Sơn La tăng cường chính sách hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài giai đoạn 2026-2030

Sở Nội vụ tỉnh Sơn La tổ chức gặp mặt người lao động xuất cảnh đi làm việc thời vụ trong lĩnh vực nông nghiệp tại Hàn Quốc trước khi xuất cảnh.

Giảm gánh nặng chi phí, mở rộng cơ hội việc làm ngoài nước

Ngày 28/8/2026, tại Kỳ họp chuyên đề thứ 3, HĐND tỉnh Sơn La khóa XXI, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thông qua Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ người lao động của tỉnh đi làm việc ở nước ngoài giai đoạn 2026-2030.

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 7/9/2026 đến hết ngày 31/12/2030. Đây được xem là một chính sách có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh tỉnh Sơn La tiếp tục đẩy mạnh giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đồng thời từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động trong nước và quốc tế.

Điểm đáng chú ý của chính sách là đối tượng thụ hưởng được xác định tương đối rộng. Người lao động thường trú tại Sơn La từ đủ 12 tháng trở lên đi làm việc ở nước ngoài thuộc diện được hỗ trợ. Trong đó bao gồm người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và người lao động đi làm việc thời vụ ở nước ngoài theo hình thức hợp tác giữa các địa phương của hai nước.

Việc xác định rõ nhóm đối tượng, nội dung và mức hỗ trợ tạo cơ sở để người lao động, các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và tổ chức có liên quan thuận lợi trong quá trình triển khai.

Đặc biệt, chính sách không chỉ tập trung vào thời điểm người lao động xuất cảnh mà bao phủ nhiều khâu trước khi đi làm việc ở nước ngoài. Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa bởi chi phí để một người lao động tham gia thị trường lao động quốc tế thường phát sinh ở nhiều công đoạn, từ đào tạo, học ngoại ngữ, giáo dục định hướng đến hoàn thiện hồ sơ, khám sức khỏe và các thủ tục cần thiết.

Theo quy định, đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, tỉnh hỗ trợ chi phí đào tạo giáo dục định hướng trước khi đi theo chi phí thực tế, tối đa 530.000 đồng/người/khóa học; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ kỹ năng nghề tối đa 4 triệu đồng/người/khóa học; hỗ trợ đào tạo ngoại ngữ tối đa 4 triệu đồng/người/khóa học.

Bên cạnh đó, người lao động còn được hỗ trợ tiền ăn, sinh hoạt phí trong thời gian đào tạo ở mức 50.000 đồng/người/ngày; tiền ở 400.000 đồng/người/tháng; hỗ trợ tiền đi lại 200.000 đồng/người/khóa học đối với trường hợp từ nơi đăng ký thường trú đến địa điểm đào tạo có khoảng cách từ 15km trở lên.

Nhóm chi phí liên quan trực tiếp đến việc hoàn thiện hồ sơ và điều kiện xuất cảnh cũng được đưa vào chính sách. Người lao động được hỗ trợ lệ phí làm hộ chiếu, lệ phí cấp phiếu lý lịch tư pháp, lệ phí làm thị thực theo quy định hiện hành và chi phí khám sức khỏe theo giá dịch vụ thực tế, tối đa 750.000 đồng/người.

Có thể thấy, cách thiết kế chính sách này hướng đến việc chia sẻ một phần đáng kể các khoản chi phí ban đầu mà người lao động phải bỏ ra trước khi có việc làm và thu nhập ở nước ngoài. Đối với những hộ gia đình có điều kiện kinh tế còn khó khăn, việc giảm các khoản chi phí đầu vào có thể trở thành yếu tố quan trọng giúp người lao động mạnh dạn tiếp cận cơ hội việc làm quốc tế.

Chú trọng đào tạo, chuẩn bị nguồn lao động từ sớm

Một điểm đáng chú ý khác trong Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND là tỉnh Sơn La không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho người lao động đã có kế hoạch đi làm việc ở nước ngoài, mà còn dành chính sách hỗ trợ cho các trường trong việc tổ chức bồi dưỡng, định hướng tạo nguồn lao động.

Theo đó, các trường trung học phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh được hỗ trợ kinh phí tổ chức các lớp bồi dưỡng, định hướng tạo nguồn lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Nội dung hỗ trợ bao gồm giáo dục định hướng, bồi dưỡng kỹ năng và ngoại ngữ; trong đó tập trung vào 3 thị trường là Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Đối tượng được ưu tiên bồi dưỡng là học sinh, sinh viên năm cuối có nhu cầu tham gia chương trình đi làm việc ở nước ngoài.

Đây là điểm có ý nghĩa về mặt chiến lược. Thay vì chờ đến khi người lao động có nhu cầu xuất cảnh mới bắt đầu đào tạo, việc tạo nguồn ngay từ trường học giúp hình thành sự chuẩn bị sớm về nhận thức, kỹ năng, ngoại ngữ và định hướng nghề nghiệp.

Mỗi trường được hỗ trợ tổ chức không quá một lớp trong một năm học, với mức hỗ trợ theo chi phí thực tế, tối đa 45 triệu đồng/lớp. Kinh phí có thể sử dụng để ký hợp đồng, thuê giáo viên tham gia giảng dạy theo nhu cầu; mua sắm tài liệu, giáo trình phục vụ giảng dạy và học tập; tổ chức lớp học.

Cách làm này cũng tạo điều kiện để công tác đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài gắn chặt hơn với hệ thống giáo dục và giáo dục nghề nghiệp. Nếu được triển khai hiệu quả, các cơ sở giáo dục không chỉ cung cấp kiến thức mà còn có thể trở thành nơi phát hiện, định hướng và chuẩn bị nguồn nhân lực trẻ cho thị trường lao động quốc tế.

Đáng chú ý, việc xác định 3 thị trường trọng tâm giúp hoạt động bồi dưỡng có trọng điểm, tránh tình trạng đào tạo dàn trải, đồng thời tạo điều kiện để nội dung ngoại ngữ, kỹ năng và giáo dục định hướng được thiết kế sát hơn với nhu cầu của từng thị trường.

Mở thêm cơ hội cho lao động thời vụ

Bên cạnh nhóm lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Nghị quyết dành một chương riêng quy định chính sách cho vay hỗ trợ chi phí đối với người lao động đi làm việc thời vụ ở nước ngoài.

Theo đó, người lao động thuộc nhóm này được vay vốn theo chi phí thực tế để đi làm việc thời vụ ở nước ngoài, tối đa không quá 30 triệu đồng.

Mức vay cụ thể do Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, quyết định trên cơ sở nguồn vốn, khả năng trả nợ và nhu cầu của người vay. Thời hạn vay tối đa bằng thời hạn làm việc được ghi trong hợp đồng lao động giữa người lao động và chủ sử dụng lao động.

Lãi suất cho vay được quy định bằng 127% lãi suất cho vay đối với hộ nghèo theo từng thời kỳ do Thủ tướng Chính phủ quy định; lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay.

Quy định này có ý nghĩa ở chỗ, bên cạnh hình thức hỗ trợ trực tiếp, tỉnh còn tạo thêm một kênh tiếp cận vốn cho người lao động có nhu cầu đi làm việc thời vụ ở nước ngoài nhưng gặp khó khăn về chi phí ban đầu.

Trong thực tế, khả năng tiếp cận nguồn vốn là một trong những yếu tố có thể quyết định việc người lao động có thể tham gia một chương trình việc làm ở nước ngoài hay không. Vì vậy, việc thiết kế chính sách tín dụng riêng, gắn với thời hạn hợp đồng lao động, giúp người lao động có thêm lựa chọn để giải quyết nhu cầu tài chính trước khi xuất cảnh.

Đơn giản hóa thủ tục, đưa chính sách đến gần người dân

Không chỉ quy định mức hỗ trợ, Nghị quyết còn xác lập tương đối rõ hồ sơ và quy trình thực hiện, qua đó tạo cơ sở để chính sách đi vào cuộc sống.

Người lao động đề nghị hỗ trợ cần chuẩn bị giấy đề nghị theo mẫu; bản sao hợp lệ hợp đồng chứng minh việc đi làm việc ở nước ngoài; hộ chiếu và thị thực; các chứng chỉ hoặc giấy chứng nhận hoàn thành khóa giáo dục định hướng, đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ; cùng hóa đơn, biên lai liên quan đến các khoản chi phí được hỗ trợ.

Đáng chú ý, người lao động có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính công ích, thông qua dịch vụ của doanh nghiệp, cá nhân hoặc ủy quyền; đồng thời có thể thực hiện trực tuyến tại Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, UBND cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận, thẩm định, ban hành quyết định hỗ trợ và tổ chức chi trả cho người lao động. Trường hợp không hỗ trợ phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Đối với hồ sơ vay vốn đi làm việc thời vụ ở nước ngoài, người lao động gửi hồ sơ đến Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Sơn La hoặc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội nơi đăng ký thường trú. Trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, ngân hàng thông báo kết quả phê duyệt cho vay.

Việc quy định rõ đầu mối, hồ sơ và thời hạn giải quyết là yếu tố quan trọng để hạn chế tình trạng người dân phải đi lại nhiều lần hoặc không biết tìm đến cơ quan nào khi có nhu cầu tiếp cận chính sách.

Tạo động lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Trong tổng thể chính sách việc làm, đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài không đơn thuần là giải pháp tạo việc làm và tăng thu nhập. Đây còn là một kênh góp phần nâng cao kỹ năng nghề, ngoại ngữ, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng của người lao động.

Với Sơn La, chính sách hỗ trợ giai đoạn 2026-2030 có thể tạo thêm động lực để người lao động chủ động đầu tư cho kỹ năng và ngoại ngữ, đồng thời khuyến khích các cơ sở giáo dục, giáo dục nghề nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình tạo nguồn.

Điểm đáng kỳ vọng là chính sách được triển khai đồng bộ từ tạo nguồn - đào tạo - hỗ trợ chi phí - hoàn thiện thủ tục - tiếp cận tín dụng - đi làm việc ở nước ngoài. Đây là chuỗi hỗ trợ tương đối đầy đủ, nếu được tổ chức hiệu quả sẽ giúp giảm những rào cản mà người lao động thường gặp trước khi bước vào thị trường lao động quốc tế.

Để Nghị quyết phát huy hiệu quả, cùng với việc bảo đảm nguồn kinh phí, công tác thông tin, tuyên truyền cần được thực hiện sâu rộng đến tận cơ sở, nhất là những địa bàn có đông người lao động có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài. Các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường hướng dẫn người dân nhận diện các chương trình việc làm hợp pháp, lựa chọn doanh nghiệp, đơn vị đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài có đủ điều kiện, hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp và rủi ro.

Về lâu dài, việc gắn chính sách hỗ trợ với đào tạo nghề, ngoại ngữ và định hướng nghề nghiệp ngay từ trường học sẽ giúp Sơn La từng bước xây dựng nguồn lao động có chất lượng, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường lao động quốc tế.

Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND vì thế không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ một phần chi phí cho người lao động, mà còn thể hiện cách tiếp cận chủ động của tỉnh Sơn La trong phát triển nguồn nhân lực, mở rộng cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Khi chính sách được triển khai đúng đối tượng, đúng mục đích, công khai và hiệu quả, mỗi khoản hỗ trợ sẽ trở thành một phần “bệ đỡ” để người lao động tự tin hơn trên hành trình tìm kiếm việc làm, nâng cao kỹ năng và cải thiện đời sống của bản thân, gia đình./.

Thu Huệ