Gia Lai ban hành Quy chế quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh

Quy chế được xây dựng trên cơ sở các quy định mới của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và các nghị định của Chính phủ trong lĩnh vực nội vụ, nhằm thống nhất, chuẩn hóa công tác quản lý, bảo vệ và chăm sóc hệ thống công trình ghi công liệt sĩ trong toàn tỉnh.

Quy chế này quy định về nguyên tắc, nội dung và trách nhiệm trong công tác quản lý công trình ghi công liệt sĩ và mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Gia Lai. Các đối tượng áp dụng là các sở, ban, ngành, UBND cấp xã cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan.

(Ảnh minh họa)

Quy chế nêu rõ, UBND tỉnh thống nhất quản lý nhà nước đối với công trình ghi công liệt sĩ và mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Sở Nội vụ được giao là cơ quan đầu mối, chịu trách nhiệm giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này; phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức lễ viếng Nghĩa trang liệt sĩ Quy Nhơn, Nghĩa trang liệt sĩ Pleiku; tổ chức lễ truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện tại Nghĩa trang liệt sĩ Đức Cơ.

UBND cấp xã là cơ quan trực tiếp quản lý các công trình nằm trên địa bàn, có trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ và tổ chức các hoạt động thăm viếng.

Một điểm đáng lưu ý của Quy chế là quy định tên gọi các công trình ghi công liệt sĩ phải gắn với tên địa danh cũ đã sử dụng trước khi sáp nhập tỉnh, đảm bảo tính liên tục của lịch sử, truyền thống và quản lý hồ sơ.

Về nội dung quản lý, Quy chế quy định cụ thể cho từng loại hình công trình. Với các Đền thờ liệt sĩ, Đài tưởng niệm, nhà bia ghi danh liệt sĩ, các đơn vị quản lý phải bảo đảm vệ sinh, cảnh quan, hướng dẫn tổ chức và người dân đến thăm viếng, phục vụ lễ viếng theo đúng nội quy, quy chế.

Đối với nghĩa trang liệt sĩ, cần lập hồ sơ theo dõi, quản lý nghĩa trang liệt sĩ; tiếp nhận, tổ chức an táng hài cốt liệt sĩ do các địa phương, đơn vị có thẩm quyền quy tập, bàn giao và khắc tên bia theo quy định; giải quyết cho thân nhân di chuyển hài cốt đang an táng tại nghĩa trang liệt sĩ về an táng tại quê nhà khi có văn bản đồng ý của Sở Nội vụ; quản lý, bảo vệ, chăm sóc phần mộ liệt sĩ, vườn hoa, cây cảnh, khuôn viên và các công trình khác của nghĩa trang, bảo đảm luôn sạch đẹp và trang nghiêm; tổ chức đón tiếp, hướng dẫn thân nhân liệt sĩ trong và ngoài tỉnh đến thăm viếng mộ liệt sĩ; xác nhận vào giấy giới thiệu thăm viếng mộ liệt sĩ theo quy định; tổ chức lễ viếng nghĩa trang liệt sĩ vào các dịp lễ, tết.

Đối với mộ liệt sĩ, mộ liệt sĩ được quản lý gồm: mộ liệt sĩ đang an táng trong nghĩa trang liệt sĩ và mộ liệt sĩ đang an táng ngoài nghĩa trang liệt sĩ. Mộ liệt sĩ đang an táng trong nghĩa trang liệt sĩ được quản lý theo sơ đồ mộ chí; mộ liệt sĩ đang an táng ngoài nghĩa trang liệt sĩ do cơ quan có thẩm quyền quản lý, theo dõi. Mộ liệt sĩ phải được quản lý, sửa chữa, tu bổ, thường xuyên chăm sóc và cùng một nghĩa trang liệt sĩ được xây dựng thống nhất theo quy định tại khoản 2 Điều 152 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP.

Đối với các phần mộ đã di chuyển hài cốt, được sửa chữa lại vỏ mộ, trên bia mộ khắc thêm dòng chữ “Hài cốt liệt sĩ đã di chuyển” ở phía dưới cùng; trong danh sách quản lý phải ghi rõ hài cốt đã di chuyển về quê quán; lập biên bản bàn giao hài cốt cho thân nhân liệt sĩ và lưu giữ hồ sơ di chuyển theo quy định. Trong danh sách quản lý phải ghi rõ thông tin người di chuyển hài cốt và địa phương nơi an táng hài cốt sau khi di chuyển.

Về trách nhiệm tổ chức thực hiện, Sở Nội vụ có nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra, tổng hợp báo cáo UBND tỉnh; tham mưu bố trí kinh phí và thực hiện các nhiệm vụ theo phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nội vụ. Sở Tài chính căn cứ khả năng ngân sách để tham mưu bố trí kinh phí đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp và quản lý công trình. Các sở, ngành liên quan phối hợp trong công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, triển khai các hoạt động tri ân như chăm sóc phần mộ liệt sĩ, tổ chức thắp nến tri ân vào ngày 26/7 hằng năm.

UBND cấp xã có trách nhiệm ban hành nội quy quản lý, bảo đảm quy hoạch, sử dụng đất cho các công trình ghi công liệt sĩ; xây dựng kế hoạch cải tạo, nâng cấp, bảo trì công trình hằng năm; bố trí nhân lực quản lý, bảo vệ; tổ chức vận động nguồn lực xã hội hóa; và lập danh sách theo dõi các phần mộ liệt sĩ do gia đình quản lý.

Kinh phí cho xây dựng, tu bổ, sửa chữa và quản lý công trình ghi công liệt sĩ được bảo đảm từ ngân sách nhà nước theo các quy định hiện hành về ngân sách, đầu tư công và ưu đãi người có công. Quy chế cũng quy định rõ về việc khen thưởng các tổ chức, cá nhân có đóng góp tích cực, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong quản lý công trình ghi công liệt sĩ.

Hiện nay, tỉnh Gia Lai đang quản lý 119 nghĩa trang liệt sĩ với 41.596 mộ liệt sĩ (trong đó mộ có đầy đủ thông tin 21.929; mộ có một phần thông tin 7.590; mộ không có thông tin 11.821).

Việc ban hành Quy chế là cơ sở quan trọng nhằm chuẩn hóa, thống nhất và nâng cao hiệu quả công tác quản lý công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ trên địa bàn tỉnh; góp phần tri ân, chăm lo tốt hơn đối với người có công với cách mạng; đồng thời giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau./.

Tố Uyên