Từ khóa: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; báo chí; mạng xã hội; vai trò.
Abstract: In the context of digital transformation and the rapid development of cyberspace, the press and social media are playing an increasingly important role in communication efforts to safeguard the Party’s ideological foundation. This article examines the urgent need for such efforts and reviews the achievements attained to date, while identifying existing challenges, limitations, and emerging issues in protecting the Party’s ideological foundation through the press and social media. On that basis, it further clarifies the requirements for strengthening communication in this field to meet the demands of the new context.
Keywords: Protection of the Party’s ideological foundation; press; social media; role.
Ảnh minh họa.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và với sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội, công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước nhiều thời cơ và thách thức mới. Báo chí và mạng xã hội không chỉ trở thành phương tiện truyền tải thông tin, định hướng dư luận xã hội mà còn là không gian diễn ra cuộc đấu tranh tư tưởng ngày càng quyết liệt giữa thông tin chính thống và các quan điểm sai trái, thù địch. Các thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, kích động tâm lý hoài nghi, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ. Trước tình hình đó, tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin xã hội, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
1. Tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội - yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng vai trò của báo chí và công tác tuyên truyền đối với sự nghiệp cách mạng. Người khẳng định: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”(1). Quan điểm đó cho thấy báo chí không chỉ đơn thuần là phương tiện thông tin mà còn là công cụ tư tưởng sắc bén phục vụ sự nghiệp cách mạng, góp phần bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và định hướng nhận thức xã hội. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, báo chí cách mạng phải phục vụ Nhân dân, đồng thời phải có tính chiến đấu, tính định hướng và tính giáo dục sâu sắc. Người yêu cầu báo chí phải “viết cho ai xem?”, “viết để làm gì?”, “viết như thế nào?” để bảo đảm thông tin đến với quần chúng một cách đúng đắn, dễ hiểu, có sức thuyết phục và khả năng lan tỏa mạnh mẽ.
Kế thừa và phát triển quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, có ý nghĩa trực tiếp đối với sự tồn tại và phát triển của Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa và sự nghiệp cách mạng của Nhân dân. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu phải tiếp tục “bổ sung, làm phong phú và tiến thêm một bước để hoàn thiện hơn nền tảng tư tưởng của Đảng”(2); đồng thời khẳng định cần “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”(3), phát huy cao độ tinh thần tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc nhằm đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.
Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, internet, trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng truyền thông số đang làm thay đổi sâu sắc môi trường truyền thông toàn cầu. Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ số đang tác động sâu sắc đến mọi mặt của đời sống xã hội. Điều đó tạo ra nhiều cơ hội cho hoạt động thông tin, tuyên truyền nhưng đồng thời cũng đặt ra những khó khăn, thách thức mới đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Với ưu thế về tốc độ lan truyền nhanh, phạm vi tác động rộng và khả năng tương tác cao, mạng xã hội đã trở thành môi trường thông tin phổ biến đối với đông đảo người dân, đặc biệt là giới trẻ. Các nền tảng như Facebook, YouTube, TikTok, Instagram… không chỉ là công cụ kết nối mà còn tác động trực tiếp đến tư tưởng, tâm lý và hành vi của người dân. Trong nhiều trường hợp, mạng xã hội ảnh hưởng mạnh mẽ đến quá trình hình thành dư luận xã hội và định hướng nhận thức chính trị của công chúng.
Lợi dụng đặc điểm đó, các thế lực thù địch triệt để sử dụng mạng xã hội để thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Chúng thường xuyên sử dụng các thủ đoạn như cắt ghép thông tin, bóp méo sự thật, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu đổi mới của đất nước, kích động tâm lý bất mãn và tạo “khủng hoảng niềm tin” trong xã hội. Đáng chú ý, các đối tượng chống phá ngày càng tận dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), deepfake để tạo ra các sản phẩm giả mạo có mức độ lan truyền lớn, gây nhiễu loạn thông tin và tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.
Không chỉ chống phá trực diện, các thế lực thù địch còn từng bước thúc đẩy xu hướng “phi chính trị hóa”, cổ súy lối sống thực dụng, cực đoan, phủ nhận các giá trị cách mạng, làm phai nhạt lý tưởng của một bộ phận cán bộ, đảng viên và Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Chúng lợi dụng tâm lý thích thông tin nhanh, ngắn, giật gân của người dùng mạng xã hội để phát tán các nội dung sai trái, kích động, chống đối; đồng thời tạo ra các “hiệu ứng đám đông” nhằm dẫn dắt dư luận theo chiều hướng tiêu cực.
Trong bối cảnh đó, báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Báo chí không chỉ là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội mà còn là lực lượng nòng cốt trong định hướng dư luận xã hội, lan tỏa thông tin tích cực và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Thông qua các hoạt động thông tin, tuyên truyền, báo chí góp phần quan trọng trong việc củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, tăng cường đồng thuận xã hội và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
Đặc biệt, trong điều kiện hiện nay, báo chí không thể chỉ thực hiện chức năng tuyên truyền theo phương thức truyền thống mà cần chủ động tham gia mạnh mẽ vào không gian mạng, phát huy hiệu quả các nền tảng số để nâng cao khả năng tiếp cận công chúng. Việc xây dựng các sản phẩm truyền thông đa phương tiện như video ngắn, infographic, podcast, livestream, motion graphic… đang trở thành xu hướng tất yếu nhằm tăng tính hấp dẫn, nâng cao hiệu quả tuyên truyền và khả năng cạnh tranh thông tin trên môi trường số.
Bên cạnh vai trò của báo chí, mạng xã hội cũng cần được nhìn nhận như một công cụ quan trọng trong tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Nếu được khai thác hiệu quả, mạng xã hội sẽ trở thành môi trường lan tỏa thông tin tích cực, kết nối cộng đồng, định hướng nhận thức xã hội và khơi dậy tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến trong Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ. Vì vậy, vấn đề đặt ra hiện nay không phải là “đứng ngoài” mạng xã hội mà là chủ động làm chủ không gian mạng, đưa thông tin tích cực trở thành dòng chủ lưu trên môi trường số. Tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội vì thế không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ “chống” các quan điểm sai trái, thù địch mà quan trọng hơn là phải “xây” - xây dựng niềm tin, củng cố đồng thuận xã hội và lan tỏa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
2. Thực trạng tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội
Thời gian qua, công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội ngày càng được quan tâm, triển khai tương đối đồng bộ, bám sát nhiệm vụ chính trị và những vấn đề thực tiễn đặt ra. Nhờ đó, “Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch có bước chuyển biến rõ rệt, nhất là việc triển khai đấu tranh trên không gian mạng được tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đạt kết quả rõ rệt”(4). Các cơ quan báo chí ở Trung ương và địa phương đã duy trì, mở mới nhiều chuyên trang, chuyên mục, tuyến bài, chương trình truyền hình, tọa đàm và diễn đàn nhằm tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Trước những vấn đề phức tạp, nhạy cảm được dư luận xã hội quan tâm, nhiều cơ quan báo chí đã kịp thời cung cấp thông tin chính thống, góp phần định hướng nhận thức, củng cố đồng thuận xã hội và giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng.
Nội dung tuyên truyền cũng có sự chuyển biến theo hướng gắn bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với lan tỏa thông tin tích cực, khơi dậy lòng yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Nhiều bài viết, chương trình và sản phẩm truyền thông đã làm nổi bật những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của đất nước sau 40 năm đổi mới; giới thiệu các mô hình phát triển hiệu quả, cách làm hay và những tấm gương tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Sự kết hợp chặt chẽ “giữa “xây” và “chống”, trong đó phòng là chính, cơ bản, lâu dài, chống là quan trọng, đột phá”(5), lấy thông tin tích cực, chính xác và có sức thuyết phục để đấu tranh, đẩy lùi thông tin tiêu cực, sai trái đã góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Hoạt động tuyên truyền trên mạng xã hội có nhiều đổi mới, từng bước thích ứng với sự thay đổi trong phương thức tiếp nhận thông tin của công chúng. Theo báo cáo tình hình Digital tại Việt Nam, đầu năm 2025, nước ta có 127 triệu kết nối di động, tương đương 126% dân số; 79,8 triệu người sử dụng internet, chiếm 78,8% dân số; 76,2 triệu định danh người dùng mạng xã hội, tương đương 75,2% dân số(6). Quy mô người dùng lớn cho thấy mạng xã hội đã trở thành không gian thông tin có khả năng tác động nhanh chóng và sâu rộng đến nhận thức, tâm lý và hành vi xã hội.
Trước thực tế đó, nhiều cơ quan báo chí, cơ quan tuyên giáo và dân vận, tổ chức chính trị - xã hội đã chủ động phát triển fanpage, kênh YouTube, TikTok và các chương trình podcast để mở rộng phạm vi tiếp cận công chúng, nhất là giới trẻ. Các hình thức truyền thông đa phương tiện như infographic, video ngắn, livestream, motion graphic, podcast được sử dụng ngày càng phổ biến. Nội dung thông tin từng bước được trình bày ngắn gọn, trực quan, sinh động và phù hợp hơn với đặc điểm của từng nền tảng, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận và lan tỏa của thông tin chính thống.
Lực lượng tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng cũng ngày càng được mở rộng. Bên cạnh các cơ quan báo chí và đội ngũ cán bộ tuyên giáo, dân vận, nhiệm vụ này còn thu hút sự tham gia của các nhà khoa học, giảng viên, văn nghệ sĩ, lực lượng vũ trang, đoàn viên, thanh niên cùng đông đảo cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ Năm, năm 2025 đã thu hút 541.766 tác phẩm, tăng 73.000 tác phẩm so với năm 2024(7); các tác phẩm được thể hiện bằng năm loại hình gồm tạp chí, báo, phát thanh, truyền hình và video clip. Kết quả đó phản ánh sự hưởng ứng rộng rãi của các lực lượng xã hội, đồng thời cho thấy nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng có sức lan tỏa sâu rộng trong hệ thống chính trị và đời sống xã hội.
Công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng có chuyển biến về tư duy và cách thức tổ chức. Nếu trước đây hoạt động tuyên truyền chủ yếu được thực hiện theo hướng truyền đạt thông tin một chiều thì hiện nay nhiều cơ quan báo chí đã quan tâm hơn đến tính tương tác, đối thoại và phản hồi của công chúng. Một số vấn đề dư luận quan tâm được giải thích, phân tích và định hướng tương đối kịp thời; các hình thức giao lưu trực tuyến, tọa đàm, hỏi - đáp, bình luận chuyên gia và tương tác trên nền tảng số ngày càng được chú trọng. Những chuyển biến này góp phần thu hẹp khoảng trống thông tin, tăng khả năng thuyết phục và hạn chế sự lan truyền của tin giả, thông tin sai sự thật trên không gian mạng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội hiện nay vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Nội dung của một số sản phẩm tuyên truyền còn khô cứng, nặng về diễn giải lý luận, thiếu dẫn chứng thực tiễn và chưa phù hợp với nhu cầu tiếp nhận thông tin của từng nhóm công chúng. Trong khi mạng xã hội vận hành theo đặc trưng nhanh, ngắn gọn, trực quan và có tính tương tác cao, không ít sản phẩm tuyên truyền vẫn thiên về lý thuyết, nặng tính khẩu hiệu, thiếu đối thoại và chưa tạo được dấu ấn. Vì vậy, thông tin chính thống trong một số trường hợp chưa đủ sức cạnh tranh với những nội dung giật gân, sai lệch hoặc kích động được sản xuất, phát tán có chủ đích trên mạng xã hội.
Khả năng phản ứng trước thông tin xấu, độc và các vấn đề phức tạp, nhạy cảm có lúc chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Trong một số vụ việc, thông tin chính thống được cung cấp chưa thật sự kịp thời, đầy đủ và thống nhất, làm xuất hiện khoảng trống thông tin để các đối tượng xấu lợi dụng xuyên tạc, bóp méo sự thật, tác động tiêu cực đến dư luận xã hội. Năng lực dự báo, xử lý tình huống truyền thông của một số cơ quan báo chí còn có mặt hạn chế; một số nội dung đấu tranh phản bác chưa phân tích sâu bản chất vấn đề, tính thuyết phục chưa cao. Sự phối hợp giữa cơ quan báo chí, cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng chuyên trách ở một số nơi chưa thật sự đồng bộ; cơ chế trao đổi, kiểm chứng, cung cấp và xử lý thông tin vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện nhằm bảo đảm tính thống nhất, chính xác và kịp thời.
Trong khi đó, “các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị tăng cường chống phá”(8). Chúng triệt để lợi dụng tốc độ lan truyền của mạng xã hội để phát tán thông tin sai trái; xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; bóp méo tình hình kinh tế - xã hội; lợi dụng những vụ việc tiêu cực, hạn chế trong quản lý để kích động tâm lý bất mãn, hoài nghi. Thủ đoạn chống phá không chỉ được tiến hành trực diện mà còn ẩn dưới những nội dung tưởng như trung lập, khách quan; sử dụng thông tin thật pha trộn với thông tin giả, cắt ghép hình ảnh, thao túng cảm xúc và kích thích tâm lý đám đông, từng bước tác động đến nhận thức, niềm tin chính trị và sự đồng thuận xã hội.
Kỹ năng tiếp cận, lựa chọn và kiểm chứng thông tin của một bộ phận cán bộ, đảng viên và người dân còn hạn chế. Đáng chú ý, khi 95,4% người dùng internet ở Việt Nam đã sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội(9), thì nguy cơ tiếp xúc với tin giả, thông tin sai lệch, nội dung kích động, chống phá không còn là hiện tượng cá biệt mà trở thành thách thức thường xuyên đối với công tác định hướng tư tưởng. Trong khi đó, tâm lý thích thông tin nhanh, giật gân, thiếu kiểm chứng của một bộ phận người dùng mạng xã hội đã vô tình tạo điều kiện để tin giả, thông tin sai lệch lan truyền rộng rãi. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao “sức đề kháng” tư tưởng, kỹ năng số và khả năng nhận diện thông tin xấu, độc cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Ngoài ra, quá trình chuyển đổi số tại một số cơ quan báo chí còn chậm và thiếu đồng bộ. Nguồn lực đầu tư cho công nghệ, dữ liệu và sản xuất nội dung số chưa tương xứng với yêu cầu; còn thiếu đội ngũ nhân lực vừa vững vàng về bản lĩnh chính trị, nghiệp vụ báo chí, vừa thành thạo công nghệ và am hiểu phương thức vận hành của các nền tảng số. Những hạn chế đó làm giảm khả năng tiếp cận công chúng, năng lực định hướng dư luận và hiệu quả tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên môi trường số.
3. Những vấn đề đặt ra trong tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội hiện nay
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội, công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang đứng trước những yêu cầu và thách thức mới. Không gian mạng ngày càng trở thành “mặt trận tư tưởng” đặc biệt quan trọng, nơi diễn ra sự cạnh tranh gay gắt giữa thông tin chính thống và các quan điểm sai trái, thù địch. Điều đó đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, giải quyết nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội trong tình hình mới.
Một là, yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức tuyên truyền phù hợp với môi trường truyền thông số.
Hiện nay, công chúng, đặc biệt là giới trẻ có xu hướng tiếp nhận thông tin nhanh, ngắn gọn, trực quan và giàu tính tương tác. Trong khi đó, một số nội dung tuyên truyền vẫn còn nặng về lý luận, thiếu tính hấp dẫn, chưa thật sự phù hợp với đặc điểm tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của thông tin chính thống trước các luồng thông tin giật gân, sai lệch và kích động trên không gian mạng. Do đó, công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương thức và cách tiếp cận. Nội dung tuyên truyền phải gắn với thực tiễn đất nước, phản ánh sinh động thành tựu đổi mới, lan tỏa giá trị tích cực, khơi dậy tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc và khát vọng phát triển đất nước. Đồng thời, cần tăng cường sử dụng các hình thức truyền thông hiện đại như video ngắn, infographic, podcast, livestream, motion graphic… nhằm nâng cao tính hấp dẫn và khả năng lan tỏa của thông tin chính thống trên môi trường số.
Hai là, yêu cầu nâng cao khả năng làm chủ không gian mạng trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số.
Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ deepfake, dữ liệu lớn (Big Data) và truyền thông thuật toán đang làm thay đổi sâu sắc môi trường thông tin toàn cầu. Các thế lực thù địch ngày càng tận dụng hiệu quả các nền tảng số để phát tán thông tin sai trái, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; kích động tâm lý bất mãn và dẫn dắt dư luận theo chiều hướng tiêu cực. Các hoạt động chống phá hiện nay không chỉ dừng lại ở việc phát tán thông tin sai sự thật mà còn sử dụng nhiều phương thức tinh vi hơn như tạo lập tài khoản ảo, cắt ghép hình ảnh, video, sử dụng công nghệ deepfake để giả mạo phát ngôn nhằm thao túng nhận thức xã hội. Đây là thách thức rất lớn đối với công tác kiểm chứng thông tin và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.
Trong khi đó, Việt Nam hiện có “79,8 triệu người sử dụng internet và 76,2 triệu tài khoản mạng xã hội”(10), cho thấy mức độ tác động sâu rộng của không gian mạng đối với nhận thức, thái độ và hành vi xã hội. Vì vậy, cùng với việc nâng cao năng lực quản lý và làm chủ công nghệ, cần chú trọng bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, kỹ năng số, năng lực kiểm chứng và khả năng nhận diện thông tin xấu, độc cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân, qua đó tăng cường “sức đề kháng” trước các thông tin sai trái, xuyên tạc.
Ba là, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền có bản lĩnh chính trị vững vàng và năng lực số hiện đại.
Trong điều kiện hiện nay, đội ngũ cán bộ báo chí, tuyên giáo và truyền thông không chỉ cần có bản lĩnh chính trị vững vàng mà còn phải có trình độ chuyên môn cao, khả năng sử dụng công nghệ số và kỹ năng truyền thông hiện đại. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, một số cơ quan báo chí còn thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, am hiểu sâu về công nghệ, truyền thông số và phương thức vận hành của các nền tảng mạng xã hội.
Trong khi đó, các thế lực thù địch ngày càng chuyên nghiệp hóa hoạt động truyền thông chống phá với nhiều thủ đoạn tinh vi, hiện đại và có tính lan truyền cao. Điều đó đặt ra yêu cầu phải xây dựng đội ngũ cán bộ tuyên truyền có khả năng thích ứng nhanh với môi trường số, có kỹ năng xử lý khủng hoảng truyền thông, phản bác thông tin sai trái một cách kịp thời, sắc bén và thuyết phục. Đồng thời, cần phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên, văn nghệ sĩ, đoàn viên, thanh niên và lực lượng cộng tác viên trên không gian mạng nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
Bốn là, yêu cầu tăng cường tính chủ động và kịp thời trong cung cấp thông tin chính thống.
Thực tế cho thấy, trong một số vụ việc phức tạp, nhạy cảm, việc cung cấp thông tin chính thống còn chậm, thiếu đồng bộ, tạo ra khoảng trống thông tin để các đối tượng xấu lợi dụng xuyên tạc, bóp méo sự thật và dẫn dắt dư luận. Khi thông tin chính thống không được cung cấp kịp thời, các thông tin chưa được kiểm chứng hoặc mang tính suy diễn dễ chiếm lĩnh không gian truyền thông, gây khó khăn cho công tác định hướng nhận thức xã hội.
Do đó, tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần chuyển mạnh từ thế bị động phản ứng sang chủ động dự báo, cung cấp và định hướng thông tin. Các cơ quan báo chí, cơ quan tuyên giáo và cơ quan chức năng phải kịp thời nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội; chủ động cung cấp thông tin chính xác, minh bạch, nhất quán và có sức thuyết phục ngay từ khi vấn đề mới phát sinh. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng truyền thông chính sách, bảo đảm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được truyền tải nhanh chóng, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm công chúng và hạn chế nguy cơ bị xuyên tạc, lợi dụng.
Năm là, yêu cầu tăng cường sự phối hợp giữa các lực lượng trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Thực tế cho thấy, sự phối hợp giữa cơ quan báo chí, cơ quan tuyên giáo, cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng chuyên trách ở một số nơi còn thiếu chặt chẽ, chưa đồng bộ; việc chia sẻ thông tin, phân công trách nhiệm và xử lý các tình huống truyền thông phức tạp có lúc chưa kịp thời. Trong khi đó, hoạt động chống phá trên không gian mạng thường diễn ra nhanh, trên phạm vi rộng, có sự liên kết giữa nhiều tài khoản, nền tảng và đối tượng, vượt khỏi khả năng xử lý riêng lẻ của từng cơ quan, đơn vị.
Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các lực lượng, bảo đảm rõ đầu mối, rõ trách nhiệm, thống nhất trong cung cấp thông tin và tổ chức đấu tranh phản bác. Cùng với đó, cần tăng cường chia sẻ thông tin, dữ liệu và kinh nghiệm xử lý các tình huống phức tạp; phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, cơ quan báo chí và các lực lượng xã hội trong lan tỏa thông tin tích cực, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội ngày càng giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin xã hội và bảo đảm ổn định chính trị - xã hội. Thực tiễn cho thấy, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên báo chí và mạng xã hội vẫn đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới do sự chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch. Vì vậy, cần đánh giá đúng thực trạng, nhận diện rõ những vấn đề đặt ra để tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền; phát huy vai trò của báo chí và mạng xã hội trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, qua đó góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới./.
-------------------------------------
Tài liệu tham khảo:
1. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 13, Nxb CTQG-ST, H.2011, tr.466.
2, 3, 4, 5, 8. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập II, Nxb CTQG-ST, H.2026, tr.6, tr.61, tr.153, tr.99, tr.189.
6. Vũ Trung Kiên, Ngành tuyên giáo và báo chí luôn đi đầu trong ngăn chặn thông tin sai trái, sai sự thật, https://dangcongsan.org.vn/lamdong/xay-dung-dang/nganh-tuyen-giao-va-bao-chi-luon-di-dau-trong-ngan-chan-thong-tin-sai-trai-sai-su-that.html, ngày 01/8/2025.
7. Thông cáo báo chí Lễ trao giải Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, lần thứ Năm, năm 2025, https://hcma.vn/thong-cao-bao-chi-le-trao-giai-cuoc-thi-chinh-luan-ve-bao-ve-nen-tang-tu-tuong-cua-dang-lan-thu-nam-nam-2025-20091.htm, ngày 22/10/2025.
9. Vũ Trung Duy, Đổi mới công tác tuyên truyền lý luận chính trị trên không gian mạng trong bối cảnh hiện nay, https://tapchicongsan.org.vn/web/guest/tinh-cao-bang/-/2018/1235102/view_content, ngày 01/3/2026.
10. Nguyễn Thị Thu, “Phủ xanh” thông tin tích cực trên không gian mạng, https://www.qdnd.vn/phong-chong-dien-bien-hoa-binh/phu-xanh-thong-tin-tich-cuc-tren-khong-gian-mang-842509, ngày 23/8/2025.
ThS Nguyễn Thu Hương - Trường Chính trị tỉnh Lào Cai
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
