Vai trò của Bộ Nội vụ trong xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia thống nhất, hiện đại, an toàn, tin cậy, liên thông và dùng chung

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long tổ chức ra mắt nền tảng cơ sở dữ liệu nền tỉnh Vĩnh Long (GIS).

Mục tiêu và tầm nhìn chiến lược

Với tầm nhìn chiến lược, nắm bắt xu thế phát triển khách quan, Quyết định số 1308/QĐ-TTg đã đặt ra mục tiêu trọng tâm là xây dựng Việt Nam hình thành hệ sinh thái dữ liệu quốc gia thống nhất, hiện đại, an toàn, tin cậy, liên thông và dùng chung; phát triển đồng bộ các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, kho dữ liệu, nền tảng dữ liệu và hạ tầng tính toán dùng chung theo kiến trúc thống nhất. Phát huy dữ liệu trở thành tài nguyên chiến lược, tư liệu sản xuất quan trọng và động lực mới cho quản trị quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, điện toán hiệu năng cao và các công nghệ số chiến lược trong phân tích, dự báo, hoạch định chính sách và cung cấp dịch vụ thông minh. Phát triển kinh tế dữ liệu, công nghiệp dữ liệu và thị trường dữ liệu; từng bước tự chủ, làm chủ công nghệ, hạ tầng AI, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, nền tảng và sản phẩm dữ liệu cốt lõi; bảo đảm an ninh, an toàn, bảo vệ dữ liệu cá nhân và chủ quyền dữ liệu quốc gia, góp phần phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên số.

Quyết định số 1308/QĐ-TTg đã đặt mục tiêu đến năm 2045, có 100% hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, quản trị và điều hành của cơ quan Đảng, Nhà nước được hỗ trợ bởi dữ liệu; tối thiểu 90% quyết định, chính sách quan trọng được xây dựng, đánh giá và dự báo trên cơ sở phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; 100% dịch vụ công đủ điều kiện được cung cấp toàn trình trên môi trường điện tử; tối thiểu 90% dịch vụ công thiết yếu được cung cấp chủ động, tự động hoặc cá nhân hóa dựa trên dữ liệu; mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt từ 99% trở lên. Việt Nam làm chủ tối thiểu 80% nền tảng, công nghệ và sản phẩm cốt lõi phục vụ quản trị, lưu trữ, xử lý, phân tích và bảo vệ dữ liệu; có năng lực tự chủ về điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, hạ tầng AI, mô hình AI và an ninh dữ liệu. Việt Nam thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu về năng lực quản trị, khai thác dữ liệu và phát triển trí tuệ nhân tạo; trở thành một trung tâm quan trọng trong khu vực về lưu trữ, xử lý, kết nối, chia sẻ và trung chuyển dữ liệu xuyên biên giới.

Vai trò của Bộ Nội vụ về phát triển nguồn nhân lực dữ liệu

Để sớm hoàn thành mục tiêu đề ra, thì vấn đề phát triển nguồn nhân lực dữ liệu số có ý nghĩa quyết định. Do đó, cần phát triển nguồn nhân lực, làm chủ công nghệ xử lý và khai thác dữ liệu là các yếu tố quyết định để triển khai thành công Chiến lược. Ưu tiên phát triển đội ngũ các nhà khoa học và các chuyên gia trong lĩnh vực khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực dữ liệu và tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển bền vững và toàn diện của quốc gia trong kỷ nguyên số. Quyết định số 1308/QĐ-TTg đề ra mục tiêu giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2045 là: đào tạo, bồi dưỡng tối thiểu 50.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức có đủ năng lực quản trị, phân tích và khai thác dữ liệu theo Khung đào tạo quản trị dữ liệu cấp quốc gia; đào tạo kỹ năng dữ liệu, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho khoảng 300.000 lượt người lao động trong doanh nghiệp. Hình thành đội ngũ tối thiểu 5.000 chuyên gia dữ liệu nòng cốt trong cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và tổ chức khoa học và công nghệ.

Vì vậy, với chức năng, nhiệm vụ được giao Bộ Nội vụ, chủ trì, phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng các phương án tổ chức, sắp xếp lại các tổ chức khoa học, công nghệ; tập trung đầu tư trọng điểm để phát triển các tổ chức nghiên cứu mạnh (hoàn thành trong năm 2025). Trọng tâm là, Bộ Nội vụ có nhiệm vụ xây dựng thể chế và chính sách nhân lực; hoàn thiện quy định, ban hành cơ chế, chính sách tuyển dụng và đãi ngộ để thu hút nhân sự có chuyên môn sâu về dữ liệu. Xây dựng chiến lược quốc gia về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nhân tài công nghệ, khoa học. Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ có nhiệm vụ về quản lý nhà nước và phát triển dữ liệu chuyên ngành. Chủ trì và vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước, đảm bảo tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống”. Đồng thời, phối hợp tổ chức tập huấn, bồi dưỡng và phổ cập kiến thức, kỹ năng số cơ bản cho đội ngũ cán bộ hành chính nhà nước. Bên cạnh đó, cần phát huy giá trị dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước.

Để phát huy tốt vai trò, nhiệm vụ của Bộ Nội vụ trong việc xây dựng hệ sinh thái dữ liệu quốc gia thống nhất, hiện đại, an toàn, tin cậy, liên thông và dùng chung, trong thời gian tới cần triển đồng bộ các giải pháp, như: tiếp tục hoàn thiện dữ liệu và quản trị nguồn nhân lực. Chuẩn hóa và làm sạch Cơ sở Dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức trên toàn quốc để bảo đảm tính thống nhất, dùng chung và kết nối liên thông. Thống nhất sử dụng sơ yếu lý lịch hợp nhất để cập nhật chính xác, kịp thời các trường thông tin dữ liệu nhân sự vào hệ thống Cơ sở Dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức. Triển khai mô hình quản trị dữ liệu tập trung, gắn vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong việc cập nhật và duy trì dữ liệu sống.

Đồn thời, chú trọng đào tạo, nâng cao năng lực và bổ sung nguồn nhân lực số; tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về kỹ năng số, phân tích dữ liệu và an toàn thông tin cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đổi mới định hướng phát triển nguồn nhân lực chuyên môn (như văn thư, lưu trữ) để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Hướng dẫn các địa phương, đơn vị và cơ sở rà soát vị trí việc làm, thực hiện các phương án sắp xếp, bố trí, điều động hoặc bổ sung nhân lực kịp thời cho bộ máy hành chính. Hoàn thiện cơ chế thu hút và trọng dụng nhân tài; xây dựng và thực hiện hiệu quả Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài công nghệ và nhân lực chất lượng cao phục vụ nghiên cứu, vận hành hệ thống; hoàn thiện các cơ quan đầu mối để tập hợp, quản lý và đánh giá hiệu quả đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực công nghệ số./.

Tất Dũng