Triển khai Luật Chuyển đổi số năm 2025 - Vai trò của Bộ Nội vụ trong cải cách hành chính số

Để triển khai thực hiện hiệu quả những định hướng chiến lược, quyết sách đột phá của Đảng, Nhà nước; tạo khung khổ pháp lý rõ ràng, phù hợp với thực tiễn cho người dân, doanh nghiệp trong công tác chuyển đổi số. Ngày 11/12/2025, Quốc hội chính thức thông qua Luật Chuyển đổi số, đánh dấu một bước phát triển mới về công nghệ và kinh tế số của Việt Nam. Nhằm triển khai thực hiện hiệu quả Luật Chuyển đổi số năm 2025, thì vai trò rất quan trọng của Bộ Nội vụ trong việc tham mưu hoàn thiện thể chế liên quan đến cải cách hành chính số trong giai đoạn hiện nay.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Văn Hồi phát biểu tại Hội thảo nâng cao hiệu quả sử dụng Chỉ số SIPAS và Chỉ số PAR INDEX ở địa phương trong thời gian tới. Ảnh: Hồ Thảo.

Tạo chính sách đột phá về quản trị xã hội

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nêu rõ: “Có cơ chế chính sách đột phá thúc đẩy chuyển đổi số, thực hiện số hóa toàn diện trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm an ninh, an toàn, khuyến khích đổi mới, sáng tạo”. Luật Chuyển đổi số năm 2025 ra đời để thay thế Luật Công nghệ thông tin năm 2006 và pháp điển hóa các chính sách không còn phù hợp trước đây thành một hành lang pháp lý thống nhất, toàn diện. Vì vậy, Luật Chuyển đổi số năm 2025 không đơn thuần là một đạo luật về kỹ thuật mà là một đạo luật về quản trị xã hội trong môi trường số, tập trung vào việc tạo lập niềm tin số, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Luật Chuyển đổi số năm 2025 quy định về chuyển đổi số, bao gồm nguyên tắc, chính sách về chuyển đổi số; điều phối quốc gia về chuyển đổi số; biện pháp bảo đảm chuyển đổi số; chính phủ số; kinh tế số, xã hội số; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong chuyển đổi số. Các nội dung thuộc lĩnh vực dữ liệu, giao dịch điện tử, an ninh mạng, viễn thông, trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực chuyên ngành khác được thực hiện theo quy định của pháp luật tương ứng và phải bảo đảm thống nhất với nguyên tắc, yêu cầu quy định tại Luật này. Trọng tâm là, vấn đề cải cách hành chính số. Cụ thể, Điều 32 Luật Chuyển đổi số năm 2025 quy định về cung cấp dịch vụ công trực tuyến: cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công trực tuyến thống nhất, tập trung từ Trung ương đến địa phương trên cổng dịch vụ công quốc gia và ứng dụng định danh quốc gia, cụ thể như sau: thủ tục hành chính được cung cấp mặc định theo hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình; chỉ cung cấp theo hình thức dịch vụ công trực tuyến một phần trong trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc trong trường hợp xảy ra sự cố kỹ thuật chưa thể khắc phục ngay.

Vai trò của Bộ Nội vụ về cải cách hành chính số

Nhằm cụ thể hóa các kết luận, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ngày 11/7/2025, Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ban hành Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW về hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Mục tiêu của Kế hoạch đặt ra nhằm tạo bước chuyển rõ rệt trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, quản trị, điều hành và phục vụ của bốn khối gồm: cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Mặt trận Tổ quốc; bảo đảm hệ thống chính trị và chính quyền 03 cấp vận hành đồng bộ, thông suốt, an toàn, dựa trên dữ liệu; đồng thời giảm thao tác thủ công, giấy tờ, thời gian và chi phí cho cơ quan nhà nước, cán bộ, người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, tại Quyết định số 88/QĐ-BCĐCP ngày 29/7/2026 của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 ban hành Kế hoạch hành động của Ban Chỉ đạo của Chính phủ triển khai thực hiện Thông báo số 24-TB/CQTTBCĐ, Thông báo số 25-TB/CQTTBCĐ và Kế hoạch số 05-KH/BCĐTW. Với nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch này, Bộ Nội vụ và Bộ Ngoại giao theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền thực hiện, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Tư pháp hướng dẫn áp dụng Phiếu lý lịch tư pháp điện tử trong tuyển dụng, quản lý cán bộ, công chức, viên chức và lao động; lĩnh vực đối ngoại, lãnh sự và tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Với sản phẩm đầu ra là các văn bản hướng dẫn tuyển dụng, quản lý cán bộ, công chức, viên chức và lao động. Văn bản hướng dẫn lĩnh vực đối ngoại, lãnh sự và tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài (thời gian hoàn thành ngày 15/8/2026).

Trong nhiệm vụ tổ chức tạo lập, số hóa, chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật dữ liệu học sinh, sinh viên (ưu tiên nhóm tuổi từ 16 đến 22); gắn mã định danh người học với số định danh cá nhân, hình thành hồ sơ học tập suốt đời gồm: học bạ điện tử, văn bằng, chứng chỉ số; kết nối, đối soát với Cơ sở Dữ liệu quốc gia về dân cư, tích hợp, xác thực và khai thác trên VNeID, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, có giá trị pháp lý và được sử dụng thay thế giấy tờ trong giải quyết thủ tục hành chính. Bộ Nội vụ phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo (cơ quan chủ trì) để chuẩn dữ liệu và quy trình tạo lập, cập nhật, kết nối, xác thực được ban hành; dữ liệu học sinh, sinh viên được đối soát, gắn số định danh cá nhân; học bạ điện tử, văn bằng, chứng chỉ số và hồ sơ học tập suốt đời được tích hợp, xác thực trên VNeID; thí điểm tại tối thiểu 05 địa phương; văn bằng, chứng chỉ thí điểm được xác thực trên VneID. Hoàn thành trước ngày 30/10/2026; mở rộng làm sạch dữ liệu lịch sử hoàn thành trước 31/12/2026 (ưu tiên độ tuổi từ 16 đến 22).

Hiện nay, Bộ Nội vụ đang tập trung tham mưu triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược liên quan đến đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước; hoàn thiện thể chế; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia và cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số… góp phần quan trọng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo nền tảng để duy trì kết quả tích cực ở các lĩnh vực cải cách thể chế, tổ chức bộ máy. Các nhiệm vụ cải cách hành chính sẽ được triển khai bám sát Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030 theo Nghị quyết số 76/NQ-CP của Chính phủ; Quyết định số 282/QĐ-TTg ngày 12/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch cải cách hành chính nhà nước trọng tâm giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch cải cách hành chính hàng năm của Bộ Nội vụ.

Luật Chuyển đổi số năm 2025 là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện thể chế về chuyển đổi số và những quy định liên quan… Để triển khai hiệu quả thì vai trò rất quan trọng của Bộ Nội vụ trong việc tiếp tục tham mưu, phối hợp với cơ quan liên quan để hoàn thiện thể chế, quy định trong quản lý nhà nước về chuyển đổi số và cải cách hành chính số, góp phần thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để phát triển đất nước./.

Tất Dũng