Năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp ở Việt Nam hiện nay

Từ khóa: Công chức cấp xã; năng lực thực thi công vụ; chính quyền địa phương 02 cấp; cải cách hành chính; chuyển đổi số.

Abstract: In the context of Vietnam accelerating administrative reform and restructuring local government toward a streamlined, effective, and efficient model, the two-tier local government system has created new requirements for commune-level civil servants. From primarily performing administrative functions under the direction of higher authorities, commune-level civil servants are increasingly becoming the direct force responsible for implementing policies, delivering public services, and addressing emerging issues at the grassroots level. This requires them to enhance their professional qualifications, modern public governance skills, digital competencies, public service ethics, and adaptability to the new governance environment. The article focuses on analyzing the new requirements for the public service performance capacity of commune-level civil servants within the two-tier local government model in Vietnam today, while also proposing several solutions to improve the quality of commune-level civil servants in the new period.

Keywords: Commune-level civil servants; public service performance capacity; two-tier local government; administrative reform; digital transformation.

1. Đặt vấn đề

Cải cách tổ chức bộ máy nhà nước theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tiến trình đổi mới nền hành chính quốc gia ở Việt Nam hiện nay. Trong xu hướng đó, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đang từng bước được hoàn thiện nhằm giảm tầng nấc trung gian, tăng tính tự chủ của chính quyền cơ sở và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Sự thay đổi mô hình tổ chức chính quyền địa phương đã làm biến đổi đáng kể vai trò và chức năng của chính quyền cấp xã. Nếu như trước đây cấp xã chủ yếu thực hiện nhiệm vụ hành chính theo sự chỉ đạo của cấp trên thì hiện nay cấp xã ngày càng trở thành cấp trực tiếp tổ chức thực thi chính sách, giải quyết thủ tục hành chính và xử lý nhiều vấn đề phát sinh tại cơ sở. Điều này làm cho yêu cầu đối với đội ngũ công chức cấp xã không ngừng gia tăng cả về trình độ chuyên môn, kỹ năng thực thi công vụ, đạo đức công vụ và khả năng thích ứng với môi trường quản trị hiện đại.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy chất lượng đội ngũ công chức cấp xã hiện nay vẫn còn một số hạn chế, đặc biệt là năng lực số, kỹ năng quản trị hiện đại và khả năng đáp ứng yêu cầu của nền hành chính phục vụ. Trong bối cảnh chuyển đổi số và cải cách hành chính đang diễn ra mạnh mẽ, việc nghiên cứu những yêu cầu mới về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn.

2. Khái quát về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã

Khái niệm “năng lực thực thi công vụ” là một phạm trù trung tâm trong khoa học hành chính và quản trị công hiện đại, phản ánh khả năng hiện thực hóa chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ công chức trong quá trình tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước.

Theo cách hiểu truyền thống, năng lực công vụ thường được đồng nhất với trình độ đào tạo, kiến thức chuyên môn hoặc thâm niên công tác. Tuy nhiên, cách tiếp cận này bộc lộ nhiều hạn chế khi không phản ánh đầy đủ hiệu quả thực tế của hoạt động công vụ. Trong bối cảnh cải cách hành chính và chuyển đổi sang mô hình quản trị công mới, khái niệm năng lực thực thi công vụ đã được mở rộng theo hướng tiếp cận tích hợp và dựa trên kết quả.

Theo đó, năng lực thực thi công vụ có thể được hiểu là: “tổng hợp các thuộc tính cá nhân của công chức, bao gồm kiến thức, kỹ năng, thái độ, giá trị và hành vi, được huy động và vận dụng một cách hiệu quả nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, tạo ra kết quả cụ thể, đo lường được trong khu vực công”.

Cách tiếp cận này nhấn mạnh ba đặc trưng cốt lõi của năng lực thực thi công vụ:

Thứ nhất, năng lực là khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.

Khác với tri thức thuần túy mang tính lý thuyết, năng lực đòi hỏi cá nhân phải có khả năng: Liên kết kiến thức với bối cảnh cụ thể; lựa chọn và áp dụng đúng quy định pháp luật; xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh trong thực tiễn quản lý. Đối với công chức cấp xã - nơi các vấn đề quản lý mang tính đa dạng và phức tạp - khả năng “biết làm” quan trọng hơn “biết gì”. Điều này đặc biệt thể hiện trong các hoạt động như giải quyết thủ tục hành chính, hòa giải tranh chấp, hay triển khai chính sách tại cơ sở.

Thứ hai, năng lực thể hiện ở khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn.

Hoạt động công vụ không diễn ra trong môi trường tĩnh mà luôn đối diện với sự đa dạng của nhu cầu người dân, những tình huống chưa có tiền lệ, các xung đột lợi ích và áp lực xã hội. Do đó, năng lực thực thi công vụ phải bao gồm: Khả năng phân tích vấn đề, khả năng ra quyết định phù hợp; khả năng xử lý tình huống một cách hợp lý, đúng pháp luật và phù hợp thực tiễn. Ở cấp xã, năng lực này càng trở nên quan trọng khi công chức thường xuyên phải xử lý các tình huống “vừa có lý, vừa có tình”, đòi hỏi sự kết hợp giữa tính pháp lý và tính xã hội trong hành vi công vụ.

Thứ ba, năng lực phải được thể hiện thông qua kết quả đo lường được.

Một trong những điểm cốt lõi của tiếp cận hiện đại là chuyển từ đánh giá “quá trình” sang đánh giá “kết quả”. Theo đó, năng lực không chỉ dừng lại ở nỗ lực hay thái độ, mà phải được phản ánh qua mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất lượng đầu ra của công việc, tác động thực tế đối với người dân và xã hội. Các kết quả này có thể được lượng hóa thông qua: Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn; mức độ hài lòng của người dân; hiệu quả thực hiện các chương trình, chính sách. Điều này cho phép chuyển đổi từ mô hình đánh giá mang tính cảm tính sang mô hình đánh giá dựa trên bằng chứng và dữ liệu.

Thứ tư, năng lực mang tính tích hợp và động.

Năng lực thực thi công vụ không phải là yếu tố tĩnh, mà được hình thành và phát triển thông qua quá trình làm việc và học tập. Năng lực thực thi công vụ chịu tác động của môi trường thể chế, tổ chức và công nghệ và luôn cần được cập nhật trong bối cảnh chuyển đổi số và cải cách hành chính. Do đó, năng lực không chỉ là “cái có sẵn” mà còn là “cái có thể phát triển”, đòi hỏi cơ chế đào tạo, bồi dưỡng và đánh giá phù hợp.

Từ các phân tích trên, có thể thấy rằng năng lực thực thi công vụ là một khái niệm đa chiều, bao gồm cả yếu tố đầu vào (kiến thức, kỹ năng, thái độ) và yếu tố đầu ra (kết quả thực thi). Trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp, cách tiếp cận này đặc biệt có ý nghĩa, bởi nó giúp đánh giá đúng thực chất năng lực công chức, gắn năng lực với hiệu quả phục vụ người dân và làm cơ sở xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá theo vị trí việc làm

3. Những yêu cầu mới về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã

Thứ nhất, yêu cầu nâng cao năng lực chuyên môn và tính đa nhiệm.

Trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, cấp xã phải trực tiếp giải quyết nhiều công việc hơn trước đây. Điều này đòi hỏi công chức cấp xã phải có kiến thức tổng hợp, hiểu biết đa lĩnh vực và khả năng xử lý công việc liên ngành.

Công chức cấp xã hiện nay không chỉ thực hiện nhiệm vụ hành chính thông thường mà còn tham gia tổ chức thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết an sinh xã hội, xử lý phản ánh kiến nghị của người dân và triển khai chuyển đổi số tại địa phương. Vì vậy, yêu cầu đối với công chức không còn là “chuyên môn đơn lĩnh vực” mà là năng lực đa nhiệm và khả năng giải quyết vấn đề thực tiễn. Trong điều kiện tinh gọn bộ máy và giảm đầu mối trung gian, công chức cấp xã phải có khả năng chủ động xử lý công việc, phối hợp liên ngành và thích ứng với áp lực công việc ngày càng lớn.

Thứ hai, yêu cầu về kỹ năng quản trị và thực thi công vụ hiện đại

Sự phát triển của nền hành chính phục vụ đang làm thay đổi phương thức thực thi công vụ ở cấp xã. Công chức không chỉ là người thực hiện mệnh lệnh hành chính mà còn phải là người hỗ trợ và phục vụ người dân. Điều này đòi hỏi công chức cấp xã phải có kỹ năng tham mưu, kỹ năng giao tiếp hành chính, kỹ năng giải quyết tình huống, kỹ năng phối hợp liên ngành, kỹ năng làm việc với người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt, kỹ năng giao tiếp và tinh thần phục vụ ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng phản ánh chất lượng công vụ ở cơ sở. Người dân hiện nay không chỉ quan tâm đến kết quả giải quyết công việc mà còn quan tâm đến thái độ, tinh thần trách nhiệm và cách thức phục vụ của công chức.

Thứ ba, yêu cầu về năng lực chuyển đổi số.

Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu của nền hành chính hiện đại. Trong bối cảnh đó, công chức cấp xã cần có khả năng sử dụng thành thạo công nghệ thông tin, làm việc trên môi trường số và xử lý hồ sơ điện tử. Năng lực số của công chức hiện nay không chỉ dừng ở kỹ năng thao tác kỹ thuật mà còn bao gồm khả năng khai thác dữ liệu phục vụ quản lý; khả năng làm việc trên các nền tảng số; khả năng hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến; khả năng thích ứng với phương thức quản trị số. Trong mô hình chính quyền số, công chức cấp xã vừa là người sử dụng công nghệ vừa là lực lượng hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ công hiện đại.

Thứ tư, yêu cầu về đạo đức công vụ và trách nhiệm giải trình.

Là cấp chính quyền gần dân nhất, công chức cấp xã chịu sự giám sát trực tiếp của người dân đối với hoạt động công vụ. Vì vậy, yêu cầu về đạo đức công vụ và trách nhiệm giải trình ngày càng trở nên quan trọng. Công chức cấp xã cần có tinh thần trách nhiệm cao; thực hiện công vụ minh bạch; có ý thức phục vụ nhân dân; tuân thủ kỷ luật hành chính; giữ gìn tính liêm chính trong hoạt động công vụ.Trong bối cảnh tăng cường công khai, minh bạch hiện nay, công chức không chỉ thực hiện nhiệm vụ mà còn phải có trách nhiệm giải thích, làm rõ và chịu trách nhiệm đối với các quyết định hành chính cũng như kết quả thực thi công vụ của mình.

Thứ năm, yêu cầu về năng lực đổi mới và thích ứng.

Quá trình cải cách hành chính và chuyển đổi số đang diễn ra nhanh chóng, đòi hỏi công chức cấp xã phải có khả năng thích ứng với sự thay đổi của môi trường quản trị công hiện đại. Điều này yêu cầu công chức có khả năng học tập và tự bồi dưỡng liên tục; chủ động cập nhật kiến thức mới; có tinh thần đổi mới sáng tạo; linh hoạt trong xử lý công việc; có khả năng làm việc trong môi trường biến động và áp lực cao.  Năng lực đổi mới và thích ứng đang trở thành một trong những yêu cầu cốt lõi đối với đội ngũ công chức cấp xã trong giai đoạn hiện nay.

Trên đây là những yêu cầu mới đối với công chức cấp xã trong bối cảnh chính quyền địa phương 02 cấp. Mặc dù yêu cầu đối với công chức cấp xã ngày càng cao, nhưng thực tiễn cho thấy chất lượng đội ngũ hiện nay vẫn còn một số hạn chế. Cụ thể là một bộ phận công chức cấp xã còn thiếu kỹ năng thực thi công vụ hiện đại, hạn chế về năng lực số và chưa thích ứng tốt với yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý hành chính. Tư duy hành chính truyền thống, tâm lý ngại đổi mới và thói quen làm việc theo kinh nghiệm vẫn còn tồn tại ở một số nơi. Bên cạnh đó, áp lực công việc ở cấp xã ngày càng gia tăng trong khi điều kiện bảo đảm thực hiện nhiệm vụ còn hạn chế. Công tác đánh giá công chức ở nhiều địa phương vẫn còn mang tính hình thức, chưa gắn chặt với kết quả công việc và vị trí việc làm. Ngoài ra, hoạt động đào tạo, bồi dưỡng công chức ở một số nơi còn nặng về lý thuyết, chưa chú trọng đầy đủ đến kỹ năng thực hành và năng lực thực thi công vụ trong môi trường số.

4. Một số giải pháp nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã

Trong bối cảnh xây dựng mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và đẩy mạnh cải cách hành chính, việc nâng cao năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức cấp xã trở thành yêu cầu có ý nghĩa quyết định đối với hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt nhằm đáp ứng sự thay đổi của mô hình tổ chức chính quyền địa phương mà còn là yêu cầu lâu dài của quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp và phục vụ nhân dân. Để đáp ứng yêu cầu mới của quản trị công hiện đại, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ tuyển dụng, đào tạo, đánh giá đến xây dựng môi trường công vụ và điều kiện bảo đảm thực thi nhiệm vụ cho đội ngũ công chức cấp xã.

Một là, tiếp tục đổi mới công tác tuyển dụng công chức cấp xã theo hướng dựa trên năng lực và vị trí việc làm.

Trong điều kiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp làm gia tăng vai trò và trách nhiệm của cấp xã, công tác tuyển dụng công chức cần được đổi mới theo hướng lựa chọn đúng người có năng lực thực chất, đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm và thích ứng với môi trường quản trị hiện đại.

Trước hết, cần chuyển mạnh từ tư duy tuyển dụng dựa chủ yếu vào bằng cấp sang tuyển dụng dựa trên năng lực thực thi công vụ. Điều này đòi hỏi quá trình tuyển dụng không chỉ đánh giá kiến thức lý thuyết mà cần chú trọng khả năng vận dụng vào thực tiễn, kỹ năng xử lý tình huống và khả năng giải quyết công việc cụ thể.

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, năng lực số cần được xem là tiêu chí quan trọng trong tuyển dụng công chức cấp xã. Công chức mới tuyển dụng phải có khả năng sử dụng công nghệ thông tin, làm việc trên nền tảng số và thích ứng với môi trường chính quyền điện tử, chính quyền số.

Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn năng lực theo từng vị trí việc làm ở cấp xã. Mỗi vị trí cần được xác định rõ yêu cầu về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực số, kỹ năng giao tiếp và phục vụ người dân, khả năng phối hợp và xử lý tình huống. Việc tuyển dụng theo vị trí việc làm sẽ giúp lựa chọn đúng người, đúng năng lực, hạn chế tình trạng tuyển dụng mang tính hình thức hoặc chưa phù hợp với yêu cầu thực tiễn.

Ngoài ra, cần đổi mới phương thức thi tuyển theo hướng tăng cường đánh giá năng lực thực hành, kỹ năng xử lý tình huống và khả năng giải quyết công việc thay vì quá nặng về kiểm tra kiến thức lý thuyết như hiện nay. Đây là giải pháp quan trọng nhằm hình thành đội ngũ công chức cấp xã có tính chuyên nghiệp và năng lực thực thi công vụ thực chất.

Hai là, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp xã.

Đào tạo, bồi dưỡng là giải pháp có ý nghĩa then chốt trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ công chức cấp xã trước yêu cầu của nền hành chính hiện đại. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu mới, hoạt động đào tạo cần được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung, phương pháp và mục tiêu đào tạo.

Trước hết, cần chuyển từ đào tạo nặng về lý thuyết sang đào tạo theo hướng phát triển năng lực thực thi công vụ. Nội dung đào tạo phải gắn với yêu cầu thực tiễn của công việc ở cấp xã, chú trọng khả năng vận dụng kiến thức vào giải quyết các tình huống cụ thể trong hoạt động công vụ. Các chương trình bồi dưỡng cần tập trung vào kỹ năng giải quyết tình huống hành chính, kỹ năng giao tiếp và phục vụ người dân, kỹ năng tham mưu, kỹ năng phối hợp liên ngành, kỹ năng quản trị công hiện đại, kỹ năng xử lý công việc trên môi trường số.

Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, cần coi đào tạo năng lực số là nội dung trọng tâm đối với công chức cấp xã. Công chức không chỉ cần biết sử dụng phần mềm hành chính mà còn phải có khả năng khai thác dữ liệu, làm việc trên nền tảng số và hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến., thành thạo vận dụng AI vào giải quyết công việc.

Bên cạnh đào tạo tập trung, cần phát triển mô hình đào tạo linh hoạt thông qua nền tảng số, học trực tuyến và bồi dưỡng theo nhu cầu vị trí việc làm. Điều này sẽ giúp công chức cấp xã có điều kiện cập nhật kiến thức thường xuyên trong quá trình công tác. Ngoài ra, cần xây dựng cơ chế khuyến khích công chức tự học tập, tự bồi dưỡng và nâng cao trình độ chuyên môn. Trong môi trường quản trị hiện đại, năng lực học tập suốt đời là yêu cầu quan trọng đối với đội ngũ công chức khu vực công.

Ba là, tiếp tục đổi mới công tác đánh giá công chức theo hướng dựa trên kết quả thực thi công vụ.

Đánh giá công chức là cơ sở quan trọng để sử dụng, đào tạo và tạo động lực nâng cao chất lượng công vụ. Tuy nhiên, thực tế hiện nay công tác đánh giá ở nhiều nơi vẫn còn mang tính hình thức, thiếu các tiêu chí định lượng rõ ràng và chưa phản ánh đúng năng lực thực chất của công chức. Do đó, cần đổi mới công tác đánh giá công chức cấp xã theo hướng gắn với kết quả thực thi công vụ và hiệu quả phục vụ người dân.

Trước hết, cần xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá theo vị trí việc làm, bảo đảm cụ thể, rõ ràng và có khả năng đo lường được. Việc đánh giá cần dựa trên kết quả hoàn thành nhiệm vụ, chất lượng giải quyết công việc, tỷ lệ hồ sơ đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân, tinh thần trách nhiệm, khả năng phối hợp và đổi mới trong công việc. Cần tăng cường áp dụng các chỉ số định lượng (KPI) trong đánh giá công chức nhằm hạn chế tính cảm tính và bảo đảm tính khách quan của hoạt động đánh giá.

Bên cạnh đánh giá của cấp trên trực tiếp, cần mở rộng hình thức lấy ý kiến phản hồi của người dân và tổ chức đối với chất lượng phục vụ của công chức cấp xã. Trong nền hành chính phục vụ, sự hài lòng của người dân cần được xem là một trong những tiêu chí quan trọng phản ánh hiệu quả công vụ. Ngoài ra, cần gắn kết quả đánh giá với khen thưởng; quy hoạch, bổ nhiệm; đào tạo, bồi dưỡng; chế độ đãi ngộ; xử lý trách nhiệm công vụ. Điều này sẽ góp phần tạo động lực nâng cao hiệu quả làm việc và tăng cường trách nhiệm của công chức trong thực thi công vụ.

Bốn là, xây dựng môi trường công vụ hiện đại, chuyên nghiệp và trách nhiệm.

Để nâng cao năng lực thực thi công vụ, cần xây dựng môi trường công vụ hiện đại, chuyên nghiệp và lấy phục vụ người dân làm trung tâm. Trước hết, cần thúc đẩy xây dựng văn hóa công vụ ở cấp xã theo hướng chuyên nghiệp, trách nhiệm, minh bạch, kỷ cương và thân thiện với người dân. Mỗi công chức cần hình thành tư duy phục vụ thay cho tư duy hành chính truyền thống. Công chức không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo quy trình mà phải hướng tới mục tiêu phục vụ hiệu quả người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cần xây dựng môi trường làm việc khuyến khích đổi mới sáng tạo và tinh thần dám chịu trách nhiệm. Trong thực tế hiện nay, tâm lý sợ sai, né tránh trách nhiệm đang là rào cản lớn đối với đổi mới trong hoạt động công vụ. Vì vậy, cần có cơ chế bảo vệ những công chức chủ động, sáng tạo và dám đổi mới vì lợi ích chung.

Ngoài ra, cần tăng cường trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ thông qua công khai quy trình giải quyết công việc, minh bạch kết quả xử lý hồ sơ, tăng cường giám sát của người dân, ứng dụng công nghệ trong theo dõi tiến độ giải quyết công việc. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng nền công vụ hiện đại và nâng cao niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở.

Năm là, tăng cường đầu tư hạ tầng số và điều kiện bảo đảm thực thi công vụ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và xây dựng chính quyền số hiện nay, việc nâng cao năng lực công chức cấp xã cần gắn chặt với việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và điều kiện làm việc ở cơ sở. Trước hết, cần đầu tư đồng bộ hệ thống công nghệ thông tin, trang thiết bị số và các nền tảng quản lý điện tử phục vụ hoạt động của chính quyền cấp xã. Điều này nhằm tạo điều kiện để công chức làm việc hiệu quả trên môi trường số và nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến.

Bên cạnh đó, cần bảo đảm sự liên thông dữ liệu giữa các cơ quan hành chính nhằm giảm áp lực xử lý thủ công và nâng cao hiệu quả phối hợp trong giải quyết công việc. Ngoài đầu tư về công nghệ, cần cải thiện điều kiện làm việc, chế độ đãi ngộ và chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào cấp xã. Trong điều kiện yêu cầu công việc ngày càng cao, nếu không có chính sách phù hợp sẽ rất khó tạo động lực để đội ngũ công chức nâng cao năng lực và gắn bó lâu dài với khu vực công ở cơ sở. Đồng thời, cần quan tâm xây dựng cơ chế hỗ trợ công chức thích ứng với áp lực công việc và môi trường quản trị mới, đặc biệt trong điều kiện chuyển đổi số và cải cách hành chính diễn ra nhanh chóng hiện nay.

Có thể khẳng định rằng, nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 02 cấp không chỉ là nhiệm vụ của riêng công tác cán bộ mà là yêu cầu tổng thể của quá trình đổi mới nền hành chính nhà nước. Điều này đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ từ thể chế, tổ chức, đào tạo đến môi trường làm việc nhằm xây dựng đội ngũ công chức cấp xã chuyên nghiệp, hiện đại, trách nhiệm và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

5. Kết luận

Mô hình chính quyền địa phương 02 cấp đang tạo ra những thay đổi quan trọng đối với hoạt động quản lý nhà nước ở cơ sở và đặt ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ công chức cấp xã. Trong bối cảnh đó, công chức cấp xã không chỉ cần năng lực chuyên môn mà còn phải có kỹ năng quản trị hiện đại, năng lực số, đạo đức công vụ và khả năng thích ứng với môi trường quản trị mới.

Để đáp ứng yêu cầu của nền hành chính hiện đại, cần đổi mới đồng bộ công tác tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và sử dụng công chức cấp xã theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và phục vụ nhân dân. Đây là điều kiện quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở và đáp ứng yêu cầu phát triển của nền hành chính nhà nước trong giai đoạn hiện nay./.

-----------------------------------------

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Quốc hội (2025), Luật Cán bộ, công chức.

2. Quốc hội (2025), Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

3. Chính phủ (2021), Nghị quyết số 76/NQ-CP về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030.

4. Chính phủ (2023), Nghị định số 33/2023/NĐ-CP về cán bộ, công chức cấp xã và người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.

5. Ban Chỉ đạo sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp của Chính phủ (2025), Công văn số 11/CV-BCĐ 2025 về hướng dẫn tiêu chuẩn chức danh công chức cấp xã.

6. Học viện Hành chính Quốc gia (2021), Giáo trình Quản lý nguồn nhân lực khu vực công.

ThS Nguyễn Thu Hằng - Học viện Hành chính và Quản trị công