Nhận diện khó khăn và đề xuất tháo gỡ trong thực hiện chính sách ưu đãi người có công ở thành phố Huế

Theo báo cáo từ Sở Nội vụ thành phố Huế, tính đến cuối năm 2025, trên địa bàn thành phố có 13.391 định suất hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng theo Nghị định số 131/2021/NĐ-CP. Trong đó, trợ cấp đối với người có công đạt 10.655 định suất, trợ cấp thân nhân người có công là 2.727 định suất và trợ cấp người phục vụ là 9 định suất. 100% bà mẹ Việt Nam anh hùng còn sống trên địa bàn đều được các cơ quan, đơn vị nhận phụng dưỡng chu đáo đến cuối đời.

Lãnh đạo thành phố Huế thăm, tặng quà gia đình chính sách người có công dịp kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Công tác tri ân, chăm lo đời sống cho gia đình chính sách, người có công với cách mạng luôn được triển khai toàn diện. Hằng năm, từ nguồn ngân sách các cấp cùng sự vận động Quỹ “Đền ơn đáp nghĩa” (trung bình đạt gần 8 tỷ đồng/năm), thành phố đã trao tặng khoảng 120.000 suất quà với tổng kinh phí hơn 36 tỷ đồng nhân dịp Tết Nguyên đán và ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7).

Bước sang 6 tháng đầu năm 2026, công tác giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính tiếp tục được duy trì. Địa phương đã giải quyết 869 hồ sơ liên quan đến chế độ chính sách người có công và thân nhân. Đồng thời, thành phố khẩn trương phê duyệt danh sách hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho 82 hộ là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học với tổng kinh phí hơn 3,6 tỷ đồng (39 hộ xây mới, 43 hộ sửa chữa).

Cùng với đó, công tác quản lý, tôn tạo các công trình ghi công liệt sĩ và tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được đặc biệt chú trọng. Thành phố hiện quản lý 61 nghĩa trang liệt sĩ với 18.534 phần mộ. Lực lượng chức năng địa phương đã tích cực tham gia “Chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, triển khai lấy mẫu sinh phẩm ADN tại các nghĩa trang cũng như phối hợp thu nhận thông tin ADN từ thân nhân liệt sĩ.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, thành phố Huế cũng gặp phải một số khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng. Cụ thể đó là, sau khi sắp xếp lại cơ quan chuyên môn và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, nhiệm vụ tham mưu chính sách người có công ở cấp xã, phường được chuyển giao cho Phòng Văn hóa - xã hội. Do lực lượng cán bộ cấp xã chủ yếu là kiêm nhiệm và khoảng 40% là cán bộ mới nhận bàn giao, khối lượng công việc lớn dẫn đến áp lực không nhỏ trong giải quyết thủ tục chuyên môn. Đồng thời, tại một số thời điểm, hạ tầng mạng, hệ thống dữ liệu chưa thông suốt khiến người dân phải di chuyển xa hơn để nhận trợ cấp hoặc nộp hồ sơ.

Bên cạnh đó, quy định về xác nhận ủy quyền thờ cúng liệt sĩ theo hàng thừa kế (khi liệt sĩ không còn thân nhân trực tiếp) gặp bất cập khi gia đình liệt sĩ có quá đông người thuộc hàng thừa kế, gây khó khăn cho cả người lập hồ sơ lẫn cán bộ tiếp nhận. Về chế độ trợ cấp tuất đối với con người có công thì các quy định tại Nghị định 131/2021/NĐ-CP chưa làm rõ trường hợp con người có công từ đủ 18 tuổi trở lên bị gián đoạn thời gian học tập (ví dụ nghỉ 1 năm sau khi tốt nghiệp THPT mới học tiếp lên Đại học/Cao đẳng) thì có được tái hưởng trợ cấp tuất hằng tháng hay không. Việc bổ sung, đính chính thông tin hồ sơ, yêu cầu một số giấy tờ xác nhận mối quan hệ phải được cấp trước ngày 01/7/2021 gây lúng túng cho người dân khi họ thực hiện đổi Căn cước công dân hoặc cấp lại giấy tờ sau mốc thời gian trên.

Tiếp đến là khó khăn trong công tác mộ và nghĩa trang liệt sĩ. Do lịch sử để lại, đa số hồ sơ quản lý mộ liệt sĩ trước đây tại một số địa phương không đầy đủ hoặc bị thất lạc, gây trở ngại cho việc tra cứu. Việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ để xác định danh tính hiện còn vướng mắc do thiếu thông tin phản hồi về kết quả phân tích ADN từ các đơn vị lưu trữ dữ liệu Trung ương. Ngoài ra, thủ tục di chuyển hài cốt liệt sĩ đang an táng ngoài nghĩa trang vào nghĩa trang liệt sĩ còn vướng quy định về “biên bản bàn giao hài cốt”, trong khi đa số các gia đình đã làm thất lạc giấy tờ này từ nhiều năm trước.

Để chính sách ưu đãi người có công tiếp tục phát huy hiệu quả, UBND thành phố Huế đã mạnh dạn đề nghị cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh và các Nghị định hướng dẫn theo hướng làm rõ các quy định về trợ cấp một lần đối với thân nhân người nhiễm chất độc hóa học khi từ trần; quy định chi tiết điều kiện công nhận người có công giúp đỡ cách mạng, người tham gia bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế; đồng thời đơn giản hóa các thủ tục ủy quyền thờ cúng và di chuyển hài cốt liệt sĩ.

Cùng với đó là tăng cường công tác tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ cấp xã, phường; nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và đồng bộ hóa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với dữ liệu người có công; bố trí nguồn kinh phí ổn định cho việc tu bổ, nâng cấp đồng bộ các công trình ghi công liệt sĩ trên địa bàn.

Việc chủ động nhận diện khó khăn và đề xuất tháo gỡ từ thực tiễn địa phương thể hiện tinh thần trách nhiệm của thành phố Huế trong việc đưa các chính sách ưu đãi của Đảng và Nhà nước đến đúng, đủ và kịp thời tới đối tượng thụ hưởng, góp phần tiếp tục nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của các gia đình chính sách, người có công với cách mạng./.

Chí Tâm