Ninh Bình: Định hướng xuất khẩu lao động gắn với việc làm bền vững trong giai đoạn mới

Thực tiễn triển khai cho thấy, xuất khẩu lao động đang tiếp tục là một kênh quan trọng giúp giải quyết việc làm, tăng thu nhập và giảm nghèo bền vững tại Ninh Bình, nhất là đối với khu vực nông thôn. Ngay từ đầu năm 2025, tỉnh đã chủ động mở rộng hợp tác lao động quốc tế, tập trung vào các thị trường truyền thống có thu nhập ổn định và điều kiện làm việc tương đối phù hợp với lao động Việt Nam như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. Đáng chú ý, từ đầu năm đến nay, Ninh Bình đã ký 5 bản thỏa thuận hợp tác về lao động thời vụ trong lĩnh vực nông nghiệp với các địa phương của Hàn Quốc như Jeju, Jeollabuk, Gyeongsangbuk và Chungcheonam. Đây là mô hình hợp tác “địa phương với địa phương” đang phát huy hiệu quả rõ nét, giúp người lao động được tuyển chọn, đào tạo và quản lý chặt chẽ, giảm thiểu rủi ro phát sinh trong quá trình làm việc ở nước ngoài.

Theo thống kê, trong 8 tháng đầu năm 2025, toàn tỉnh đã tạo việc làm mới cho hơn 53.000 lao động, trong đó khoảng 70% là lao động nông thôn. Riêng số lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng đạt gần 4.800 người, vượt tiến độ so với kế hoạch đề ra. Những con số này cho thấy nỗ lực lớn của tỉnh trong việc khai thác hiệu quả các kênh tạo việc làm, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của xuất khẩu lao động trong cơ cấu giải quyết việc làm chung của địa phương. Không chỉ góp phần giải quyết việc làm trước mắt, nguồn thu nhập từ lao động làm việc ở nước ngoài còn tạo ra dòng vốn quan trọng giúp nhiều hộ gia đình cải thiện đời sống, đầu tư sản xuất, kinh doanh và từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

Người lao động tìm cơ hội việc làm trực tiếp tại phiên giao dịch.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, thách thức đang đặt ra đối với công tác xuất khẩu lao động và phát triển thị trường việc làm. Tỷ lệ lao động qua đào tạo, nhất là đào tạo nghề có chứng chỉ, còn chưa cao so với yêu cầu của thị trường lao động trong nước và quốc tế. Nhiều lao động trẻ, dù có nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài hoặc làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, vẫn còn thiếu những kỹ năng nền tảng như ngoại ngữ, tin học, kỹ năng giao tiếp, tác phong công nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại. Đây chính là rào cản lớn khiến không ít lao động chưa thể tiếp cận các thị trường lao động có thu nhập cao và điều kiện làm việc tốt hơn.

Một khó khăn khác là vấn đề vốn. Thực tế cho thấy, nhu cầu vay vốn ưu đãi để đi xuất khẩu lao động, khởi nghiệp hoặc tự tạo việc làm tại chỗ của người dân còn rất lớn, trong khi khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách vẫn chưa đáp ứng đầy đủ. Nhiều lao động trẻ sau khi hoàn thành hợp đồng lao động ở nước ngoài có mong muốn đầu tư sản xuất, kinh doanh, phát triển dịch vụ tại địa phương nhưng thiếu vốn, thiếu kiến thức quản trị và thiếu sự kết nối thị trường, dẫn đến nguy cơ tái nghèo hoặc quay trở lại khu vực việc làm phi chính thức.

Xuất phát từ những thực tế đó, Ninh Bình đang từng bước triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm hướng tới mục tiêu việc làm bền vững cho người lao động. Một mặt, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, thu hút doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh tại các khu, cụm công nghiệp, lĩnh vực du lịch và dịch vụ - những ngành có khả năng tạo ra nhiều việc làm ổn định, phù hợp với cơ cấu lao động địa phương. Mặt khác, tỉnh chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, coi đây là giải pháp then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh của lao động Ninh Bình trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Các chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và thị trường lao động quốc tế đang được tăng cường, trong đó tập trung vào đào tạo ngoại ngữ, tin học ứng dụng và kỹ năng mềm cho người lao động. Việc tổ chức các phiên giao dịch việc làm, sàn giao dịch việc làm hiện đại, liên thông dữ liệu với các địa phương khác giúp người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng một cách minh bạch, kịp thời, đồng thời hạn chế tình trạng môi giới bất hợp pháp trong lĩnh vực xuất khẩu lao động. Qua các phiên giao dịch việc làm trong năm 2025, hàng chục nghìn vị trí việc làm đã được giới thiệu, trong đó có nhiều đơn hàng xuất khẩu lao động với mức thu nhập từ 20 đến 60 triệu đồng mỗi tháng, mở ra cơ hội rõ ràng cho người lao động có đủ điều kiện và năng lực.

Song song với đó, tỉnh cũng chú trọng mở rộng thị trường xuất khẩu lao động theo hướng chọn lọc, ưu tiên các thị trường có thu nhập cao, điều kiện làm việc an toàn và bảo đảm quyền lợi cho người lao động. Bên cạnh các thị trường truyền thống, Ninh Bình đang nghiên cứu, xúc tiến hợp tác với một số thị trường mới, có yêu cầu cao hơn về kỹ năng nhưng mang lại giá trị gia tăng lớn, phù hợp với định hướng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong dài hạn. Đồng thời, công tác tuyên truyền, tư vấn, định hướng cho người lao động được tăng cường, giúp người dân hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ và rủi ro khi tham gia xuất khẩu lao động, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp với điều kiện của bản thân và gia đình.

Về lâu dài, Ninh Bình xác định xuất khẩu lao động không phải là giải pháp duy nhất, mà là một cấu phần quan trọng trong tổng thể chiến lược phát triển thị trường lao động bền vững. Việc tạo việc làm tại chỗ thông qua phát triển công nghiệp, du lịch, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao, cùng với hỗ trợ khởi nghiệp và tự tạo việc làm, sẽ giúp người lao động có nhiều lựa chọn hơn, giảm áp lực phải đi làm việc xa quê trong thời gian dài. Đặc biệt, việc hỗ trợ lao động sau khi hoàn thành hợp đồng ở nước ngoài tái hòa nhập thị trường lao động trong nước, phát huy nguồn vốn, kinh nghiệm và kỹ năng tích lũy được, đang được xem là hướng đi cần thiết để bảo đảm hiệu quả lâu dài của chính sách xuất khẩu lao động.

Với những giải pháp đang được triển khai đồng bộ, Ninh Bình kỳ vọng sẽ từng bước giải quyết hài hòa bài toán việc làm trong bối cảnh mới, không chỉ tạo thu nhập ổn định cho người lao động nông thôn mà còn góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững của tỉnh sau sáp nhập. Xuất khẩu lao động, nếu được tổ chức bài bản, gắn với đào tạo và phát triển thị trường việc làm trong nước, sẽ tiếp tục là “đòn bẩy” quan trọng giúp Ninh Bình hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau trên con đường phát triển./.

Thanh Hương