Một số kết quả thực hiện công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 của Bộ Nội vụ

Ảnh minh họa.

Chủ động tham mưu, hoàn thiện thể chế - nền tảng pháp lý vững chắc cho công tác bầu cử

Trong quá trình tổ chức cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, Bộ Nội vụ đã thể hiện rõ vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược, nòng cốt trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý đồng bộ, thống nhất. Trong phạm vi thẩm quyền được giao, Bộ Nội vụ đã chủ động tham mưu Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành 03 nghị quyết quan trọng, đồng thời phối hợp xây dựng 01 nghị quyết liên tịch giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam quy định và hướng dẫn về tổ chức cuộc bầu cử.

Cùng với đó, Bộ Nội vụ đã trình Chính phủ ban hành 01 nghị định và 01 nghị quyết, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành 01 chỉ thị và 01 quyết định có liên quan trực tiếp đến công tác bầu cử. Các văn bản đó đã cụ thể hóa nhiệm vụ, tiến độ và trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương, bảo đảm thống nhất với Chỉ thị của Bộ Chính trị, Kế hoạch của Hội đồng Bầu cử quốc gia, tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất để các cơ quan Trung ương và các địa phương chủ động thực hiện, góp phần quan trọng vào việc tổ chức thành công cuộc bầu cử.

Đáng chú ý, Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư số 21/2025/TT-BNV ngày 12/10/2025 hướng dẫn nghiệp vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, cùng với các văn bản quan trọng như hướng dẫn về thi đua, khen thưởng, kế hoạch tổng thể tổ chức bầu cử và công bố danh sách đơn vị hành chính xã ở hải đảo. Những văn bản này không chỉ mang tính hướng dẫn kỹ thuật mà còn thể hiện tầm nhìn quản lý, bảo đảm mọi khâu của quá trình bầu cử được triển khai một cách bài bản, khoa học và minh bạch.

Công tác xây dựng báo cáo cũng được Bộ Nội vụ triển khai nghiêm túc, bảo đảm tiến độ và chất lượng theo yêu cầu. Các báo cáo định kỳ và đột xuất đã kịp thời phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Hội đồng Bầu cử quốc gia, đồng thời cung cấp thông tin đầy đủ cho các hội nghị toàn quốc về triển khai và tổng kết công tác bầu cử.

Ngay sau khi kết thúc bầu cử, Bộ Nội vụ tiếp tục phát huy vai trò tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 08/CT-TTg ngày 17/3/2026 về tổ chức kỳ họp thứ nhất của Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới. Nội dung chỉ thị đã nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương, bảo đảm đi vào hoạt động đồng bộ, hiệu quả, đúng thời hạn, thể hiện tính liên tục và ổn định của hệ thống chính trị.

Tăng cường tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ, bảo đảm triển khai thống nhất, hiệu quả từ cơ sở

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong công tác tổ chức bầu cử là việc Bộ Nội vụ đặc biệt chú trọng đến công tác tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ. Trên cơ sở các văn bản quy phạm pháp luật đã ban hành, Bộ Nội vụ đã xây dựng hệ thống tài liệu hướng dẫn toàn diện, bao quát toàn bộ quy trình tổ chức bầu cử, từ khâu chuẩn bị đến tổ chức thực hiện và tổng kết.

Các tài liệu này không chỉ giúp hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ mà còn làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể, đặc biệt là cấp xã - nơi trực tiếp triển khai các hoạt động bầu cử. Đồng thời, Bộ Nội vụ cũng đưa ra các hướng dẫn cụ thể về xử lý tình huống phát sinh trong thực tiễn, như lập và rà soát danh sách cử tri, phân chia khu vực bỏ phiếu, tổ chức bỏ phiếu sớm, cũng như việc ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và định danh điện tử VNeID.

Hội nghị tập huấn toàn quốc được tổ chức vào đầu năm 2025 là một dấu mốc quan trọng, thể hiện sự chủ động và quyết liệt của Bộ Nội vụ. Hội nghị đã quy tụ các lực lượng trực tiếp tham gia tổ chức bầu cử ở địa phương, đặc biệt là đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã và thành viên các tổ bầu cử. Thông qua hình thức trực tuyến, các cơ quan Trung ương đã kịp thời giải đáp nhiều vướng mắc, góp phần nâng cao năng lực tổ chức thực hiện cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Bên cạnh đó, trong suốt quá trình triển khai bầu cử, Bộ Nội vụ duy trì cơ chế hướng dẫn thường xuyên, liên tục thông qua nhiều kênh khác nhau. Việc thành lập nhóm trao đổi trực tuyến “Bầu cử Bộ Nội vụ” đã tạo ra một không gian tương tác hiệu quả giữa Trung ương và địa phương, qua đó đã tạo môi trường, điều kiện thuận lợi để trao đổi, phản ánh, giải đáp kịp thời các khó khăn, vướng mắc phát sinh tại các địa phương, bảo đảm thông tin thông suốt và kịp thời.

Bên cạnh công tác hướng dẫn, Bộ Nội vụ cũng tăng cường kiểm tra, giám sát thực tiễn. Bộ trưởng đã phân công các Thứ trưởng trực tiếp theo dõi, kiểm tra công tác nghiệp vụ bầu cử tại các địa phương, từ việc chuẩn bị cơ sở vật chất đến tổ chức vận hành các tổ bầu cử. Hoạt động này không chỉ giúp phát hiện, xử lý kịp thời những khó khăn, vướng mắc mà còn góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của các địa phương.

Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị

Với vai trò là cơ quan thường trực của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về công tác bầu cử, Bộ Nội vụ đã phát huy hiệu quả vai trò điều phối, kết nối các bộ, ngành Trung ương trong suốt quá trình triển khai. Bộ Nội vụ đã tích cực đôn đốc, phối hợp với các cơ quan liên quan để ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản hướng dẫn theo phân công.

Các bộ, ngành đã chủ động phối hợp với tinh thần trách nhiệm cao. Bộ Công an ban hành các hướng dẫn về khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và quy trình cấp giấy chứng nhận cho cử tri bỏ phiếu ở nơi khác dưới dạng điện tử, góp phần hiện đại hóa công tác bầu cử. Bộ Tài chính hướng dẫn cụ thể về quản lý, sử dụng kinh phí bầu cử, bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả. Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng phương án ứng phó với thiên tai, Bộ Y tế chủ động triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn sức khỏe cho Nhân dân.

Đặc biệt, lãnh đạo Bộ Nội vụ đã tham gia tích cực vào các hoạt động giám sát, kiểm tra của Hội đồng Bầu cử quốc gia và Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Việc trực tiếp kiểm tra tại các địa phương, như tại tỉnh Lạng Sơn, đã giúp nắm bắt sát thực tiễn, kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, đồng thời bảo đảm các điều kiện tổ chức bầu cử được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định.

Ngoài ra, Bộ Nội vụ còn cử nhiều cán bộ tham gia các đoàn kiểm tra, giám sát của Chính phủ và Hội đồng Bầu cử quốc gia. Qua đó, không chỉ góp phần tăng cường công tác giám sát mà còn giúp tổng hợp, phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh từ cơ sở, tạo cơ sở cho việc điều chỉnh, hoàn thiện chính sách và hướng dẫn.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Nội vụ với Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội, Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia và các cơ quan liên quan đã góp phần quan trọng trong việc thống nhất nội dung hướng dẫn, bảo đảm sự đồng bộ trong triển khai. Những vấn đề phức tạp như tổ chức bỏ phiếu sớm, lập danh sách cử tri hay phân chia khu vực bỏ phiếu đều được xử lý một cách linh hoạt, phù hợp với thực tiễn từng địa phương.

Khẳng định vai trò trung tâm, điều phối hiệu quả, góp phần vào thành công chung của cuộc bầu cử

Nhìn tổng thể, công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã được Bộ Nội vụ triển khai một cách toàn diện, đồng bộ và hiệu quả. Từ việc tham mưu hoàn thiện thể chế, tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ đến điều phối, phối hợp liên ngành, Bộ Nội vụ đã thể hiện rõ vai trò trung tâm trong hệ thống tổ chức bầu cử.

Những kết quả đạt được không chỉ bảo đảm cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và tiết kiệm, mà còn góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân vào hệ thống chính trị. Đồng thời, qua quá trình tổ chức, nhiều kinh nghiệm quý báu đã được rút ra, tạo tiền đề quan trọng cho việc tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác bầu cử trong các nhiệm kỳ tiếp theo.

Trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao đối với quản trị quốc gia và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, vai trò của Bộ Nội vụ trong tổ chức bầu cử tiếp tục được khẳng định. Với tinh thần chủ động, trách nhiệm và đổi mới, Bộ Nội vụ đã và đang góp phần quan trọng vào việc xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, phục vụ Nhân dân, qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước ở cả Trung ương và địa phương./.

Anh Dương