Kết quả tích cực từ sự chỉ đạo quyết liệt
Nhìn lại giai đoạn 2021 - 2025, tổng nguồn vốn ngân sách Trung ương bố trí cho 3 Chương trình MTQG trên địa bàn tỉnh Nghệ An đạt 9.515,29 tỷ đồng. Với nỗ lực lớn của cả hệ thống chính trị, tính đến giữa tháng 6/2026, toàn tỉnh đã giải ngân được 7.332,1 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 77,06%.
Trong đó, Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới ghi nhận những kết quả nổi bật. Nguồn vốn đầu tư phát triển nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 đã giải ngân 1.712,11 tỷ đồng trên tổng số 1.776,52 tỷ đồng được giao, đạt tỷ lệ rất cao là 96,37%. Vốn sự nghiệp nông thôn mới cũng giải ngân đạt 91,38% (350,59 tỷ đồng trên 383,642 tỷ đồng). Các chỉ số này phản ánh tinh thần chủ động, sự vào cuộc tích cực của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của nhân dân trong việc nâng cấp hạ tầng nông thôn, cải thiện đời sống người dân.
Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Có được kết quả trên là nhờ công tác chỉ đạo, điều hành sâu sát, linh hoạt từ Tỉnh ủy, UBND tỉnh. Thực hiện Chỉ thị số 22/CT-TTg ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ thực hiện các Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030, UBND tỉnh Nghệ An đã tổ chức nhiều đoàn công tác do lãnh đạo tỉnh làm trưởng đoàn trực tiếp làm việc tại cơ sở để tháo gỡ khó khăn. Tỉnh duy trì chế độ giao ban trực tiếp, trực tuyến định kỳ, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả giải ngân, đồng thời yêu cầu các địa phương báo cáo tiến độ và vướng mắc trước ngày 15 hằng tháng để xử lý kịp thời.Nhận diện những “điểm nghẽn”
Mặc dù kế hoạch vốn giai đoạn 2021 - 2025 đạt kết quả khả quan, song tình hình giải ngân nguồn vốn được phép kéo dài thời gian thực hiện sang năm 2026 lại đang gặp không ít thách thức. Tính đến ngày 15/6/2026, trong tổng số 2.273,42 tỷ đồng vốn kéo dài của cả 3 chương trình, toàn tỉnh mới giải ngân được 244,485 tỷ đồng, đạt 10,75%. Riêng với Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, nguồn vốn đầu tư phát triển kéo dài mới giải ngân được 1,717 tỷ đồng/66,13 tỷ đồng (đạt 2,6%), vốn sự nghiệp giải ngân 4,19 tỷ đồng/37,24 tỷ đồng (đạt 11,24%).
Theo phân tích từ cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An, nguyên nhân dẫn đến đà giải ngân bị chậm do trong quá trình triển khai thực hiện, một số dự án phát sinh khó khăn, vướng mắc cần phải rà soát, điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và bảo đảm hiệu quả đầu tư nên tiến độ giải ngân đến nay còn chậm. Một số dự án đầu tư phát triển có nguồn vốn lớn gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công và giải ngân nguồn vốn.
Đặc biệt, tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, điều kiện thời tiết diễn biến bất thường, mưa lũ kết hợp địa hình hiểm trở gây nhiều khó khăn cho thi công, nhiều công trình buộc phải tạm ngưng hoặc triển khai cầm chừng. Bên cạnh đó, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng vẫn là “nút thắt” dai dẳng ở một số dự án. Biến động giá vật liệu xây dựng, nhiên liệu và nhân công tăng cao cũng ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực tài chính và tiến độ thi công của nhà thầu.
Sau khi chuyển giao, sắp xếp tổ chức theo mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, các địa phương mất nhiều thời gian cho công tác rà soát, điều chỉnh dự án và chuyển tiếp hồ sơ. Khối lượng công việc phát sinh ở cấp xã rất lớn, trong khi đội ngũ cán bộ, công chức mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực. Nhiều cán bộ mới nhận nhiệm vụ còn lúng túng trước các quy định phức tạp về quản lý đầu tư, đấu thầu, thẩm định giá và thanh quyết toán.
Đối với nguồn vốn sự nghiệp, một số xã, phường chưa cân đối được nguồn vốn đối ứng theo quy định nên chưa thể nộp hồ sơ giải ngân. Mặt khác, tỷ lệ hộ nghèo không có khả năng lao động còn cao, tâm lý e ngại của một bộ phận người dân khiến việc nhân rộng các mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo nghề gặp khó khăn. Đáng chú ý, một số danh mục thuộc tiểu dự án không còn đối tượng thụ hưởng, bắt buộc phải thực hiện các thủ tục điều chỉnh vốn, làm kéo dài thời gian.
Giải pháp căn cơ và đồng bộ tạo động lực bứt phá
Để khắc phục các tồn tại, quyết tâm giải ngân 100% kế hoạch vốn kéo dài trong năm 2026 và tạo đà vững chắc cho giai đoạn 2026 - 2030, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành hệ thống giải pháp đồng bộ, phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cấp, từng ngành.
Trong đó, đối với các cơ quan thường trực Chương trình (Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Dân tộc và Tôn giáo...) tăng cường cập nhật, tổng hợp sát thực tế tình hình phân bổ và giải ngân vốn. Chủ động tham mưu cho UBND tỉnh phương án linh hoạt điều chỉnh nguồn vốn giữa các dự án, tiểu dự án chậm tiến độ sang các công trình có khả năng giải ngân tốt, tránh để đọng vốn hoặc lãng phí nguồn lực.
Đối với các Sở, ban, ngành chuyên môn tập trung đẩy nhanh tiến độ đối với phần kinh phí được giao trực tiếp. Tăng cường công tác hướng dẫn nghiệp vụ, “cầm tay chỉ việc” cho cấp cơ sở; chủ động xuống hiện trường cùng địa phương tháo gỡ khó khăn về mặt bằng, thủ tục nghiệm thu, thanh toán.
UBND tỉnh Nghệ Anh cũng chỉ đạo UBND các xã, phường phát huy vai trò chỉ đạo quyết liệt của hệ thống chính trị cơ sở. Rà soát chi tiết từng danh mục công trình, đôn đốc nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy nhanh tiến độ thi công. Nghiêm túc tuân thủ chế độ báo cáo định kỳ trước ngày 15 hằng tháng, phản ảnh trung thực số liệu và kịp thời đề xuất điều chuyển các khoản vốn không còn đối tượng sử dụng.
Nông thôn mới không chỉ là những con đường bê tông hay những công trình hạ tầng khang trang, mà cốt lõi là nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Việc nhận diện chính xác các “điểm nghẽn” và đưa ra giải pháp khắc phục kịp thời thể hiện tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh điều hành của tỉnh Nghệ An, quyết tâm biến các nguồn vốn MTQG thành động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững./.
Chí Tâm
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
