Từ khóa: Đấu tranh tư tưởng, lý luận; giáo viên; phát triển năng lực; Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I.
Abstract: In the context of the Fourth Industrial Revolution, digital transformation, and the rapid development of cyberspace, ideological and theoretical work is facing new demands in terms of its content, methods, and implementing actors. Accordingly, lecturers at People’s Police College I are not only responsible for imparting knowledge but also serve as a frontline force in safeguarding the Party’s ideological foundation and countering erroneous and hostile viewpoints. Based on an overview of the current situation, this article proposes several solutions to enhance the capacity of lecturers at People’s Police College I to carry out ideological and theoretical work in the coming period.
Keywords: Ideological and theoretical work; lecturers; capacity development; People’s Police College.
Ảnh minh họa.
Hiện nay, các thế lực thù địch đang đẩy mạnh thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, lợi dụng thành tựu của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội để truyền bá các quan điểm sai trái, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Những tác động này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ giáo viên trong các cơ sở đào tạo, trong đó có Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I. Năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận không chỉ là tổng hợp tri thức chuyên môn mà còn là sự thống nhất giữa thế giới quan khoa học, phương pháp luận biện chứng, bản lĩnh chính trị, năng lực tư duy phản biện và khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn. Do đó, nghiên cứu các giải pháp phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của giáo viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.
1. Thực trạng năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của giáo viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I thời gian qua
Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I, năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của đội ngũ giáo viên đã có bước phát triển tích cực. Đó là kết quả của quá trình tác động biện chứng giữa hoạt động giáo dục, đào tạo, rèn luyện trong môi trường sư phạm với sự tự giác học tập, tự bồi dưỡng và hoàn thiện của mỗi giáo viên, tạo nên sự chuyển biến từ tri thức lý luận thành năng lực hoạt động thực tiễn.
Bản lĩnh chính trị và lập trường tư tưởng của đội ngũ giáo viên được giữ vững, thể hiện ở sự kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Phần lớn giáo viên có nhận thức đầy đủ về tính tất yếu khách quan của đấu tranh tư tưởng, lý luận trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số; đồng thời nhận thức rõ trách nhiệm của người giảng viên Công an nhân dân trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Trình độ lý luận và năng lực nhận thức khoa học của đội ngũ giáo viên từng bước được nâng cao, thể hiện ở khả năng nghiên cứu, tiếp cận và vận dụng ngày càng hiệu quả các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng vào giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra. Nhiều giáo viên đã chủ động cập nhật các vấn đề mới về an ninh phi truyền thống, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, những biểu hiện mới của chiến lược “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang và các phương thức chống phá trên không gian mạng để bổ sung vào nội dung giảng dạy và nghiên cứu khoa học.
Khả năng vận dụng lý luận vào hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn có nhiều chuyển biến tích cực. Trong quá trình giảng dạy, nhiều giáo viên đã gắn kết giữa truyền thụ tri thức với giáo dục lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp cho học viên; tích cực liên hệ thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội để làm rõ giá trị khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như tính đúng đắn của đường lối, chủ trương của Đảng. Hoạt động nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, tham gia hội thảo khoa học, tổng kết thực tiễn và công bố các công trình nghiên cứu ngày càng được chú trọng, qua đó góp phần nâng cao năng lực khái quát hóa lý luận và khả năng luận giải các vấn đề thực tiễn bằng tư duy khoa học.
Năng lực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch từng bước được nâng cao. Đội ngũ giáo viên ngày càng tích cực tham gia viết bài nghiên cứu, bài chính luận, tham luận khoa học; tham gia các hội nghị, hội thảo, diễn đàn khoa học về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; chủ động lồng ghép nội dung đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái vào bài giảng và hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng cho học viên. Một số giáo viên đã khai thác hiệu quả các nền tảng truyền thông số để lan tỏa thông tin chính thống, góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin khoa học và bản lĩnh chính trị cho học viên.
Ý thức tự học, tự bồi dưỡng và phát triển năng lực nghề nghiệp của đội ngũ giáo viên ngày càng được nâng cao. Trước yêu cầu đổi mới giáo dục và đào tạo trong lực lượng Công an nhân dân, đa số giáo viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I nhận thức rõ việc học tập, nghiên cứu không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là yêu cầu tự thân để nâng cao năng lực tư duy, bản lĩnh chính trị và khả năng đấu tranh tư tưởng, lý luận. Nhiều giáo viên tích cực tham gia các lớp đào tạo sau đại học, bồi dưỡng lý luận chính trị, ngoại ngữ, công nghệ thông tin và phương pháp nghiên cứu khoa học; chủ động nghiên cứu các vấn đề lý luận mới, mở rộng tri thức liên ngành nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu.
Bên cạnh những kết quả đạt được, năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của một bộ phận giáo viên ở Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định, như: trình độ và năng lực phát triển chưa thật sự đồng đều giữa các khoa và giữa các nhóm giáo viên có thâm niên khác nhau; một số giáo viên vẫn còn thiên về truyền đạt kiến thức theo hướng một chiều, chưa tạo được môi trường học thuật khuyến khích tranh luận, phản biện và giải quyết các vấn đề lý luận nảy sinh từ thực tiễn; việc lồng ghép nội dung đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái vào bài giảng ở một số học phần còn mang tính minh họa; khả năng nhận diện, phân tích và phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng của một bộ phận giáo viên vẫn chưa theo kịp sự biến đổi nhanh chóng của các phương thức chống phá mới; một số giáo viên còn thiếu kỹ năng khai thác dữ liệu số, sử dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo phục vụ nghiên cứu, phân tích và dự báo; chưa chủ động tham gia các diễn đàn học thuật trực tuyến hoặc viết các bài nghiên cứu có tính phản biện, đấu tranh trên các phương tiện truyền thông chính thống.
2. Giải pháp phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của giáo viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I thời gian tới
Phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của giáo viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I đòi hỏi sự lãnh đạo chặt chẽ của cấp ủy đảng, sự quản lý khoa học của Nhà trường và cơ chế tạo động lực phù hợp. Cấp ủy, Ban Giám hiệu cần xác định phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận là một nhiệm vụ trọng tâm trong xây dựng đội ngũ giáo viên; cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch và tiêu chí đánh giá gắn với công tác quy hoạch, đào tạo, sử dụng, bổ nhiệm và thi đua, khen thưởng. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết nhằm kịp thời phát hiện, nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả.
Bên cạnh đó, cần đổi mới công tác quản lý theo hướng lấy năng lực và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo; coi kết quả nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái là tiêu chí quan trọng trong đánh giá chất lượng giáo viên. Nhà trường cũng cần hoàn thiện các cơ chế khuyến khích, tạo điều kiện về thời gian, kinh phí, cơ sở dữ liệu, hạ tầng số và môi trường học thuật để giáo viên tích cực nghiên cứu, công bố các công trình khoa học và tham gia các diễn đàn lý luận. Sự kết hợp chặt chẽ giữa vai trò lãnh đạo của cấp ủy, hiệu lực quản lý của nhà trường với xây dựng cơ chế tạo động lực sẽ tạo môi trường thuận lợi để phát huy tính tích cực, sáng tạo của đội ngũ giáo viên, góp phần nâng cao năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận trong giai đoạn hiện nay.
Hai là, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng và hoạt động thực tiễn của giáo viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I.
Năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của giáo viên không được hình thành đơn thuần từ quá trình tiếp thu tri thức mà phải được phát triển thông qua sự thống nhất biện chứng giữa học tập lý luận với hoạt động thực tiễn, giữa giáo dục, đào tạo với quá trình tự trải nghiệm và giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra. Vì vậy, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng phải hướng đến phát triển năng lực tư duy biện chứng, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, thay vì chỉ bổ sung tri thức lý luận. Do đó, Nhà trường cần tiếp tục đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng theo hướng lấy phát triển năng lực làm trung tâm. Nội dung bồi dưỡng cần thường xuyên cập nhật những vấn đề mới về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng về bảo vệ nền tảng tư tưởng; bổ sung các chuyên đề về an ninh phi truyền thống, an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo, truyền thông số, chiến tranh thông tin và các phương thức chống phá mới của các thế lực thù địch. Qua đó, giúp giáo viên có cơ sở khoa học để nhận diện bản chất của các hiện tượng chính trị - xã hội trong bối cảnh mới và nâng cao năng lực phản biện, đấu tranh trên cả môi trường thực và không gian mạng.
Đổi mới phương pháp bồi dưỡng theo hướng tăng cường trao đổi học thuật, tranh luận khoa học, phân tích tình huống, mô phỏng các vấn đề đấu tranh tư tưởng đang diễn ra trên không gian mạng; khuyến khích giáo viên vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng để luận giải các hiện tượng mới nảy sinh. Cùng với đó, cần tạo điều kiện để giáo viên tham gia nghiên cứu thực tiễn tại các đơn vị, địa phương; tham gia các chuyên án, tổng kết thực tiễn công tác bảo đảm an ninh, trật tự; phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ trong nghiên cứu, dự báo các xu hướng chống phá mới. Chính quá trình giải quyết những vấn đề thực tiễn sẽ thúc đẩy sự chuyển hóa từ tri thức thành năng lực, từ nhận thức lý luận thành bản lĩnh và phương pháp đấu tranh khoa học của giáo viên.
Ba là, xây dựng môi trường đấu tranh và điều kiện đảm bảo phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của giáo viên.
Năng lực của chủ thể không chỉ phụ thuộc vào phẩm chất cá nhân mà còn chịu sự quy định bởi môi trường hoạt động và các điều kiện khách quan. Do đó, phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận của giáo viên phải gắn với xây dựng môi trường học thuật lành mạnh, dân chủ, sáng tạo và hệ thống các điều kiện bảo đảm đồng bộ. Theo đó, Nhà trường cần xây dựng văn hóa học thuật coi trọng tư duy phản biện, khuyến khích trao đổi khoa học, tranh luận trên cơ sở lý luận và thực tiễn, tạo điều kiện để giáo viên thường xuyên tham gia hội thảo, tọa đàm, diễn đàn khoa học về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Việc hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, diễn đàn học thuật chuyên sâu, câu lạc bộ lý luận trẻ và mạng lưới cộng tác viên nghiên cứu sẽ tạo ra môi trường để giáo viên rèn luyện tư duy biện chứng, nâng cao năng lực lập luận và khả năng phản bác các luận điệu xuyên tạc bằng các luận cứ khoa học.
Cùng với đó, cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng số và các nguồn lực phục vụ nghiên cứu khoa học. Xây dựng thư viện số hiện đại, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống phân tích dữ liệu và các nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu sẽ giúp giáo viên tiếp cận nhanh chóng các nguồn tri thức mới, nâng cao hiệu quả nghiên cứu và dự báo. Hoàn thiện cơ chế khuyến khích, động viên giáo viên tham gia nghiên cứu khoa học, công bố quốc tế, viết bài đấu tranh trên các báo, tạp chí chính thống và các nền tảng truyền thông số của lực lượng Công an nhân dân; xây dựng tiêu chí đánh giá năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận như một nội dung quan trọng trong đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên. Mở rộng quan hệ phối hợp giữa nhà trường với các học viện, trường đại học, viện nghiên cứu, các cơ quan lý luận của Đảng, các đơn vị nghiệp vụ trong lực lượng Công an nhân dân để chia sẻ tri thức, trao đổi học thuật, tổ chức nghiên cứu liên ngành và tổng kết thực tiễn.
Bốn là, phát huy nhân tố chủ quan của giáo viên Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I trong phát triển năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận.
Phát triển năng lực của mỗi cá nhân phụ thuộc vào tính tích cực, tự giác và sáng tạo của chính chủ thể. Vì vậy, bên cạnh tạo dựng các điều kiện khách quan thuận lợi, cần đặc biệt coi trọng việc phát huy nhân tố chủ quan của đội ngũ giáo viên. Mỗi giáo viên cần nhận thức sâu sắc rằng đấu tranh tư tưởng, lý luận không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm nghề nghiệp. Trên cơ sở đó, chủ động xây dựng kế hoạch tự học, tự nghiên cứu lâu dài; thường xuyên cập nhật tri thức mới về triết học, khoa học chính trị, khoa học xã hội và nhân văn, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, truyền thông số và các vấn đề an ninh mới nổi. Quá trình tự học cần hướng đến phát triển năng lực tư duy biện chứng, tư duy phản biện, khả năng phát hiện bản chất của các hiện tượng xã hội và năng lực luận giải các vấn đề thực tiễn bằng lập trường khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin.
Giáo viên cần tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, công bố các công trình khoa học, viết bài đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên các báo, tạp chí, diễn đàn học thuật và các nền tảng truyền thông chính thống. Chủ động ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, khai thác dữ liệu và xây dựng các sản phẩm truyền thông lý luận hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, định hướng nhận thức xã hội. Bên cạnh đó, cần thường xuyên tự rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tác phong khoa học và ý thức trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân; kiên định lập trường tư tưởng, giữ vững nguyên tắc khách quan, trung thực trong nghiên cứu khoa học, không ngừng nâng cao năng lực tự phê bình và phê bình. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng đội ngũ giáo viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy lý luận sắc bén và năng lực đấu tranh tư tưởng, lý luận trong gian đoạn mới./.
---------------------------------------------
Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Chính trị, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.
2. Nguyễn Văn Thành, Lê Văn Thắng, Nguyễn Ngọc Toàn, Công an nhân dân đấu tranh phản bác những luận điệu sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - những vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb CTQG-ST, H.2021.
ThS Trần Thị Kim Dung - Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân I
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
