Xã nông thôn mới phải bảo đảm bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới

Theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ tại Văn bản số 2558/BNV-CTTN&BĐG ngày 20/3/2026, nội dung tiêu chí 6.5 được đánh giá trên các yêu cầu cụ thể về sự tham gia của phụ nữ trong lãnh đạo, quản lý và phát triển kinh tế; công tác truyền thông về bình đẳng giới; hỗ trợ, bảo vệ người bị bạo lực trên cơ sở giới, bạo lực gia đình; đồng thời phòng ngừa tảo hôn, cưỡng ép kết hôn trên địa bàn.

Tại thời điểm xét công nhận nông thôn mới, xã đạt nội dung tiêu chí 6.5 khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo quy định.

Cụ thể, xã phải có cán bộ nữ trong Ban Thường vụ Đảng ủy hoặc có ít nhất một nữ lãnh đạo ở cấp xã. Các chức danh nữ lãnh đạo ở cấp xã gồm: Bí thư Đảng ủy, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND, Phó Chủ tịch UBND, Chủ tịch HĐND, Phó Chủ tịch HĐND. Đồng thời, tỷ lệ nữ được quy hoạch vào cấp ủy và các chức danh lãnh đạo, quản lý ở cấp xã giai đoạn 2026 - 2030 phải đạt từ 25% trở lên.

Phụ nữ tích cực tham gia các mô hình phát triển kinh tế ở nông thôn, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy bình đẳng giới.

Trong phát triển kinh tế ở nông thôn, các mô hình như hợp tác xã, dự án giảm nghèo, mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm chủ lực… phải có ít nhất 40% phụ nữ tham gia. Tỷ lệ này được xác định trên cơ sở số phụ nữ tham gia chia cho tổng số người tham gia mô hình.

Về công tác truyền thông, mỗi quý xã phải có ít nhất 4 tin, bài về bình đẳng giới trên hệ thống thông tin cơ sở; đồng thời phải lưu đầy đủ lịch đăng tải, phát sóng và nội dung các tin, bài.

Một yêu cầu quan trọng khác là mỗi xã phải có ít nhất một nơi tạm lánh hỗ trợ người bị bạo lực trên cơ sở giới, bạo lực gia đình. Địa điểm tạm lánh do địa phương bố trí ở nơi phù hợp, có thể tại UBND cấp xã, bệnh viện, Trạm Y tế xã hoặc nhà người có uy tín trong cộng đồng.

Nơi tạm lánh phải có thành phần tham gia vận hành, địa điểm, đầu mối và đường dây liên lạc trong trường hợp khẩn cấp; đồng thời thực hiện các nhiệm vụ hỗ trợ tại chỗ cho người bị bạo lực, kết nối, chuyển gửi tới các cơ quan, đơn vị liên quan và truyền thông nâng cao nhận thức của cộng đồng về bình đẳng giới, phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới.

Bên cạnh đó, xã phải bảo đảm không có trường hợp tảo hôn, cưỡng ép kết hôn trên địa bàn. Hồ sơ minh chứng là báo cáo của UBND cấp xã khẳng định việc không có các trường hợp này.

Về hồ sơ minh chứng, đối với các nội dung về cán bộ nữ, tỷ lệ nữ được quy hoạch; sự tham gia của phụ nữ trong các mô hình phát triển kinh tế và việc không có tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, UBND cấp xã thực hiện báo cáo theo yêu cầu. Riêng nội dung về nơi tạm lánh phải có quyết định thành lập của cơ quan có thẩm quyền; đối với công tác truyền thông phải có kế hoạch thực hiện và bảng tổng hợp các tin, bài, thời điểm phát sóng.

Việc đưa các yêu cầu cụ thể về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới vào Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 góp phần thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong lãnh đạo, quản lý và phát triển kinh tế; đồng thời tăng cường công tác truyền thông, hỗ trợ và bảo vệ người bị bạo lực ngay từ cơ sở./.

Minh Hưng