Thành phố Hồ Chí Minh nâng tầm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức

Thực tiễn triển khai cho thấy, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, bộ máy chính quyền từ thành phố đến cấp xã cơ bản đã đi vào ổn định, bảo đảm yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh trật tự, an sinh xã hội. Tuy nhiên, cùng với những kết quả tích cực đó, vẫn còn không ít khó khăn về chất lượng và cơ cấu nhân lực, đặt ra yêu cầu phải có chiến lược bài bản hơn về đào tạo, bồi dưỡng và thu hút nhân lực chất lượng cao.

Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bình Tân (TPHCM) phục vụ người dân thực hiện các thủ tục hành chính. Ảnh: VGP

Tại nhiều địa phương, khối lượng và tính chất công việc ở cấp xã đã thay đổi rõ rệt khi phải đảm nhiệm thêm những phần việc trước đây thuộc cấp quận, thậm chí một số nhiệm vụ được phân cấp từ thành phố. Theo phản ánh từ cơ sở, dù đa số cán bộ, công chức đều có trình độ đại học trở lên, song kinh nghiệm xử lý hồ sơ thực tiễn vẫn còn hạn chế, nhất là trong điều kiện thủ tục hành chính được giải quyết chủ yếu trên môi trường số, người dân chưa kịp thích nghi, buộc cán bộ, công chức phải vừa nắm vững nghiệp vụ, vừa có kỹ năng hướng dẫn, hỗ trợ công dân.

Không chỉ chênh lệch về năng lực, cơ cấu nhân sự cũng bộc lộ nhiều bất cập. Có nơi được tạm giao biên chế tương đối đầy đủ nhưng chưa thể tuyển đủ người làm việc; trong khi đó, các lĩnh vực “nóng” như đất đai, quy hoạch, tài nguyên, xây dựng, y tế… lại thiếu nhân lực trầm trọng, còn một số mảng văn hóa - xã hội có biểu hiện dư thừa. Ở một số địa phương, việc áp dụng quy định mới về hợp đồng chuyên môn theo Nghị định số 173/2025/NĐ-CP còn gặp vướng mắc về kinh phí, quy trình, khiến việc bổ sung, thu hút nhân lực chất lượng cao chưa đạt như mong muốn. 

Các ý kiến chuyên gia cho rằng, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là quá trình lâu dài, đòi hỏi hệ thống nghị quyết, nghị định, văn bản pháp luật đóng vai trò “dẫn đường”. Song song với hoàn thiện thể chế, điều quan trọng không kém là nhanh chóng chuẩn hóa vị trí việc làm, lượng hóa định mức biên chế gắn với yêu cầu đào tạo lại, bồi dưỡng lại đội ngũ công chức. Khi nhiều cán bộ phải kiêm nhiệm, đảm đương cùng lúc các nhiệm vụ mới, nếu không được trang bị kịp thời kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và kỹ năng số thì rất dễ dẫn đến lúng túng, chậm trễ trong giải quyết hồ sơ, thủ tục cho người dân và doanh nghiệp. 

Dưới góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Tấn Phong, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận, Thành phố đang trong tình trạng “thừa mà vẫn thiếu” nhân lực: thiếu đội ngũ có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực công nghệ thông tin, tài chính, đất đai, xây dựng, y tế…, trong khi một số vị trí văn hóa - xã hội lại tương đối dồi dào. Bên cạnh đó, việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ đi kèm yêu cầu nâng cao trách nhiệm giải trình cũng khiến một bộ phận cán bộ, nhất là cán bộ trẻ, còn tâm lý e ngại, dẫn tới chậm trễ trong xử lý công việc.

Để khắc phục những hạn chế này, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp điều phối, sử dụng nhân lực và tăng cường đào tạo, bồi dưỡng. Trên cơ sở rà soát thực tiễn, thành phố sắp xếp lại cán bộ ngay trong nội bộ từng xã, phường, đặc khu; bố trí, điều chuyển cán bộ giữa các địa phương; đồng thời chú trọng điều động cán bộ từ khối Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và các sở, ngành về cơ sở. Trọng tâm xuyên suốt là gắn sắp xếp, điều động với kế hoạch đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng, bảo đảm mỗi vị trí việc làm đều có cán bộ, công chức đủ năng lực, kỹ năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao. 

Thành phố tiếp tục đánh giá lại việc phân cấp, phân quyền gắn với điều kiện con người và nguồn lực tài chính; đồng thời xây dựng, hoàn thiện vị trí việc làm, chế độ tiền lương, chính sách đãi ngộ phù hợp để khuyến khích cán bộ, công chức yên tâm công tác, tích cực học tập, tự bồi dưỡng, chủ động tiếp cận tri thức mới. Đặc biệt, việc đào tạo, bồi dưỡng không chỉ dừng lại ở chuẩn hóa trình độ chuyên môn, lý luận chính trị, mà còn chú trọng trang bị kỹ năng số, kỹ năng vận hành hệ thống thông tin, xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, kỹ năng tiếp xúc, tương tác với người dân trong bối cảnh chuyển đổi số và cải cách hành chính sâu rộng.

Bà Nguyễn Trường Nhật Phượng, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, thời gian tới, cùng với việc tiếp tục nghiên cứu, ban hành các chính sách đặc thù, hoàn thiện thể chế phù hợp với tầm vóc mới của thành phố, công tác đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực sẽ được triển khai một cách bài bản, hiệu quả hơn nữa. Thành phố đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên nghiệp, tinh thông nghiệp vụ, làm chủ công nghệ số, đủ năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện các quyết sách lớn, đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ngày càng hiệu quả. 

Từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh có thể thấy rõ, nâng tầm đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức không chỉ là giải pháp khắc phục những vướng mắc trước mắt, mà còn là hướng đi chiến lược để xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, chuyên nghiệp. Khi thể chế được hoàn thiện đồng bộ, đi cùng một đội ngũ cán bộ, công chức được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên và có môi trường phấn đấu, cống hiến xứng đáng, mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn sẽ có thêm nền tảng vững chắc để trở thành hiện thực./.

Gia Hưng