Tỉnh Bắc Ninh: Tăng cường vai trò quản lý nhà nước về bảo hiểm thất nghiệp cho các đối tượng lao động

Đồng chí Lê Xuân Lợi (thứ ba từ phải sang) - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh dự “Ngày hội việc làm tỉnh Bắc Ninh năm 2026”. Ảnh nguồn: https://trungtamdichvuvieclam.bacninh.gov.vn.

Công tác quản lý nhà nước về bảo hiểm thất nghiệp ở tỉnh Bắc Ninh

Tỉnh Bắc Ninh luôn xác định công tác quản lý nhà nước về BHTN đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt tại một địa phương có số lượng lao động trong các khu công nghiệp rất lớn (khoảng 552.000 người). Cụ thể, Sở Nội vụ tỉnh Bắc Ninh là cơ quan chuyên môn tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về lao động, việc làm và bảo hiểm xã hội (bao gồm cả BHTN) trong việc xây dựng kế hoạch, định hướng các giải pháp phát triển đối tượng tham gia BHTN, đảm bảo phù hợp với thực tế phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Trong tổ chức thực hiện và giải quyết chế độ, chính sách cho các đối tượng lao động, được cụ thể hóa thông qua chức năng, nhiệm vụ hoạt động của Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Bắc Ninh để tiếp nhận và thụ lý hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, tư vấn học nghề và giới thiệu việc làm cho người lao động.

Đối với Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Bắc Ninh, chịu trách nhiệm chính trong việc thu bảo hiểm, quản lý quỹ BHTN và trực tiếp thực hiện chi trả tiền trợ cấp cho người lao động dựa trên quyết định hưởng của Sở Nội vụ. Hiện nay, tỉnh Bắc Ninh nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về tiến độ thực hiện các chỉ tiêu thu và phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước bao gồm việc thanh tra, kiểm tra tình hình chấp hành pháp luật về BHTN tại các doanh nghiệp để đảm bảo quyền lợi cho người lao động, tránh tình trạng nợ đọng hoặc trốn đóng các loại bảo hiểm. Tổ chức các buổi tuyên truyền chính sách BHTN mới (như Luật Việc làm năm 2025; Nghị định số 374/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026… thị trường lao động tỉnh Bắc Ninh đã có những tín hiệu tích cực) tại các doanh nghiệp lớn như Tập đoàn Hồng Hải hay Công ty Fushan để người lao động nắm rõ quyền và lợi ích của mình.

Thực hiện Đề án phát triển quan hệ lao động giai đoạn 2021-2025 của tỉnh Bắc Ninh, các cơ quan chức năng của tỉnh đã chủ động triển khai nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước và hỗ trợ các bên liên quan trong quan hệ lao động. Trong đó, bộ máy các cơ quan quản lý nhà nước và hỗ trợ quan hệ lao động được củng cố, kiện toàn; 100% cán bộ quản lý nhà nước về quan hệ lao động được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ. Cơ chế tiếp nhận và giải quyết tranh chấp lao động được thiết lập, giúp phát hiện và xử lý sớm các vụ việc phát sinh.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động được đẩy mạnh. Riêng trong năm 2025 đã tổ chức 17 lớp tuyên truyền cho hơn 2.200 người lao động và người sử dụng lao động, cùng hàng nghìn tài liệu, sổ tay pháp luật được phát hành. Các kênh thông tin trực tuyến cũng được xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động tiếp cận nhanh các quy định của pháp luật. Hoạt động của tổ chức công đoàn tiếp tục được đổi mới, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Đáng chú ý, có 84,7% công đoàn cơ sở đã phối hợp tổ chức đối thoại tại nơi làm việc và thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể, trong đó có nhiều nội dung có lợi hơn cho người lao động; đã vận động thành công 07 doanh nghiệp chuyên sản xuất điện tử tại Khu công nghiệp Quế Võ ký kết thỏa ước lao động tập thể nhóm, đánh dấu bước tiến mới trong việc thúc đẩy thương lượng tập thể. Bên cạnh đó, các thiết chế giải quyết tranh chấp lao động được kiện toàn với 21 hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng tài lao động hoạt động theo nhiệm kỳ, góp phần giải quyết kịp thời khi có các tranh chấp phát sinh. Có thể nói, công tác quản lý nhà nước được chú trọng đã góp phần cho tình hình quan hệ lao động trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cơ bản được duy trì ổn định, các cuộc đình công được xử lý nhanh, không để xảy ra vụ việc phức tạp ảnh hưởng đến an ninh trật tự.

Trung tâm Dịch vụ việc làm Bắc Ninh số 2 tổ chức Hội nghị tuyên truyền về thực hiện chính sách BHTN tại Công ty TNHH Fushan Technology Việt Nam, khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh, phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Ảnh nguồn: https://trungtamdichvuvieclam.bacninh.gov.vn.

Tăng cường quản lý nhà nước về bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian tới

Nhằm tiếp tục phát huy vai trò quản lý nhà nước về BHTN tại tỉnh Bắc Ninh, các cơ quan chức năng đang tập trung vào việc chuyển đổi từ hỗ trợ thụ động sang chủ động kiến tạo việc làm bền vững; trọng tâm là đảm bảo quyền lợi của các đối tượng lao động khi tham gia BHTN. Do đó, các cơ quan, đơn vị liên quan cần thực hiện tốt một số nội dung trọng tâm sau:

Một là, sớm hoàn thiện ban hành cơ chế, chính sách liên quan đến BHTN và việc làm phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương: UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Đề án “Phát triển quan hệ lao động trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030”, tập trung triển khai 05 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Vì vậy, tỉnh Bắc Ninh cần tiếp tục nâng cao nhận thức và tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền đối với công tác phát triển quan hệ lao động, tạo chuyển biến rõ nét về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp. Cùng với đó, hoàn thiện cơ chế, chính sách và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về lao động, tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật, đồng thời phát huy vai trò điều phối và hỗ trợ của cơ quan quản lý nhà nước về lực lượng lao động nói chung và đối tượng hưởng trợ cấp thất nghiệp nói riêng.

Hai là, chú trọng củng cố và phát triển các tổ chức đại diện cho người lao động và người sử dụng lao động: trọng tâm là nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác lao động, công đoàn, hòa giải và trọng tài lao động nhằm đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới. Đồng thời, nâng cao chất lượng đối thoại và thương lượng tập thể, xây dựng và vận hành hiệu quả cơ chế ba bên giữa nhà nước - tổ chức đại diện người lao động - tổ chức đại diện người sử dụng lao động, qua đó phòng ngừa và giải quyết kịp thời các tranh chấp lao động, nhất là trong vấn đề liên quan đến BHTN của các đối tượng chịu tác động. Tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần và điều kiện làm việc của người lao động, đặc biệt là các chính sách về nhà ở, phúc lợi xã hội, nhằm giúp người lao động ổn định cuộc sống và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Ba là, tăng cường công tác tuyên truyền và phổ biến pháp luật: cần da dạng hóa hình thức, nội dung để đẩy mạnh tuyên truyền về quyền lợi và trách nhiệm tham gia BHTN qua các kênh mạng xã hội, cổng thông tin điện tử và trực tiếp tại các khu công nghiệp. Chú trọng hướng dẫn các loại hồ sơ thủ tục cho người lao động khi có nhu cần cần giải quyết liên quan đến quyền lợi của mình tại các doanh nghiệp để giảm tình trạng lúng túng khi làm hồ sơ hưởng trợ cấp BHTN.

Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính: tăng cường kết nối chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Bảo hiểm xã hội và Trung tâm Dịch vụ việc làm để quản lý chính xác đối tượng tham gia và hưởng thụ. Triển khai thí điểm và nhân rộng các dịch vụ công trực tuyến đối với các thủ tục BHTN, giúp người lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thuận tiện, giảm thời gian đi lại. Mặt khác, cần nâng cao hiệu quả tư vấn, giới thiệu việc làm và đào tạo nghề; đồng thời, không chỉ tập trung chi trả trợ cấp, cần nâng cao chất lượng tư vấn, giới thiệu việc làm ngay khi người lao động nộp hồ sơ thất nghiệp để họ sớm quay lại thị trường lao động; liên kết với các cơ sở đào tạo nghề để cung cấp các khóa học phù hợp với nhu cầu của các doanh nghiệp FDI và công nghệ cao tại tỉnh Bắc Ninh.

Năm là, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: các cơ quan chức năng liên quan cần thường xuyên thực hiện giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật về BHTN tại các đơn vị sử dụng lao động. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phối hợp giữa các sở, ban, ngành để thu hồi nợ đọng BHTN và ngăn chặn các hành vi trục lợi các quỹ bảo hiểm liên quan đến người lao động. Thời gian qua, tỉnh Bắc Ninh đã ban hành các nghị quyết hỗ trợ kinh phí tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện cho nhiều nhóm đối tượng, tạo tiền đề để mở rộng độ bao phủ an sinh xã hội với mục tiêu dài hạn: phấn đấu đến năm 2030, số người tham gia bảo hiểm xã hội (bao gồm BHTN) đạt trên 1,4 triệu người, đảm bảo vai trò và ý nghĩa nhân văn cho lao động khi gặp rủi ro mất việc. Vì vậy, cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp với các đối tượng lao động, nhất là lao động tại các khu công nghiệp có vốn FDI, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng cho người lao động cũng như các doanh nghiệp.

Như vậy, việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nêu trên được kỳ vọng công tác quản lý nhà nước về BHTN sẽ góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ; đảm bảo thị trường lao động ổn định, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn hội nhập và phát triển./.

Thu Hường