Cà Mau phục hồi, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số

Gắn bảo tồn văn hóa với nâng cao đời sống

Cà Mau xác định công tác bảo tồn văn hóa cần được triển khai thiết thực, phù hợp với nhu cầu của cộng đồng và điều kiện thực tế tại từng địa bàn. Tỉnh chú trọng hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị, số hóa tư liệu, tài liệu về văn hóa dân tộc thiểu số, qua đó tạo điều kiện để người dân tiếp cận, thực hành và giới thiệu các giá trị văn hóa truyền thống.

Các hoạt động bảo tồn được gắn với phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Việc sử dụng nguồn lực Nhà nước được yêu cầu bảo đảm hiệu quả, đúng mục tiêu, tránh hình thức, lãng phí; các chương trình, hoạt động phải bám sát nội dung, đối tượng thụ hưởng và nhu cầu thực tế của cộng đồng.

Một hướng đi được Cà Mau quan tâm là kết hợp bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng. Những lễ hội, loại hình nghệ thuật dân gian, nghề truyền thống, sản phẩm văn hóa đặc trưng của các dân tộc thiểu số có thể trở thành nguồn lực phục vụ hoạt động du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.

Tỉnh khuyến khích đồng bào trực tiếp tham gia cung cấp các sản phẩm, dịch vụ văn hóa - du lịch, từ đó mở rộng cơ hội việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống. Khi người dân có thêm lợi ích từ việc gìn giữ văn hóa, các giá trị truyền thống sẽ có thêm điều kiện được duy trì trong đời sống cộng đồng một cách tự nhiên, bền vững.

Trao truyền di sản từ cộng đồng

Kế hoạch năm 2026 tập trung vào nhiều nội dung cụ thể, trong đó có bảo tồn, phát huy lễ hội truyền thống của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch cộng đồng và quảng bá hình ảnh văn hóa các dân tộc trên địa bàn tỉnh.

Cà Mau sẽ tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, truyền dạy phương pháp bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể. Cùng với đó là thành lập Câu lạc bộ văn hóa dân gian; hỗ trợ hoạt động của các đội văn nghệ truyền thống tại ấp, khóm vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nghệ nhân, người có uy tín được phát huy vai trò trong truyền dạy, thực hành, bảo tồn và giới thiệu các giá trị văn hóa truyền thống.

Công tác tuyên truyền, vận động đồng bào giữ gìn bản sắc dân tộc, xây dựng đời sống văn hóa tại khu dân cư cũng được tăng cường. Các hoạt động giao lưu, biểu diễn, sinh hoạt văn hóa dân gian được khuyến khích nhằm tạo môi trường để người dân, nhất là thế hệ trẻ, có cơ hội tìm hiểu và thực hành những giá trị văn hóa của cộng đồng mình.

Đáng chú ý, tỉnh sẽ tổ chức hội thảo khoa học về bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội Chôl Chnăm Thmây của đồng bào dân tộc Khmer trên địa bàn. Đây là dịp để các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý, nghệ nhân và cộng đồng trao đổi về giá trị văn hóa, phương thức bảo tồn, truyền dạy và phát huy lễ hội trong đời sống hiện nay.

Cà Mau cũng tổ chức tập huấn, truyền dạy phương pháp và kỹ năng bảo tồn các lễ hội truyền thống tiêu biểu, mang bản sắc đặc trưng của từng dân tộc. Đối với di sản văn hóa phi vật thể nghệ thuật “Nhạc Trống Lớn” của đồng bào Khmer, tỉnh dự kiến tổ chức 3 lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, truyền dạy tại xã Tân Lộc, xã Khánh Bình và phường Hiệp Thành.

Tại xã U Minh, địa phương sẽ xây dựng mới Câu lạc bộ sinh hoạt văn hóa dân gian, tạo không gian để người dân luyện tập, biểu diễn văn hóa - nghệ thuật và tham gia các cuộc thi văn nghệ dân gian. Mô hình này góp phần đưa hoạt động bảo tồn đến gần hơn với cộng đồng, tạo điều kiện để các giá trị văn hóa được thực hành thường xuyên.

Bên cạnh các hoạt động dành cho văn hóa Khmer, Cà Mau quan tâm giới thiệu những giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc Hoa. Tỉnh dự kiến biên soạn, in ấn và phát hành tập sách giới thiệu về di sản văn hóa của đồng bào dân tộc Hoa, cấp phát tại các điểm du lịch trên địa bàn. Qua đó, các giá trị văn hóa đặc sắc có thêm cơ hội tiếp cận du khách và cộng đồng.

Với cách triển khai kết hợp giữa bảo tồn, truyền dạy, quảng bá và phát triển du lịch, Cà Mau hướng tới xây dựng môi trường để văn hóa các dân tộc thiểu số tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại. Vai trò của nghệ nhân, người có uy tín và chính cộng đồng được đề cao, góp phần gìn giữ những giá trị truyền thống tốt đẹp, đồng thời mở ra thêm cơ hội phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập và đời sống cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh./.

An Nhiên