Tỉnh Thái Nguyên đang tập trung thực hiện đồng
bộ các chính sách, dự án, giúp nâng cao đời sống người dân vùng đồng bào
DTTS&MN.
Chủ động triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia
Thái Nguyên là tỉnh thuộc vùng Trung du miền núi Bắc Bộ, có vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12/6/2025 của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, tỉnh Thái Nguyên mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn trước đây. Sau sắp xếp, toàn tỉnh có 92 đơn vị hành chính cấp xã (77 xã, 15 phường), trong đó có 82/92 xã, phường thuộc vùng đồng bào DTTS&MN, gồm: 37 xã, phường khu vực I (29 xã, 08 phường), 09 xã khu vực II và 36 xã khu vực III; có 37 xã, phường thuộc vùng An toàn khu. Đây là địa bàn có tỷ lệ đồng bào DTTS cao, điều kiện phát triển giữa các khu vực còn chênh lệch, đòi hỏi sự quan tâm đầu tư và tổ chức thực hiện hiệu quả các chương trình, chính sách dân tộc, nhất là Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030.
Toàn tỉnh có dân số hơn 1,8 triệu người, với 51 dân tộc cùng sinh sống; trong đó đồng bào dân tộc thiểu số là 872.539 người, chiếm 46,7% dân số toàn tỉnh; tổng số hộ DTTS là 166.480 hộ, số hộ nghèo DTTS là 15.666 hộ, chiếm tỷ lệ 9,41%; hộ cận nghèo DTTS là 10.372 hộ, chiếm tỷ lệ 6,23%.
Thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: từ năm 2026 đến năm 2030,UBND tỉnh đã kịp thời ban hành các văn bản chỉ đạo, định hướng và giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành, địa phương tổ chức triển khai thực hiện Chương trình; tăng cường công tác hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến chính sách và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc, cán bộ cơ sở nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030. Sở Tài chính đã chủ trì phối hợp với các sở, ngành, địa phương tổ chức 01 hội nghị triển khai thực hiện Chương trình MTQG cho lãnh đạo, cán bộ trực tiếp triển khai thực hiện Chương trình tại 37 xã, phường phía Bắc thuộc tỉnh; đối với 55 xã, phường phía Nam sẽ tổ chức trước ngày 15/7/2026.
Bên cạnh đó, UBND tỉnh thường xuyên chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường công tác theo dõi, nắm tình hình, kịp thời rà soát, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Công tác thông tin, báo cáo được thực hiện nghiêm túc, đầy đủ theo quy định và theo yêu cầu của các bộ, ngành Trung ương. Trên cơ sở khả năng cân đối ngân sách địa phương và quy định của Trung ương, tỉnh Thái Nguyên bảo đảm tỷ lệ đối ứng 147% theo quy định, đồng thời thực hiện lồng ghép nguồn lực từ các chương trình MTQG, các chương trình, dự án và nguồn vốn hợp pháp khác trên địa bàn để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực; tiếp tục huy động các nguồn lực xã hội hóa, sự tham gia của cộng đồng và các nguồn vốn hợp pháp khác để hỗ trợ đầu tư phát triển vùng đồng bào DTTS&MN, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Chương trình.
Đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số
Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng trong việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN.
Các nguồn lực đã và đang tập trung đầu tư phát triển các công trình hạ tầng thiết yếu phục vụ dân sinh; tập trung vào các địa bàn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào DTTS&MN. Kết quả, Chương trình đã đầu tư xây dựng 1.380 công trình hạ tầng thiết yếu (đường giao thông nông thôn, nhà văn hóa xã, xóm, trường học, trạm y tế...) và duy tu, bảo dưỡng 637 công trình; xây dựng 44 công trình trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú, có học sinh bán trú; đầu tư cơ sở vật chất phục vụ chuyển đổi số giáo dục phục vụ việc giảng dạy và học tập trực tuyến cho 93 trường phổ thông dân tộc nội trú, phổ thông dân tộc bán trú và trường phổ thông có học sinh bán trú; xây dựng 98 công trình nước sinh hoạt tập trung với số hộ thụ hưởng là 8.649 hộ; hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho 7.849 hộ; triển khai thực hiện 10 dự án sắp xếp ổn định dân cư tập trung; ngoài ra còn hỗ trợ đào tạo nghề, việc làm, phát triển sản xuất và sinh kế, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân; quan tâm công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Chương trình đã góp phần quan trọng thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh. Giai đoạn 2021-2025, kinh tế của tỉnh tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng khá, GRDP bình quân đạt 6,5%/năm; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, quy mô nền kinh tế và năng lực sản xuất không ngừng được mở rộng. Đến năm 2025, GRDP bình quân đầu người đạt 114,1 triệu đồng/người/năm, gấp khoảng 1,44 lần so với năm 2020. Kết quả trên tạo nền tảng và điều kiện thuận lợi để tiếp tục đầu tư, phát triển vùng đồng bào DTTS&MN, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân và thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Chương trình.
Tuy nhiên, việc thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 còn một số khó khăn, vướng mắc như: hiện nay, trên địa bàn tỉnh còn có 36 xã khu vực III, 565 thôn đặc biệt khó khăn. Các địa phương có xuất phát điểm thấp, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội chưa đồng bộ; trình độ dân trí giữa các vùng không đồng đều; đời sống người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn, trong khi nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, có tốc độ phát triển kinh tế nhanh và đời sống người dân ngày càng nâng cao, do đó cần có nguồn lực rất lớn để đầu tư, phát triển cho các khu vực này trên địa bàn tỉnh, bảo đảm thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng trong tỉnh.
Bên cạnh đó, tiến độ triển khai thực hiện một số dự án, tiểu dự án, nội dung thành phần của Chương trình còn chậm; tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn kéo dài chưa cao. Sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn tuy đã đạt được nhiều kết quả nhưng chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng của Nhân dân. Nhận thức của người dân và cộng đồng trong tổ chức thực hiện chương trình, chính sách còn hạn chế dẫn đến tổ chức thực hiện một số dự án, tiểu dự án có sự tham gia của cộng đồng còn gặp nhiều khó khăn.
Một trong những giải pháp trọng tâm thời gian tới được tỉnh Thái Nguyên tập trung thực hiện là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, hướng dẫn cơ sở trong quá trình xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện; kịp thời phát hiện, xử lý hoặc đề xuất xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh, bảo đảm sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Đẩy mạnh công tác tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý và tổ chức thực hiện Chương trình ở các cấp. Nội dung tập huấn cần tập trung vào các kỹ năng thực tế như lập kế hoạch, thanh quyết toán vốn lồng ghép và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý; đồng thời tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện Chương trình tại địa phương./.
Hồng Phượng
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
