Chiến dịch 500 ngày đêm đã tìm kiếm, quy tập 4.417 hài cốt liệt sĩ

Hiện có 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số 1.588 người đang thực hiện nhiệm vụ, gồm 13 đội trong nước và 19 đội ở nước ngoài. Trong số các đội làm nhiệm vụ ở nước ngoài, có 8 đội tại Lào và 11 đội tại Campuchia. Trong quá trình triển khai Chiến dịch, các địa phương, đơn vị đã tổ chức 30 lễ truy điệu, an táng 2.157 hài cốt liệt sĩ.

Đối với công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, đến ngày 10/10/2026, cả 7/7 quân khu và 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành lấy mẫu đối với 211.300 mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang liệt sĩ. Trong tổng số này, có 147.638 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 69,87%. Như vậy, tổng số mộ đã được lấy mẫu là 230.000, trong đó 18.700 mộ đã lấy mẫu trước Chiến dịch.

Để thực hiện nhiệm vụ, các lực lượng đã thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu với tổng quân số 3.500 người. Đối với thân nhân liệt sĩ, tổng số mẫu sinh phẩm đã thu thập là 276.853. Trong đó, 100.701 mẫu đã được phân tích và 95.797 mẫu được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu.

Công tác tiếp nhận, lưu trữ và bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ cũng được triển khai với quy mô lớn. Các đơn vị đã tiếp nhận, lưu trữ, bảo quản 130.574 mẫu hài cốt liệt sĩ từ các địa phương. Riêng Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 76.344 mẫu, số hóa thông tin 71.202 mẫu và đưa vào lưu trữ lâu dài 26.018 mẫu. Đơn vị đã tiến hành giám định 468 mẫu, trong đó có 69 mẫu cho kết quả có giải trình tự gen.

Cùng với nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính, công tác rà phá bom mìn, vật nổ được triển khai trên diện rộng. Đến nay, diện tích đã rà phá đạt 20.444,8/22.100 ha, tương đương 92,51% kế hoạch. Đáng chú ý, đến ngày 12/10/2026, lực lượng chức năng đã hoàn thành rà phá bom mìn, vật nổ tại vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) với diện tích 4.460/4.460 ha, đạt 100%. Thực hiện nhiệm vụ này có 360 đội rà phá bom mìn, vật nổ, sử dụng 1.311 máy dò và các trang thiết bị chuyên dụng.

Tại các địa bàn, hoạt động tìm kiếm, quy tập tiếp tục được triển khai. Ngày 9/11, Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 7 cho biết, các lực lượng làm nhiệm vụ trong nước và tại Campuchia đã phát hiện, cất bốc thêm 13 hài cốt liệt sĩ.

Tại Khu B, Công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP Hồ Chí Minh), Bộ Tư lệnh Thành phố tiếp tục huy động 3 máy cuốc, 1 xe ben và 2 xe tải 3,5 tấn, xử lý hơn 620 m³ đất để mở rộng phạm vi tìm kiếm. Trong ngày, cán bộ, chiến sĩ phát hiện, quy tập thêm 6 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 2 hài cốt kèm di vật.

Như vậy, từ ngày 23/6/2026 đến hết ngày 9/11/2026, riêng tại Công viên Lê Thị Riêng đã tìm thấy 1.005 hài cốt liệt sĩ, gồm 972 hài cốt riêng lẻ và 33 hài cốt tại 8 mộ tập thể; trong đó có 371 bộ hài cốt kèm di vật. Cộng với 5 hài cốt liệt sĩ được cất bốc trước đó tại ấp An Lạc 3 (xã Thường Tân), đến nay TP Hồ Chí Minh quy tập được tổng cộng 1.010 hài cốt liệt sĩ.

Tại Campuchia, Đội K72 tìm thấy 3 hài cốt liệt sĩ trên hướng tỉnh Kratie, nâng tổng số hài cốt được lực lượng này quy tập lên 94. Đội K71 (Bộ CHQS tỉnh Tây Ninh) cất bốc được 1 hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Oddar Meanchey, nâng tổng số hài cốt liệt sĩ do toàn đội quy tập lên 112.

Tính đến thời điểm này, toàn Quân khu 7 quy tập được 1.934 hài cốt liệt sĩ, vượt 114,88% chỉ tiêu giai đoạn 1 và vượt 28,93% chỉ tiêu toàn Chiến dịch.

Kết quả triển khai cho thấy Chiến dịch 500 ngày đêm đã huy động được sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang và nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Công tác tìm kiếm ngày càng được tổ chức bài bản, có trọng tâm, trọng điểm; việc thu thập, rà soát, xác minh thông tin được chú trọng, gắn với ứng dụng khoa học, công nghệ trong lấy mẫu, giám định ADN và xây dựng cơ sở dữ liệu. Đặc biệt, sự phối hợp giữa các lực lượng và việc phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, nhân chứng lịch sử, người dân đã góp phần mở rộng nguồn thông tin, hỗ trợ xác định những khu vực có khả năng còn hài cốt liệt sĩ.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn nhiều khó khăn do địa bàn tìm kiếm rộng, địa hình thay đổi, thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ qua các thời kỳ thiếu hoặc chưa đầy đủ; nhiều nhân chứng trực tiếp tham gia chiến đấu, an táng liệt sĩ đã cao tuổi hoặc không còn. Công tác xác định danh tính cũng cần thêm thời gian do tình trạng hài cốt phân hủy, chất lượng mẫu sinh phẩm không đồng đều, việc đối chiếu dữ liệu và giám định ADN còn phức tạp. Đây là những vấn đề đòi hỏi các địa phương, đơn vị phải kiên trì, thận trọng, phối hợp chặt chẽ và có phương pháp phù hợp với từng địa bàn.

Thời gian tới, các lực lượng tiếp tục rà soát, tập trung vào những địa bàn có thông tin, căn cứ và khả năng tìm kiếm cao; đồng thời mở rộng thu thập thông tin từ nhân chứng, cựu chiến binh, người dân và chính quyền cơ sở. Việc tìm kiếm, quy tập trong nước cần được triển khai song song với tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng của Lào và Campuchia. Cùng với đó, tiếp tục đẩy nhanh việc lấy mẫu, giám định ADN, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, đối chiếu hồ sơ và thông tin liên quan để xác định danh tính liệt sĩ. Các cấp, các ngành cần quan tâm bảo đảm nhân lực, phương tiện, kinh phí và chế độ cho lực lượng làm nhiệm vụ, quyết tâm thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Chiến dịch./.

Hồng Minh