Sửa đổi, bổ sung 25/74 điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Tại Kỳ họp, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình tóm tắt về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, Luật số 69/2020/QH14 ngày 13/11/2020 về Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đã bộc lộ một số hạn chế, bất cập trong thực tiễn thi hành. Đồng thời, để đảm bảo thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước thống nhất sau khi sắp xếp tinh gọn bộ máy quản lý nhà nước đã đặt ra sự cần thiết phải nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Hoàn thiện các quy định về nâng cao chất lượng người lao động đi làm việc ở nước ngoài

Về phạm vi sửa đổi, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, nhằm khắc phục những vấn đề phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật, tập trung vào ba nhóm vấn đề chủ yếu: 1) Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số; 2) Xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển hai con số; 3) Đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Về tính thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luật và tính tương thích với điều ước quốc tế, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết, nội dung dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đảm bảo thống nhất với các văn bản quy phạm pháp luật liên quan và tương thích với các điều ước quốc tế mà Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Quá trình xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, được thực hiện theo trình tự, thủ tục quy định tại Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Về bố cục và nội dung cơ bản của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng: sửa đổi, bổ sung 25/74 điều của Luật số 69/2020/QH14, gồm một số nội dung cơ bản như sau:

1) Hoàn thiện các quy định về nâng cao chất lượng người lao động đi làm việc ở nước ngoài; có chính sách ưu đãi, định hướng người lao động đi làm việc trong các ngành nghề trọng điểm mà Việt Nam có nhu cầu nhân lực trong tương lai; sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực đã đi làm việc ở nước ngoài sau khi về nước.

2) Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, bãi bỏ 05 thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa 06 thủ tục hành chính; chuyển phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm; thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát thông qua thông báo của các chủ thể thực hiện thủ tục hành chính và cơ sở dữ liệu điện tử.

3) Đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương trên cơ sở kế thừa có chọn lọc những nhiệm vụ phù hợp với năng lực và điều kiện triển khai. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, phân quyền thêm 04 nhiệm vụ cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện và 01 nhiệm vụ mới do Ủy ban nhân dân cấp xã về quản lý chuẩn bị nguồn lao động tổ chức trên địa bàn.

4) Hoàn thiện các quy định liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước sau khi hợp nhất Bộ Nội vụ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Tán thành bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban nhất trí ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng với các lý do nêu tại Tờ trình số 446/TTr-CP của Chính phủ. Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Dự án Luật phù hợp với chủ trương của Đảng, Hiến pháp, bảo đảm tính tương thích với điều ước quốc tế và thống nhất với pháp luật có liên quan.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo tóm tắt thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Về chính sách của Nhà nước đối với người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; đồng thời áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút và sử dụng hiệu quả người lao động sau khi về nước, góp phần giảm dần tỷ trọng lao động phổ thông, phù hợp với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và nhu cầu thị trường lao động trong nước.

Về Giấy phép hoạt động (từ Điều 11 đến Điều 16 của Luật hiện hành), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát, sửa đổi các quy định về quy trình, hồ sơ, thủ tục tại Điều 11 đến Điều 16 theo hướng Luật chỉ quy định những nội dung cơ bản, mang tính nguyên tắc; giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện, phù hợp tinh thần Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị.

Về cơ quan giải quyết thủ tục hành chính (khoản 7 Điều 1 sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 12), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu sửa đổi nội dung quy định trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, tra cứu thông tin về Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo hướng giao trách nhiệm thực hiện cho Bộ Nội vụ, việc quy định cụ thể trong văn bản quy định chi tiết dưới Luật. Đồng thời, quy định cụ thể trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân trong quy trình giải quyết hồ sơ cấp Giấy phép; giao Chính phủ quy định chi tiết thi hành.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (khoản 26 Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 70), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội đề nghị quy định theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung, trách nhiệm và cơ chế phối hợp do yêu cầu quản lý có thể thay đổi theo từng thời kỳ, bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.

Về chuẩn bị nguồn lao động (khoản 10 Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 18), Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành việc sửa đổi, bổ sung quy định về ký kết bằng văn bản giữa doanh nghiệp dịch vụ với người lao động về việc tham gia chuẩn bị nguồn lao động, quy định này sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý điều chỉnh quan hệ giữa các bên và bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp dịch vụ trong trường hợp phát sinh rủi ro do người lao động tự ý chấm dứt việc tham gia chương trình hoặc không đáp ứng điều kiện để tiếp tục được phía nước ngoài tiếp nhận./.

Hải Văn