Bộ Nội vụ đề xuất hoàn thiện hệ thống pháp luật để đẩy mạnh phân cấp, phân quyền

Theo Bộ Nội vụ, việc rà soát được triển khai trên cơ sở các nghị quyết, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Mục tiêu là đánh giá mức độ thể chế hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; đồng thời xác định những quy định cần sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc ban hành mới để bảo đảm thống nhất với Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.

Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Ảnh minh họa

Báo cáo cho biết, thời gian qua, Chính phủ đã ban hành 30 nghị định chuyên đề về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền cùng nhiều nghị định theo ngành, lĩnh vực nhằm cụ thể hóa chủ trương giao quyền mạnh hơn cho địa phương, tạo cơ sở pháp lý để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, hiệu quả.

Trên cơ sở tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành, Bộ Nội vụ xác định có 85 văn bản quy phạm pháp luật với 573 nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương đã được điều chỉnh trong các nghị định của Chính phủ nhằm bảo đảm thống nhất với nguyên tắc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.

Qua rà soát các văn bản do Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành trong năm 2025 và tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, tính đến ngày 20/7/2026 đã có 47 trong tổng số 85 văn bản được sửa đổi, bổ sung (đạt 55,29%), tương ứng với 352 nhiệm vụ, quyền hạn đã được điều chỉnh. Hiện còn 38 văn bản (chiếm 44,71%) với 221 nhiệm vụ, quyền hạn cần tiếp tục được sửa đổi, bổ sung.

Ngoài số văn bản nêu trên, qua tổng hợp đề xuất của các bộ, ngành, còn có thêm 16 văn bản cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Như vậy, tổng cộng có 54 luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần được sửa đổi, bổ sung trong năm 2026 nhằm bảo đảm phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025.

Đối với lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ, báo cáo xác định còn 7 văn bản quy phạm pháp luật cần được sửa đổi, bổ sung, gồm: Bộ luật Lao động; Luật An toàn, vệ sinh lao động; Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; Luật Bình đẳng giới; Luật Lưu trữ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội và Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

Đánh giá kết quả rà soát, Bộ Nội vụ cho rằng các bộ, cơ quan ngang bộ đã từng bước đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế. Một số bộ, ngành đã chủ động hoàn thành việc sửa đổi, bổ sung các quy định thuộc phạm vi quản lý với tỷ lệ cao. Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ chưa chủ động xây dựng kế hoạch sửa đổi các luật, nghị quyết để bảo đảm phù hợp với các nguyên tắc phân cấp, phân quyền theo quy định mới.

Từ kết quả rà soát, Bộ Nội vụ kiến nghị Quốc hội xem xét, ban hành các luật, nghị quyết theo đề xuất của Chính phủ trong năm 2026 nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật. Đồng thời, đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định còn chồng chéo, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện các quy trình, hướng dẫn nghiệp vụ và tiếp tục thực hiện phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của địa phương theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”./.

Minh Hiền