Đà Nẵng huy động nguồn lực, hoàn thiện hạ tầng xây dựng nông thôn mới

Ưu tiên hoàn thiện hạ tầng

Năm 2026, thành phố Đà Nẵng tập trung hỗ trợ 9 xã, gồm: Tam Anh, Đại Lộc, Tam Hải, Tân Hiệp, Thăng An, Tây Hồ, Duy Xuyên, Bà Nà và Thăng Bình hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới. Thành phố đặt mục tiêu tỷ lệ xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới trong năm đạt từ 10 - 11,4%, tương đương khoảng 7 - 8 xã.

Để đạt mục tiêu đề ra, các địa phương đang rà soát từng tiêu chí, xác định những nội dung còn thiếu, những công trình cần ưu tiên đầu tư và khả năng huy động nguồn lực tại chỗ. Hạ tầng kinh tế - kỹ thuật, nhất là giao thông nông thôn, được xác định là một trong những nhiệm vụ cần tập trung nguồn lực nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất, lưu thông hàng hóa và nâng cao đời sống người dân.

Việc triển khai các dự án giao thông cũng được gắn với yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, ngân sách địa phương cùng các nguồn lực hợp pháp khác. Tùy điều kiện thực tế, các xã chủ động lựa chọn công trình cấp thiết, có phạm vi hưởng lợi rộng, tác động trực tiếp đến đời sống, sản xuất của người dân để ưu tiên đầu tư.

Hiện trạng hạ tầng giao thông vùng cao là điểm nghẽn lớn nhất trong phát triển kinh tế - xã hội.

Tại xã Duy Xuyên, hệ thống giao thông nông thôn đã được đầu tư khá đồng bộ. Địa phương có 22,1km đường trục xã và 33,11km đường thôn, đường liên thôn được bê tông hóa. Một số tuyến giao thông quan trọng như ĐH8 dài 3,5km, ĐX25 dài 4,2km và ĐH7 dài 7,5km được đầu tư trong những năm qua, góp phần cải thiện khả năng kết nối giữa các khu dân cư, vùng sản xuất và các khu vực trung tâm.

Bên cạnh đó, hơn 57km đường ngõ, xóm và 43,8km đường giao thông nội đồng đã được bê tông hóa, phục vụ nhu cầu đi lại, vận chuyển vật tư, nông sản và tổ chức sản xuất của người dân.

Cùng với đầu tư mới, UBND xã Duy Xuyên duy trì công tác bảo trì, bảo dưỡng, kịp thời sửa chữa những vị trí hư hỏng, xuống cấp. Tuy vậy, nhiều tuyến đường được đầu tư từ các giai đoạn trước đã xuất hiện tình trạng xuống cấp, mặt đường chưa đáp ứng yêu cầu giao thông hiện nay, đặt ra nhu cầu tiếp tục cải tạo, nâng cấp.

Ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên, cho biết địa phương đang đầu tư lại một số tuyến đường, nâng cấp lòng đường lên từ 5,5 - 7,5m để đáp ứng nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa. Quá trình triển khai được thực hiện theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm, trong đó phần đối ứng của người dân khoảng 10%.

Khó khăn hiện nay của xã Duy Xuyên là nguồn ngân sách địa phương còn hạn chế, chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu vốn đối ứng cho các công trình hạ tầng. Vì vậy, địa phương mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ nguồn lực từ thành phố để hoàn thiện các tiêu chí còn thiếu, hướng tới mục tiêu về đích nông thôn mới trong năm 2026.

Tại xã Nông Sơn, hạ tầng kinh tế - xã hội là một trong 7 tiêu chí địa phương chưa đạt theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030. Hệ thống đường giao thông nông thôn cơ bản bảo đảm kết nối, được quan tâm duy tu, bảo trì, song một số tuyến chưa đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu đi lại ngày càng cao.

Theo ông Trần Văn Đoàn, Phó Chủ tịch UBND xã Nông Sơn, năm 2026 địa phương được bố trí khoảng 19,3 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới để đầu tư hạ tầng. Xã đang tập trung sử dụng nguồn vốn đúng mục tiêu, ưu tiên các công trình cấp thiết.

Một số nhiệm vụ đang được triển khai gồm dự án đường tránh lũ đoạn từ CK55 đi cầu Đồng Miếu; quyết toán các dự án hoàn thành đối với công trình giao thông nông thôn, giao thông nội đồng; đồng thời điều chỉnh chủ trương đầu tư công trình ĐH6NS.

Cách làm của xã Nông Sơn hướng tới việc xử lý từng nhóm tiêu chí, từng công trình cụ thể, gắn nguồn lực với nhu cầu thực tế của địa phương. Đây cũng là yêu cầu quan trọng nhằm tránh đầu tư dàn trải, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng hiệu quả và tạo tác động trực tiếp đối với người dân.

Tương tự, xã Thăng Điền đang tập trung khắc phục tiêu chí hạ tầng kinh tế - xã hội chưa đạt. Địa phương rà soát, phân loại công trình theo mức độ cấp bách, phạm vi hưởng lợi, khả năng giải phóng mặt bằng và hiệu quả đầu tư. Những công trình liên quan trực tiếp đến an toàn, sinh hoạt và sản xuất của người dân được ưu tiên thực hiện trước.

Xã đồng thời tăng cường lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình, dự án, đề án và những nguồn vốn hợp pháp khác để từng bước đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng, tạo nền tảng phục vụ phát triển lâu dài.

Đồng thuận từ người dân

Nguồn lực đầu tư là điều kiện quan trọng, song để các dự án giao thông triển khai thuận lợi, sự đồng thuận của người dân giữ vai trò đặc biệt cần thiết. Tại nhiều địa phương, người dân đã chủ động hiến đất, tháo dỡ vật kiến trúc, di dời cây cối, hoa màu để bàn giao mặt bằng cho các công trình.

Xã Tam Xuân là một ví dụ. Với mục tiêu về đích nông thôn mới vào năm 2027, địa phương xác định phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội là nhiệm vụ trọng tâm, trong đó giao thông được ưu tiên đầu tư.

Phần lớn các tuyến giao thông trục chính trên địa bàn được xây dựng từ trước năm 2010, hiện nhiều tuyến đã xuống cấp, mặt đường chật hẹp, gây khó khăn cho việc đi lại và vận chuyển nông sản. Trước yêu cầu mới, xã chủ trương mở rộng các tuyến đường có bề rộng dưới 3m lên 7 - 8m theo phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm.

Theo đó, Nhà nước đầu tư kinh phí xây dựng, người dân đồng thuận hiến đất, tháo dỡ và di dời vật kiến trúc để bàn giao mặt bằng. Cách làm này vừa góp phần giảm áp lực cho ngân sách, vừa tạo sự gắn kết giữa chủ trương đầu tư của địa phương với lợi ích trực tiếp của cộng đồng dân cư.

Trên tuyến giao thông nông thôn từ Quốc lộ 1 đi cầu máng Tam Tiến dài hơn 2,6km, 88 hộ dân đã hiến đất để phục vụ mở rộng đường. Tại tuyến Bích Tân - Bích An dài 1,9km, 64 hộ dân hiến đất và tự tháo dỡ vật kiến trúc để bàn giao mặt bằng.

Nhờ sự đồng thuận của người dân, công tác giải phóng mặt bằng tại hai tuyến cơ bản hoàn thành, tạo điều kiện để các đơn vị thi công triển khai công trình. Đây là cơ sở để Tam Xuân tiếp tục thực hiện từ 3 - 5 dự án giao thông trong những tháng cuối năm 2026, đẩy nhanh tiến độ giải ngân các nguồn vốn và thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tinh thần đồng thuận của người dân cũng được phát huy tại xã Sơn Cẩm Hà. Khi địa phương triển khai các dự án mở rộng, nâng cấp giao thông, nhiều hộ dân sẵn sàng hiến đất, vật kiến trúc, hoa màu và cây ăn quả để phục vụ thi công.

Một số công trình như tuyến ĐX1.Tiên Sơn từ đường ĐT614 đi dốc Đá Trắng; tuyến ĐX3.Tiên Sơn đoạn từ ĐT614 đi Ông Tham; tuyến ĐX2.Tiên Sơn đoạn từ ĐT614 đến nhà văn hóa thôn Phú Lâm đều nhận được sự đồng thuận của người dân trong quá trình triển khai.

Lãnh đạo UBND xã Sơn Cẩm Hà, cho biết cả hệ thống chính trị địa phương tích cực tuyên truyền, vận động để người dân bị ảnh hưởng bởi dự án đồng thuận. Địa phương cũng nỗ lực thực hiện các cam kết về tiến độ triển khai, qua đó tạo sự tin tưởng và sớm hoàn thành bàn giao mặt bằng để đưa các công trình giao thông vào sử dụng.

Đối với thành phố Đà Nẵng, mục tiêu đưa khoảng 7 - 8 xã đạt chuẩn nông thôn mới trong năm 2026 đòi hỏi các địa phương phải đẩy nhanh tiến độ ngay từ những tháng cuối năm. Mỗi công trình giao thông hoàn thành sẽ mở rộng khả năng kết nối, hỗ trợ sản xuất, lưu thông hàng hóa, tạo điều kiện tiếp cận tốt hơn với giáo dục, y tế và các dịch vụ thiết yếu.

Cùng với hạ tầng giao thông, các tiêu chí về sản xuất, thu nhập, môi trường, văn hóa, giáo dục và chất lượng đời sống cần được triển khai song hành. Khi nguồn lực đầu tư được tập trung đúng địa chỉ, người dân tiếp tục đồng hành và các công trình được quản lý, khai thác hiệu quả, chương trình xây dựng nông thôn mới sẽ có thêm nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng các tiêu chí sau khi đạt chuẩn. Đây cũng là mục tiêu của thành phố trong từng bước thu hẹp khoảng cách về kết quả thực hiện các tiêu chí, tạo chuyển biến rõ hơn về diện mạo nông thôn, nâng cao điều kiện sản xuất và đời sống, hướng tới mục tiêu xây dựng khu vực nông thôn phát triển, văn minh, giàu bản sắc và bền vững./.

Hoàng Dương