Giai đoạn 2026 - 2030 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong việc đổi mới cơ chế quản lý và tổ chức thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia theo hướng tích hợp, tinh gọn và hiệu quả. Trong đó, công tác giải ngân nguồn vốn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, tạo động lực thúc đẩy phát triển hạ tầng, hỗ trợ sinh kế và nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân vùng khó khăn.
Xác định nền tảng thể chế là yếu tố quyết định tốc độ triển khai, ngay từ những tháng đầu giai đoạn, Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương đã tập trung hoàn thiện đồng bộ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn. Thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội, tính đến tháng 6/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan trình cấp có thẩm quyền ban hành 54 văn bản hướng dẫn các cấp. Hệ thống khung pháp lý này hoàn thành sớm hơn 01 tháng so với tiến độ Chính phủ giao, tạo hành lang thông thoáng cho các địa phương chủ động tổ chức thực hiện.
Về quy mô nguồn lực, Nghị quyết của Quốc hội đã thông qua tổng nguồn vốn ngân sách Trung ương dự kiến bố trí cho Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 là 100.000 tỷ đồng, bao gồm 70.000 tỷ đồng vốn đầu tư công và 30.000 tỷ đồng kinh phí thường xuyên. Cùng với đó là khoảng 300.000 tỷ đồng huy động từ ngân sách địa phương và 23.000 tỷ đồng vốn tín dụng chính sách ưu đãi.
Riêng trong năm 2026, tổng vốn ngân sách Trung ương được bố trí là 9.000 tỷ đồng (gồm 6.200 tỷ đồng vốn đầu tư công và 2.800 tỷ đồng kinh phí thường xuyên). Đến giữa tháng 7/2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết 8.356 tỷ đồng cho 27 tỉnh, thành phố để triển khai các nhiệm vụ cấp thiết tại địa phương.
Bên cạnh việc phân bổ nguồn vốn mới, công tác theo dõi và thúc đẩy giải ngân nguồn vốn giai đoạn 2021 - 2025 được chuyển nguồn kéo dài sang năm 2026 cũng được chỉ đạo sát sao. Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, tính đến ngày 30/6/2026, tổng số vốn ngân sách Trung ương kéo dài là 17.671,75 tỷ đồng.
Trong đó, riêng hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi chiếm tỷ trọng lớn nhất với 10.502 tỷ đồng (bao gồm 4.065 tỷ đồng vốn đầu tư công và 6.436 tỷ đồng kinh phí thường xuyên). Kết quả giải ngân lũy kế 6 tháng đầu năm 2026 của hợp phần này đạt khoảng 987,88 tỷ đồng vốn đầu tư công (đạt 24,3% kế hoạch) và 1.119,80 tỷ đồng kinh phí thường xuyên (đạt 17,4% kế hoạch). Tỷ lệ giải ngân của hợp phần DTTS và miền núi hiện dẫn đầu về quy mô và giá trị tuyệt đối so với các hợp phần khác trong Chương trình, phản ánh nỗ lực lớn của các cấp, các ngành trong việc duy trì tiến độ thi công và thanh quyết toán các dự án chuyển tiếp.
Với sự đồng bộ về thể chế, sự chỉ đạo quyết liệt từ Trung ương đến địa phương và tinh thần tháo gỡ khó khăn kịp thời, việc đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030 nói chung, trong đó có Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi hứa hẹn sẽ mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của vùng đồng bào DTTS và miền núi trên cả nước./.
Chí Tâm
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả