Phát huy vai trò cầu nối giữa chính quyền với nhân dân

Trong bối cảnh Hà Nội là đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh, nhiều vấn đề phát sinh liên quan đến quản lý đất đai, trật tự xây dựng, môi trường, giao thông, giải phóng mặt bằng…, vai trò của cơ quan dân cử càng được đặt ra rõ nét hơn. Thực tiễn cho thấy, nơi nào hoạt động tiếp xúc cử tri được thực hiện nghiêm túc, công tác tiếp dân được duy trì nền nếp, nơi đó nhiều vụ việc phức tạp được tháo gỡ từ sớm, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài và tạo được sự đồng thuận trong nhân dân.

Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội tổ chức tiếp xúc cử tri.

Đổi mới tiếp xúc cử tri theo hướng đối thoại, thực chất

Một trong những dấu ấn nổi bật của HĐND thành phố Hà Nội nhiệm kỳ này là đổi mới mạnh mẽ công tác tiếp xúc cử tri. Nếu như trước đây, nhiều cuộc tiếp xúc còn mang tính chất thông tin một chiều thì nay đã chuyển mạnh sang đối thoại, trao đổi trực tiếp giữa đại biểu dân cử với cử tri.

Thường trực HĐND thành phố đã chỉ đạo các ban, tổ đại biểu và đại biểu HĐND nâng cao chất lượng tiếp xúc cử tri theo hướng sát thực tiễn, tăng cường lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân. Các cuộc tiếp xúc trước và sau kỳ họp được tổ chức đầy đủ theo quy định, bảo đảm để cử tri nắm được tình hình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, nội dung các kỳ họp HĐND, cũng như kết quả giải quyết các kiến nghị trước đó.

Điểm đáng chú ý là không khí các hội nghị tiếp xúc cử tri ngày càng dân chủ, cởi mở hơn. Cử tri mạnh dạn phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn đời sống; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp liên quan đến quản lý đô thị, hạ tầng kỹ thuật, môi trường, an sinh xã hội, cải cách hành chính…

Nhiều ý kiến trước đây phải chờ tổng hợp, chuyển cấp có thẩm quyền xem xét thì nay đã được giải trình ngay tại hội nghị nhờ sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo các sở, ngành và chính quyền địa phương. Đây được xem là bước đổi mới quan trọng, giúp rút ngắn thời gian xử lý, giảm tình trạng kiến nghị kéo dài qua nhiều kỳ tiếp xúc.

Thành phố tổ chức các buổi tiếp xúc cử tri trực tiếp và trực tuyến.

Những vấn đề được cử tri quan tâm nhiều nhất chủ yếu liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quản lý trật tự xây dựng, vệ sinh môi trường, cải tạo hạ tầng giao thông, quản lý chung cư, giải phóng mặt bằng… Đây đều là các nội dung tác động trực tiếp đến đời sống người dân và cũng là những lĩnh vực thường phát sinh khiếu nại, tố cáo.

Thông qua đối thoại công khai, nhiều vụ việc đã được làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm của cơ quan liên quan và đưa ra lộ trình giải quyết cụ thể. Điều này không chỉ giúp người dân hiểu rõ hơn quy định pháp luật mà còn tạo sự đồng thuận trong quá trình tổ chức thực hiện.

Tiếp xúc chuyên đề gắn với những vấn đề dân sinh nổi cộm

Không chỉ duy trì các cuộc tiếp xúc cử tri định kỳ, HĐND thành phố còn tổ chức nhiều cuộc tiếp xúc chuyên đề tập trung vào những vấn đề nổi cộm tại cơ sở.

Đây là mô hình được đánh giá mang lại hiệu quả rõ nét bởi các cuộc tiếp xúc không dàn trải mà đi sâu vào từng nhóm vấn đề cụ thể. Qua đó, đại biểu HĐND có điều kiện nắm bắt đầy đủ thực trạng, nguyên nhân cũng như những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai tại địa phương.

Nhiều chuyên đề được cử tri đặc biệt quan tâm như duy trì bền vững các tuyến phố theo tiêu chí “Văn minh đô thị”; xây dựng phường văn hóa, phường đạt chuẩn đô thị văn minh; huy động nguồn lực xã hội hóa trong xây dựng nông thôn mới; nâng cao chất lượng môi trường sống tại khu dân cư…

Thông qua các cuộc tiếp xúc chuyên đề, nhiều sáng kiến, giải pháp từ thực tiễn cơ sở đã được ghi nhận và chuyển tới cơ quan chức năng nghiên cứu triển khai. Đồng thời, đây cũng là dịp để các cấp chính quyền giải thích, tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình thực hiện chủ trương, chính sách.

Hiệu quả của việc đổi mới công tác tiếp xúc cử tri được thể hiện rõ qua các con số cụ thể. Từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026 đến nay, HĐND thành phố đã chuyển UBND thành phố xem xét, giải quyết gần 3.000 kiến nghị của cử tri. Đáng chú ý, 100% kiến nghị đã được trả lời, trong đó hơn 82% nội dung đã được giải quyết xong.

Tỷ lệ giải quyết cao cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành; đồng thời phản ánh hiệu quả phối hợp giữa cơ quan dân cử với chính quyền trong xử lý các vấn đề dân sinh. Nhiều kiến nghị tồn đọng qua nhiều năm đã được tháo gỡ, tạo chuyển biến tích cực trong đời sống người dân.

Tiếp công dân nền nếp, trách nhiệm

Song song với hoạt động tiếp xúc cử tri, công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo cũng được HĐND thành phố Hà Nội triển khai bài bản, nền nếp.

Đây được xem là kênh thông tin quan trọng để HĐND trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân; đồng thời giám sát việc thực thi pháp luật của các cơ quan hành chính nhà nước.

Trong nhiệm kỳ 2021-2026, Thường trực HĐND thành phố duy trì lịch tiếp công dân định kỳ hằng tháng tại nơi đại biểu ứng cử. Hoạt động này được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định, bảo đảm để người dân có điều kiện phản ánh trực tiếp những vụ việc bức xúc.

Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, tỷ lệ đại biểu HĐND thành phố tham gia tiếp công dân đạt 98,18%; tỷ lệ vụ việc được giải quyết đạt 85,01%. Đây là những con số cho thấy tinh thần trách nhiệm cao của đại biểu dân cử trong việc đồng hành cùng người dân tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Thông qua công tác tiếp dân, nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, tranh chấp quyền sử dụng đất đã được theo dõi, đôn đốc và giám sát chặt chẽ. Không ít “điểm nóng” khiếu kiện đã từng bước được tháo gỡ, góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự tại cơ sở.

Thực tế cho thấy, nếu không được xử lý kịp thời, nhiều vụ việc nhỏ có thể tích tụ thành mâu thuẫn lớn, dẫn đến khiếu kiện vượt cấp, kéo dài. Vì vậy, việc duy trì tiếp công dân thường xuyên không chỉ giúp giải quyết vụ việc cụ thể mà còn góp phần phòng ngừa phát sinh các điểm nóng xã hội.

Tăng cường giám sát, đôn đốc xử lý đơn thư

Trong nhiệm kỳ 2021-2026, Thường trực, các ban và tổ đại biểu HĐND thành phố đã tiếp nhận hơn 4.100 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân.

Nội dung đơn thư chủ yếu liên quan đến phương án bồi thường, hỗ trợ thu hồi đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tranh chấp đất đai, vi phạm quản lý đất đai và trật tự xây dựng. Đây đều là những lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh khiếu kiện kéo dài nếu không được xử lý đúng quy định và thấu tình đạt lý.

Sau khi tiếp nhận, HĐND thành phố đã ban hành nhiều văn bản chuyển đơn, đôn đốc, nhắc nhở các cơ quan chức năng giải quyết theo thẩm quyền. Đồng thời, các vụ việc chậm xử lý hoặc có dấu hiệu kéo dài đều được tổng hợp để phục vụ hoạt động giám sát, chất vấn và giải trình tại các kỳ họp.

Việc gắn công tác tiếp dân với hoạt động giám sát của HĐND đã tạo áp lực trách nhiệm đối với các cơ quan hành chính trong quá trình giải quyết đơn thư. Không ít vụ việc tồn đọng nhiều năm đã được đưa ra xem xét công khai, từ đó thúc đẩy tiến độ xử lý.

Đặc biệt, việc HĐND thành phố ban hành nghị quyết về kết quả giải quyết kiến nghị cử tri từ đầu nhiệm kỳ cho thấy quyết tâm nâng cao trách nhiệm của các cơ quan trong thực hiện cam kết trước nhân dân. Các nội dung kiến nghị không chỉ được ghi nhận mà còn được theo dõi đến cùng, bảo đảm có kết quả cụ thể.

Qua thực tiễn triển khai cho thấy, khi các ý kiến, kiến nghị của người dân được lắng nghe và xử lý nghiêm túc, niềm tin của cử tri đối với chính quyền và cơ quan dân cử cũng được củng cố rõ rệt.

Ứng dụng công nghệ thông tin nâng cao hiệu quả giám sát

Một trong những điểm mới đáng ghi nhận trong nhiệm kỳ này là việc HĐND thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, quản lý và giám sát giải quyết kiến nghị cử tri, đơn thư khiếu nại, tố cáo.

Các nội dung phản ánh, kiến nghị được số hóa, phân loại theo lĩnh vực, địa bàn và cơ quan phụ trách. Nhờ đó, việc rà soát, đôn đốc và đánh giá tiến độ giải quyết được thực hiện khoa học, minh bạch hơn.

Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp tiết kiệm thời gian xử lý mà còn hạn chế tình trạng bỏ sót hoặc chậm chuyển đơn thư. Đồng thời, dữ liệu được cập nhật thường xuyên cũng tạo thuận lợi cho hoạt động giám sát của HĐND trong từng lĩnh vực cụ thể.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, việc số hóa công tác tiếp xúc cử tri và giải quyết đơn thư được xem là bước đi phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và phục vụ người dân tốt hơn.

Đây cũng là cơ sở quan trọng để xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.

Khẳng định vai trò cơ quan dân cử của Thủ đô

Những kết quả đạt được trong công tác tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và giải quyết đơn thư thời gian qua đã góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND thành phố Hà Nội.

Quan trọng hơn, các hoạt động này đã khẳng định rõ vai trò cầu nối giữa chính quyền với nhân dân. Thông qua những cuộc tiếp xúc, đối thoại và tiếp dân, tiếng nói của cử tri được lắng nghe đầy đủ hơn; nhiều vấn đề bức xúc được tháo gỡ ngay từ cơ sở; quyền và lợi ích hợp pháp của người dân được bảo đảm tốt hơn.

Trong điều kiện yêu cầu quản trị đô thị ngày càng cao, khối lượng công việc lớn và nhiều vấn đề phát sinh phức tạp, việc HĐND thành phố không ngừng đổi mới phương thức hoạt động cho thấy tinh thần trách nhiệm trước cử tri và nhân dân Thủ đô.

Thực tiễn cũng khẳng định, ở đâu đại biểu dân cử sâu sát cơ sở, lắng nghe dân bằng tinh thần cầu thị và theo đuổi đến cùng việc giải quyết kiến nghị, ở đó niềm tin của nhân dân được củng cố, sự đồng thuận xã hội được tăng cường.

Phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới HĐND thành phố Hà Nội tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động tiếp xúc cử tri, tăng cường giám sát việc giải quyết kiến nghị, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao trách nhiệm của từng đại biểu dân cử.

Đó không chỉ là yêu cầu đổi mới hoạt động của cơ quan dân cử mà còn là điều kiện quan trọng để xây dựng chính quyền đô thị phục vụ nhân dân, gần dân, trọng dân và vì dân./.

Diệp Anh