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm và ngân hàng dữ liệu các mô hình điển hình cũng sẽ góp phần nâng cao chất lượng học tập và nhân rộng những sáng kiến hiệu quả trên phạm vi cả nước.

Đầu tư cho đội ngũ cán bộ chính là đầu tư cho sự phát triển bền vững của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Khi cán bộ có đủ năng lực, tư duy đổi mới và kỹ năng quản trị hiện đại, các chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước sẽ được triển khai nhanh hơn, hiệu quả hơn và thực chất hơn. Đây cũng là tiền đề quan trọng để Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới bước sang giai đoạn phát triển mới, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa nông nghiệp, xây dựng nông thôn văn minh và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trong kỷ nguyên số./.

Hữu Bắc