Gia Lai chú trọng quản lý, tu bổ nghĩa trang, hoàn thiện dữ liệu mộ liệt sĩ

Huy động nguồn lực chăm lo công trình ghi công

Theo báo cáo của Sở Nội vụ tỉnh Gia Lai, sau khi sáp nhập tỉnh Bình Định và tỉnh Gia Lai (cũ), toàn tỉnh có 119 nghĩa trang liệt sĩ, gồm 105 nghĩa trang thuộc Bình Định (cũ) và 14 nghĩa trang thuộc Gia Lai (cũ). Trong đó, 2 nghĩa trang do cấp tỉnh quản lý, 117 nghĩa trang do cấp xã quản lý.

Cùng với hệ thống nghĩa trang, Gia Lai hiện có 15 đài tưởng niệm, 45 nhà bia và 14 đền thờ liệt sĩ. Tổng số mộ tại các nghĩa trang liệt sĩ là 41.569 mộ, trong đó 21.929 mộ có đầy đủ thông tin, 7.590 mộ có một phần thông tin, 11.821 mộ không có thông tin và 229 mộ không có hài cốt.

Quy mô hệ thống công trình ghi công và số lượng mộ liệt sĩ lớn đặt ra yêu cầu thường xuyên đối với công tác quản lý, chăm sóc, bảo vệ nghĩa trang, đồng thời bảo đảm thông tin về từng phần mộ được lưu giữ, cập nhật đầy đủ. Đây cũng là cơ sở quan trọng phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Gia Lai đã huy động nguồn lực của Nhà nước và xã hội để đầu tư, nâng cấp, sửa chữa các công trình ghi công liệt sĩ. Theo báo cáo, các công trình cơ bản được đầu tư khang trang, bền đẹp. Tính đến nay, các địa phương trong tỉnh đã huy động hơn 21 tỷ đồng từ các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp để tu bổ, nâng cấp 133 hạng mục công trình nghĩa trang, đài tưởng niệm, nhà bia ghi tên liệt sĩ và mộ liệt sĩ. Nguồn lực xã hội hóa đã góp phần cùng ngân sách nhà nước duy trì, cải tạo hệ thống công trình ghi công trên địa bàn. Một số công trình được đánh giá đẹp, trang trọng như Nghĩa trang liệt sĩ Quy Nhơn, Nghĩa trang liệt sĩ Đức Cơ…

Cùng với đầu tư cơ sở vật chất, công tác quản lý, chăm sóc các công trình ghi công được phân công cụ thể. Nhân sự chăm sóc chủ yếu do địa phương bố trí, thông thường một người tại mỗi nghĩa trang liệt sĩ tập trung. Việc quản lý, theo dõi công trình ghi công liệt sĩ do công chức Phòng Văn hóa - Xã hội cấp xã thực hiện.

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc phân định trách nhiệm quản lý càng được chú trọng. Hai nghĩa trang liệt sĩ thuộc cấp tỉnh quản lý, các nghĩa trang còn lại thuộc cấp xã. Việc phân cấp này tạo cơ sở để tổ chức chăm sóc, bảo vệ và quản lý mộ liệt sĩ, các công trình ghi công phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cấp.

Chuẩn hóa thông tin mộ liệt sĩ

Thời gian qua, Gia Lai đã bảo đảm tính thống nhất trong quản lý mộ liệt sĩ; thực hiện đúng quy định đối với việc sửa đổi thông tin trên mộ, di chuyển hài cốt; đồng thời hoàn thiện nội quy, quy chế quản lý nghĩa trang và mộ liệt sĩ tại các địa phương.

Việc chuẩn hóa thông tin có ý nghĩa trực tiếp đối với xác định danh tính liệt sĩ. Thông tin trên bia mộ, hồ sơ quản lý, dữ liệu liệt sĩ và các nguồn tài liệu liên quan càng đầy đủ, thống nhất thì càng tạo thuận lợi cho việc đối chiếu, xác minh, nhất là khi kết hợp với phương pháp giám định ADN.

Công tác xác nhận, quản lý thông tin về liệt sĩ cũng được thực hiện với sự phối hợp của nhiều cơ quan. Sở Nội vụ phối hợp với Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Hội Cựu tù chính trị tỉnh tra cứu tàng thư làm cơ sở công nhận liệt sĩ.

Cùng với rà soát hồ sơ, Gia Lai đang đẩy nhanh việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ và thu nhận mẫu sinh phẩm thân nhân để phục vụ đối sánh ADN. Đây là một nội dung trọng tâm trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Tính đến 30/7, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai đã khai quật 3.904 phần mộ tại 29 nghĩa trang, thu 2.588 mẫu hài cốt, trong đó 2.052 mẫu đã bàn giao Viện Pháp y Quân đội để giám định ADN.

Song song với lấy mẫu hài cốt, tỉnh triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định thông tin nhằm xây dựng, mở rộng dữ liệu phục vụ đối sánh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Việc kết hợp giữa dữ liệu về phần mộ, hồ sơ liệt sĩ, mẫu hài cốt và mẫu thân nhân tạo thêm cơ sở khoa học để từng bước xác định danh tính những liệt sĩ còn thiếu thông tin, đồng thời đáp ứng nguyện vọng của thân nhân.

Thời gian tới, tỉnh xác định tiếp tục rà soát, chuẩn hóa thông tin mộ liệt sĩ; thực hiện thống nhất quy trình quản lý, bảo vệ và chăm sóc nghĩa trang; phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp; đồng thời gắn quản lý nghĩa trang với tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; từng bước bổ sung thông tin cho các mộ chưa có thông tin để xây dựng, hoàn thiện dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và thân nhân. Mỗi thông tin được xác minh, mỗi phần mộ được cập nhật đầy đủ dữ liệu sẽ góp phần hoàn thiện hồ sơ liệt sĩ, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thêm cơ sở để tìm lại danh tính những người đã hy sinh.

Cùng với đó, Gia Lai tiếp tục huy động nguồn lực nhà nước và xã hội để duy tu, tôn tạo các công trình ghi công; duy trì việc chăm sóc, vệ sinh, bảo vệ nghĩa trang; thực hiện tốt việc quản lý mộ và thông tin liệt sĩ. Qua đó, hệ thống nghĩa trang, đài tưởng niệm, nhà bia và đền thờ liệt sĩ tiếp tục được gìn giữ trang nghiêm, trở thành những địa chỉ giáo dục truyền thống, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” và sự tri ân đối với các anh hùng, liệt sĩ./.

Vương Hà