Đồng Tháp: Lấy vị trí việc làm làm "thước đo" trong đào tạo, bồi dưỡng công chức

Quang cảnh lễ khai giảng lớp Bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu khoa học Lý luận chính trị (06/6/2026).

Đào tạo phải bắt đầu từ yêu cầu của vị trí việc làm

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của tỉnh Đồng Tháp là thay đổi cách tiếp cận đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức. Nếu trước đây hoạt động đào tạo chủ yếu được nhìn nhận dưới góc độ nâng cao trình độ cho cá nhân thì nay mục tiêu được đặt ra rộng hơn, đó là phục vụ trực tiếp cho yêu cầu thực thi công vụ và phát triển nguồn nhân lực của địa phương. Việc xét cử công chức tham gia đào tạo sau đại học và bồi dưỡng phải bảo đảm đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn, phù hợp với kế hoạch đào tạo của tỉnh, đồng thời gắn với quy hoạch nguồn nhân lực và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, hoạt động bồi dưỡng phải được tổ chức theo đúng yêu cầu của vị trí việc làm, bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả và tránh hình thức.

Đây là định hướng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh nền hành chính đang chuyển mạnh từ quản lý theo chức năng sang quản lý theo vị trí việc làm. Khi mỗi vị trí đều có những yêu cầu cụ thể về năng lực, kỹ năng và trình độ chuyên môn, hoạt động đào tạo cũng phải được thiết kế để đáp ứng chính những yêu cầu đó. Chỉ khi kiến thức được trang bị gắn với công việc đang đảm nhiệm thì quá trình học tập mới thực sự tạo ra giá trị, giúp nâng cao chất lượng tham mưu, giải quyết công việc và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Có thể thấy, tư duy "đào tạo để sử dụng" được thể hiện khá rõ. Điều này cũng phù hợp với xu hướng đổi mới công tác quản lý cán bộ, công chức hiện nay, khi hiệu quả của hoạt động đào tạo không còn được đánh giá bằng số lượng người được cử đi học hay số lượng văn bằng đạt được, mà bằng khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn công vụ.

Để bảo đảm công tác đào tạo không rơi vào tình trạng bị động hoặc dàn trải, UBND tỉnh đã yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải chủ động rà soát, đánh giá trình độ, năng lực của đội ngũ công chức theo từng chức danh, vị trí việc làm, trên cơ sở đó xác định nhu cầu đào tạo của năm tiếp theo và gửi Sở Nội vụ tổng hợp đúng thời hạn. Sau khi tổng hợp, Sở Nội vụ thực hiện thẩm định, trình Hội đồng Giáo dục và Phát triển nhân lực tỉnh xem xét trước khi báo cáo UBND tỉnh quyết định kế hoạch đào tạo hằng năm. Quy trình này cho thấy công tác đào tạo không còn được thực hiện theo từng nhu cầu phát sinh mà đã trở thành một nội dung trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của địa phương. Mỗi nhu cầu đào tạo đều phải xuất phát từ yêu cầu thực tế của cơ quan sử dụng công chức, đồng thời được cân nhắc trong tổng thể kế hoạch phát triển đội ngũ của tỉnh.

Đối với người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, quy định này cũng đặt ra trách nhiệm lớn hơn trong việc đánh giá năng lực công chức và dự báo nhu cầu nguồn nhân lực trong những năm tiếp theo. Nếu việc rà soát được thực hiện đầy đủ, cơ quan quản lý sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng đội ngũ kế cận, bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho những lĩnh vực còn thiếu hoặc chuẩn bị nhân lực phục vụ các nhiệm vụ mới phát sinh. Ở góc độ quản trị công, đây là bước chuyển từ quản lý nhân sự mang tính hành chính sang quản trị nguồn nhân lực theo hướng chiến lược. Hoạt động đào tạo không còn là nhiệm vụ riêng của bộ phận tổ chức cán bộ mà trở thành một mắt xích trong quá trình quy hoạch, sử dụng và phát triển đội ngũ công chức.

Bên cạnh việc xác định rõ nguyên tắc và quy trình xây dựng kế hoạch đào tạo, tỉnh Đồng Tháp cũng quy định tương đối chặt chẽ các điều kiện đối với công chức được cử tham gia đào tạo sau đại học. Theo đó, người được cử đi học phải đáp ứng yêu cầu về thời gian công tác, kết quả đánh giá chất lượng trong những năm gần nhất, độ tuổi, chuyên ngành đào tạo và thời gian cam kết phục vụ sau đào tạo. Nhìn ở góc độ quản lý nhà nước, những tiêu chuẩn này không đơn thuần là điều kiện mang tính thủ tục mà phản ánh rõ quan điểm sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư cho đào tạo. Mỗi suất đào tạo bằng ngân sách nhà nước đều cần được dành cho những công chức có năng lực, có triển vọng phát triển và có khả năng tiếp tục cống hiến lâu dài cho cơ quan, đơn vị sau khi hoàn thành chương trình học. Đặc biệt, yêu cầu chuyên ngành đào tạo phải phù hợp với vị trí việc làm hoặc quy hoạch sử dụng công chức là điểm nhấn quan trọng của Quy chế. Điều này góp phần khắc phục tình trạng đào tạo không đúng chuyên môn, không gắn với nhu cầu thực tế hoặc khó phát huy hiệu quả sau khi hoàn thành khóa học.

Các đại biểu và học viên dự lễ khai giảng lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ văn phòng cấp ủy cho cán bộ xã, phường năm 2026 của tỉnh Đồng Tháp.

Gắn đào tạo với trách nhiệm sử dụng và phát huy nguồn nhân lực

Thay vì để các cơ quan thực hiện theo những cách thức khác nhau, tỉnh Đồng Tháp đã quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, từ cơ quan sử dụng công chức, Sở Nội vụ, Hội đồng Giáo dục và Phát triển nhân lực tỉnh đến UBND tỉnh trong từng khâu của quá trình xét chọn. Hồ sơ cử công chức đi học cũng được quy định đầy đủ, từ kết quả đánh giá chất lượng công chức, giấy báo trúng tuyển, bản mô tả vị trí việc làm đến cam kết phục vụ sau đào tạo.

Việc chuẩn hóa quy trình không chỉ góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong lựa chọn đối tượng mà còn tạo cơ sở để cơ quan quản lý theo dõi toàn bộ quá trình đào tạo. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm mọi quyết định cử công chức đi học đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của cơ quan, đơn vị, tránh tình trạng đào tạo theo phong trào hoặc chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao bằng cấp.

Đối với đào tạo sau đại học ở nước ngoài, tiếp tục thể hiện quan điểm lựa chọn đúng đối tượng và đề cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực. Công chức được cử đi học ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn đối với đào tạo trong nước còn phải bảo đảm yêu cầu về trình độ ngoại ngữ, học lực theo quy định của cơ sở đào tạo; trường hợp tham gia các chương trình hợp tác quốc tế hoặc học bằng học bổng phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật hiện hành. Có thể thấy, Đồng Tháp không hướng tới việc mở rộng số lượng công chức được đào tạo ở nước ngoài mà chú trọng lựa chọn những cá nhân có đủ năng lực để tiếp thu tri thức mới, có khả năng vận dụng hiệu quả vào thực tiễn quản lý sau khi trở về công tác. Đây là cách tiếp cận phù hợp trong bối cảnh yêu cầu hội nhập quốc tế và đổi mới quản trị công đang đặt ra ngày càng rõ nét.

Đổi mới công tác bồi dưỡng theo hướng thiết thực, tránh hình thức

Bên cạnh đào tạo sau đại học, nhiều nội dung cho hoạt động bồi dưỡng thường xuyên được quan tâm. Nếu như trước đây công tác bồi dưỡng ở nhiều nơi còn nặng về hoàn thành kế hoạch thì Đồng Tháp đã định hướng theo hướng lấy chất lượng làm thước đo. Theo đó, hằng năm các cơ quan quản lý nhà nước theo chuyên ngành phải rà soát nhu cầu, xây dựng kế hoạch mở các lớp bồi dưỡng gửi Sở Nội vụ tổng hợp trình UBND tỉnh phê duyệt. Nội dung bồi dưỡng phải bám sát yêu cầu của vị trí việc làm, không tổ chức dàn trải hoặc trùng lặp nội dung đối với cùng một nhóm đối tượng trong cùng năm, trừ trường hợp theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Sau khi kết thúc lớp học, cơ quan tổ chức phải báo cáo kết quả về Sở Nội vụ để theo dõi, tổng hợp và đánh giá hiệu quả.

Những quy định này cho thấy hoạt động bồi dưỡng đang được chuyển từ mục tiêu "đủ số lượng" sang "đúng nhu cầu". Khi chương trình học được xây dựng từ yêu cầu thực tiễn của từng lĩnh vực chuyên môn, kiến thức và kỹ năng được trang bị sẽ nhanh chóng được vận dụng vào công việc, góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ công chức.Một điểm đáng chú ý khác là không chỉ quan tâm đến quá trình đào tạo mà còn đặc biệt coi trọng việc quản lý sau đào tạo. Công chức được cử đi học phải thực hiện đầy đủ cam kết phục vụ; trường hợp tự ý bỏ học, không hoàn thành chương trình hoặc không thực hiện đủ thời gian cam kết sẽ phải đền bù chi phí đào tạo theo quy định. Đồng thời, sau khi hoàn thành khóa học, cơ quan sử dụng có trách nhiệm bố trí công việc phù hợp với trình độ chuyên môn và vị trí việc làm để phát huy hiệu quả của quá trình đào tạo. Đây là quy định có ý nghĩa quan trọng, bởi mục tiêu cuối cùng của đào tạo không phải là có thêm văn bằng, chứng chỉ mà là tạo ra những chuyển biến tích cực trong chất lượng thực thi công vụ. Chỉ khi người được đào tạo được sử dụng đúng chuyên môn, có môi trường để phát huy năng lực và tiếp tục cống hiến cho cơ quan, đơn vị thì nguồn lực đầu tư từ ngân sách nhà nước mới thực sự mang lại hiệu quả.

Triển khai công tác đào tạo, bồi dưỡng

Thực tế triển khai trong năm 2026 cho thấy, công tác đào tạo, bồi dưỡng của tỉnh Đồng Tháp đã nhanh chóng đi vào nền nếp và bám sát yêu cầu thực tiễn. Nhiều lớp bồi dưỡng được tổ chức theo từng nhóm đối tượng, từng lĩnh vực chuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở cơ sở. Từ đầu năm đến nay tỉnh Đồng Tháp đã tổ chức nhiều lớp đào tạo, bồi dưỡng như: Trường Chính trị tỉnh Đồng Tháp phối hợp Văn phòng Tỉnh ủy tổ chức 02 lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ văn phòng cấp ủy cho cán bộ, công chức Văn phòng Đảng ủy các xã, phường năm 2026, với gần 190 học viên đến từ 102 xã, phường trên địa bàn tỉnh; lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Hội cho cán bộ Hội Liên hiệp phụ nữ cấp cơ sở, lớp thứ hai năm 2026; lớp tập huấn cán bộ Đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở tỉnh Đồng Tháp năm 2026; lớp Trung cấp lý luận chính trị hệ tập trung khóa 07 (A07); lớp Bồi dưỡng kiến thức, quốc phòng và an ninh cho các vị chức sắc, chức việc các Tôn giáo năm 2026; lớp Bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu khoa học Lý luận chính trị; lớp Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước đối với công chức lãnh đạo, quản lý cấp phòng ở cấp xã, khóa 03; lớp Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Hội cho cán bộ Hội Liên hiệp phụ nữ cấp
 cơ sở, lớp thứ nhất năm 2026….

Trong bối cảnh yêu cầu cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng thực thi công vụ ngày càng cao, việc lấy vị trí việc làm làm trung tâm của công tác đào tạo, bồi dưỡng sẽ góp phần xây dựng đội ngũ công chức có năng lực chuyên môn, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển. Với cách tiếp cận này, đào tạo không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên của công tác tổ chức cán bộ mà còn trở thành động lực quan trọng để nâng cao chất lượng bộ máy hành chính, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phục vụ người dân, doanh nghiệp và sự phát triển bền vững của tỉnh Đồng Tháp./.

Minh Hạnh