Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít: Điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới bền vững ở Lai Châu

Mường Than là vùng đất có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nghề nuôi ong mật. Với khí hậu trong lành, hệ sinh thái rừng phong phú và đa dạng các loài hoa rừng, khu vực này tạo ra nguồn mật tự nhiên dồi dào, mang hương vị đặc trưng của vùng núi Tây Bắc. Từ thực tiễn đó, Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít đã lựa chọn phát triển nghề nuôi ong nội, một loài ong bản địa có khả năng thích nghi cao với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, ít bệnh, cho chất lượng mật ổn định và giàu dưỡng chất.

Hiện nay, Hợp tác xã đang quản lý và chăm sóc khoảng 300 thùng ong, được nuôi thả hoàn toàn trong môi trường rừng tự nhiên. Phương thức nuôi ong của Hợp tác xã chú trọng yếu tố bền vững, không sử dụng kháng sinh, không dùng hóa chất kích thích sinh trưởng, không khai thác quá mức, qua đó bảo tồn nguồn gen ong bản địa và giữ gìn cân bằng sinh thái rừng. Ong được nhân đàn chủ yếu bằng phương pháp tự nhiên, kết hợp bẫy ong rừng có kiểm soát, vừa nâng cao số lượng đàn ong, vừa duy trì đa dạng sinh học. Chính phương thức sản xuất thân thiện với môi trường này đã tạo nên chất lượng đặc trưng của Mật ong Thanh Xuân với màu vàng hổ phách tự nhiên, vị ngọt thanh, hương thơm dịu nhẹ, không gắt, khác biệt rõ rệt so với nhiều sản phẩm mật ong trên thị trường.

HTX Mường Mít tham gia xúc tiến thương mại

Không dừng lại ở khai thác lợi thế tự nhiên, Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít đã chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật vào khâu chế biến nhằm nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Mật ong sau khi thu hoạch được xử lý bằng máy hạ thủy phần để giảm độ ẩm xuống mức tiêu chuẩn, hạn chế nguy cơ lên men trong quá trình bảo quản. Đồng thời, quy trình lọc tạp chất được thực hiện nghiêm ngặt nhằm loại bỏ sáp ong, nhộng và các tạp chất khác, bảo đảm sản phẩm đạt yêu cầu an toàn vệ sinh thực phẩm. Nhờ áp dụng đồng bộ các khâu kỹ thuật, mật ong thành phẩm giữ được độ sánh tự nhiên, màu sắc ổn định, hương vị đặc trưng và thời gian bảo quản dài mà không cần sử dụng chất phụ gia.

Với những nỗ lực đó, sản phẩm Mật ong Thanh Xuân của Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Lai Châu công nhận đạt OCOP 3 sao theo Quyết định số 1595/QĐ-UBND ngày 05/12/2022. Đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng sản phẩm mà còn là minh chứng cho hướng đi đúng đắn trong tổ chức sản xuất, quản lý chất lượng và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương. Sản phẩm đồng thời đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn VietGAP trong quá trình nuôi ong và chế biến, tạo nền tảng quan trọng để mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước.

Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít đặc biệt chú trọng công tác quảng bá và xúc tiến thương mại. Tính đến nay, Hợp tác xã đã tham gia hơn 200 chương trình hội chợ, triển lãm, sự kiện xúc tiến thương mại và giới thiệu sản phẩm OCOP trên phạm vi cả nước. Sản phẩm Mật ong Thanh Xuân đã được giới thiệu trên nhiều kênh truyền thông uy tín như VTV1, các đài phát thanh và truyền hình địa phương tại Lai Châu, Hà Nội, Quảng Ninh, cùng nhiều cơ quan báo chí và cổng thông tin điện tử. Bên cạnh đó, Hợp tác xã chủ động ứng dụng chuyển đổi số trong tiêu thụ sản phẩm thông qua việc xây dựng các kênh bán hàng trên nền tảng TikTok Shop, Facebook, Zalo và YouTube, từng bước mở rộng tệp khách hàng, nâng cao khả năng cạnh tranh và khẳng định thương hiệu trên thị trường.

Hiệu quả kinh tế mà mô hình Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít mang lại được thể hiện rõ nét qua các con số cụ thể. Trung bình mỗi năm, Hợp tác xã cung ứng ra thị trường khoảng từ 2.800 - 3.000 lít mật ong. Sau khi trừ chi phí sản xuất, doanh thu mang lại lợi nhuận khoảng 130 triệu đồng mỗi năm. Hoạt động của Hợp tác xã tạo việc làm ổn định cho 9 thành viên chính thức và 8 lao động thời vụ tại địa phương, với mức thu nhập bình quân dao động từ 5 - 10 triệu đồng mỗi người mỗi tháng, góp phần cải thiện đời sống người dân và giảm áp lực di cư lao động.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi nội bộ, Hợp tác xã còn đóng vai trò hạt nhân liên kết sản xuất trong cộng đồng. Hiện nay, Hợp tác xã đã ký kết hợp tác và bao tiêu sản phẩm với 8 hộ gia đình trên địa bàn xã Mường Than, hỗ trợ kỹ thuật nuôi ong, hướng dẫn quy cách đóng thùng, cung cấp vật tư và chia sẻ kinh nghiệm sản xuất. Mô hình liên kết này giúp người dân yên tâm đầu tư phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, ổn định sinh kế và từng bước hình thành vùng nuôi ong tập trung gắn với bảo vệ rừng.

Bên cạnh đó, mô hình nuôi ong mật của Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít còn mang lại những giá trị lan tỏa tích cực. Việc gắn sinh kế của người dân với tài nguyên rừng đã góp phần nâng cao ý thức bảo vệ rừng, hạn chế tình trạng khai thác tài nguyên trái phép và thúc đẩy bảo tồn đa dạng sinh học. 

Vùng nguyên liệu nuôi ong của HTX Nông nghiệp Mường Mít.

Ngoài ra, hoạt động của HTX Nông nghiệp Mường Mít gắn chặt với các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, nhất là các tiêu chí về tổ chức sản xuất, thu nhập, môi trường và an sinh xã hội. Việc phát triển sản phẩm OCOP từ lợi thế bản địa đã góp phần nâng cao giá trị nông sản, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn, tạo động lực cho phong trào khởi nghiệp trong thanh niên và từng bước nâng cao chất lượng đời sống người dân xã Mường Than.

Trong thời gian tới, Hợp tác xã Nông nghiệp Mường Mít xác định tiếp tục mở rộng quy mô nuôi ong gắn với bảo vệ và phát triển rừng bền vững, đầu tư nâng cấp dây chuyền chế biến, hoàn thiện mẫu mã bao bì và hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đồng thời, Hợp tác xã sẽ đẩy mạnh liên kết tiêu thụ với các chuỗi cửa hàng nông sản an toàn, siêu thị và sàn thương mại điện tử, xây dựng câu chuyện thương hiệu gắn với thiên nhiên, văn hóa và con người Mường Than, qua đó từng bước đưa sản phẩm Mật ong Thanh Xuân vươn xa hơn trên thị trường.

Có thể nói, Chương trình OCOP là một trong những động lực quan trọng trong xây dựng nông thôn mới bền vững. Đây là minh chứng sinh động cho vai trò của kinh tế tập thể trong phát triển nông nghiệp hiện đại, góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân vùng cao Lai Châu trong giai đoạn mới./.

Thục Quyên