Hàng nghìn hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập
Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai từ ngày 15/3/2026, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2027) đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; lấy mẫu sinh phẩm khoảng 230.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin và giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt.
Tính đến ngày 3/11/2026, các lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập được 4.196 hài cốt liệt sĩ, đạt 59,94% mục tiêu. Trong đó, 2.809 hài cốt được tìm thấy trong nước, 251 hài cốt tại Lào và 1.136 hài cốt tại Campuchia. Có 134 trường hợp đã xác định được danh tính. Cùng với đó, tổ chức 30 lễ truy điệu, an táng, đưa 2.157 hài cốt liệt sĩ về an nghỉ tại các nghĩa trang.
Hiện có 32 đội tìm kiếm, quy tập với tổng quân số 1.588 cán bộ, chiến sĩ đang thực hiện nhiệm vụ, gồm 13 đội trong nước và 19 đội hoạt động ở nước ngoài. Các lực lượng tiếp tục khảo sát, xác minh thông tin, mở rộng địa bàn tìm kiếm, tập trung vào những khu vực từng diễn ra chiến tranh ác liệt, nơi có thông tin về địa điểm an táng liệt sĩ hoặc còn khả năng có hài cốt chưa được quy tập.
Lực lượng chức năng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng - TP HCM. Ảnh: VGP
Công việc của các đội tìm kiếm đòi hỏi phải kết hợp nhiều nguồn thông tin, từ hồ sơ, tài liệu lịch sử đến lời kể của nhân chứng và kết quả khảo sát thực địa. Qua nhiều năm, địa hình và hiện trạng các khu vực chiến trường đã thay đổi, khiến việc xác định vị trí chôn cất gặp không ít khó khăn. Đối với các đội làm nhiệm vụ tại Lào và Campuchia, quá trình tìm kiếm còn cần sự phối hợp với chính quyền, lực lượng chức năng và người dân nước sở tại.
Tại Quân khu 9, kết quả giai đoạn 1 được công bố ngày 3/11 cho thấy lực lượng vũ trang Quân khu phối hợp với các địa phương đã tìm kiếm, quy tập 1.132 hài cốt liệt sĩ, đạt 78,06% chỉ tiêu toàn chiến dịch. Trong đó, 768 hài cốt được tìm thấy trong nước và 364 hài cốt tại Campuchia; xác định được danh tính 6 liệt sĩ. Kết quả tìm kiếm, quy tập năm 2026 của Quân khu đạt 125,77% chỉ tiêu được giao.
Quân khu 9 cũng đã hoàn thành lấy mẫu sinh phẩm tại 107/107 nghĩa trang liệt sĩ. Trong số 41.231 mộ được rà soát, có 31.963 mộ đủ điều kiện lấy mẫu. Các đơn vị đã bàn giao 32.010 mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN, trong đó có 47 mẫu lấy từ các mộ liệt sĩ ngoài nghĩa trang. Nhiệm vụ lấy mẫu tại toàn bộ nghĩa trang thuộc phạm vi triển khai hoàn thành sớm gần 7 tháng so với kế hoạch.
Tại Quân khu 2, tính đến ngày 31/10/2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 429 hài cốt liệt sĩ, gồm 396 hài cốt trong nước và 33 hài cốt tại Lào. Toàn Quân khu đã huy động 43.618 ngày công phục vụ nhiệm vụ; diện tích rà phá bom mìn, vật nổ đạt 10.553,87/11.740 ha, tương đương 89,9% kế hoạch.
Trong công tác lấy mẫu sinh phẩm, Quân khu 2 đã khai quật 11.366 phần mộ tại 174 nghĩa trang, thu được 9.619 mẫu đủ điều kiện, đạt 84,6%. Đối với mẫu sinh phẩm thân nhân, trong tổng số 33.144 trường hợp thuộc diện thu thập, Quân khu đã lấy được 31.873 mẫu, đạt 96,16%.
Ở địa bàn Quân khu 5, mùa khô năm 2025 - 2026, toàn Quân khu đã tìm kiếm, quy tập được 481 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 16 hài cốt liệt sĩ tại Lào và 71 hài cốt liệt sĩ tại Campuchia. Riêng thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm đã tìm kiếm, quy tập được 431 hài cốt liệt sĩ, đạt 29,12% chỉ tiêu.
Đối với nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, các địa phương đã hoàn thành 57.368 mộ/416 nghĩa trang liệt sĩ, vượt tiến độ thời gian 7,5 tháng; trong đó có 33.423 mộ đủ điều kiện lấy mẫu (đạt 58,26%), 23.945 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu (chiếm 41,74%). Phối hợp Cục 06 (Bộ Công an) và công an các tỉnh, thành phố tổ chức thu nhận và lấy 14.758 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ phục vụ công tác giám định ADN. Đã xác định thông tin, danh tính 45 liệt sĩ và thông báo cho gia đình thân nhân liệt sĩ. Phối hợp, tổ chức bàn giao 24.118 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ cho Viện Pháp y Quân đội và Viện Pháp y (Bộ Y tế).
Năm 2027, Quân khu 5 tập
trung hoàn thành kết luận địa bàn, lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ
(đợt 2); tổ chức lấy mẫu sinh phẩm ADN cho 100% thân nhân liệt sĩ còn thiếu
thông tin cư trú trên địa bàn; phấn đấu mùa khô năm 2026 - 2027 tìm kiếm, quy tập
hơn 100 hài cốt liệt sĩ tại Lào và Campuchia. Giai đoạn 2 Chiến dịch 500 ngày
đêm, phấn đấu tìm kiếm, quy tập gần 1.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành xây dựng
cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ.
Đẩy mạnh lấy mẫu, giám định ADN xác định danh tính liệt sĩ
Cùng với tìm kiếm, quy tập, nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm, giám định ADN và hoàn thiện dữ liệu phục vụ xác định danh tính được triển khai đồng bộ. Đây là khâu quan trọng để xác định chính xác danh tính những hài cốt đã được tìm thấy, giúp các liệt sĩ được trở về với tên tuổi, quê quán và gia đình.
Theo số liệu cập nhật của Ban Chỉ đạo quốc gia, đến ngày 10/10/2026, cả 7/7 quân khu và 34/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại 211.300 mộ trong các nghĩa trang liệt sĩ. Trong đó, 147.638 mộ đủ điều kiện lấy mẫu, đạt 69,87%; 63.662 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu. Đối với mẫu sinh phẩm thân nhân, cả nước đã thu thập 276.853 mẫu; 100.701 mẫu được phân tích và 95.797 mẫu được đồng bộ vào cơ sở dữ liệu.
Riêng Viện Pháp y Quân đội đã tiếp nhận 76.344 mẫu hài cốt liệt sĩ; số hóa thông tin 71.202 mẫu và đưa vào lưu trữ lâu dài 26.018 mẫu. Đơn vị đã tiến hành giám định 468 mẫu, trong đó 69 mẫu có kết quả giải trình tự gen.
Việc lấy mẫu sinh phẩm trên diện rộng đòi hỏi quy trình thống nhất, chính xác từ khâu rà soát hồ sơ, xác định phần mộ, khai quật, lấy mẫu đến mã hóa, bảo quản và bàn giao. Với mẫu thân nhân, việc xác định đúng quan hệ huyết thống, thu thập thông tin và chuẩn hóa dữ liệu là điều kiện cần thiết để nâng cao khả năng đối chiếu. Những trường hợp hài cốt phân hủy, thiếu thông tin về đơn vị, quê quán hoặc không còn thân nhân trực hệ càng đòi hỏi phải kết hợp kết quả giám định với các nguồn tư liệu lịch sử.
Sau hơn 7 tháng triển khai, Chiến dịch 500 ngày đêm đã đạt những kết quả cụ thể trong tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, lấy mẫu sinh phẩm và giám định ADN. Tuy nhiên, khối lượng công việc còn lại vẫn lớn. Nhiều địa bàn từng là chiến trường chưa được khảo sát đầy đủ; không ít hài cốt chưa có thông tin, mẫu sinh phẩm khó phân tích hoặc thiếu dữ liệu thân nhân để đối chiếu.
Trong giai đoạn tiếp theo, các lực lượng tiếp tục rà soát, xác minh nguồn tin, tập trung tìm kiếm tại các địa bàn trọng điểm; đồng thời nâng cao năng lực giám định ADN, hoàn thiện cơ sở dữ liệu và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, địa phương. Việc phát huy vai trò của nhân dân, cựu chiến binh và thân nhân liệt sĩ trong cung cấp thông tin, bổ sung hồ sơ, mẫu sinh phẩm cũng có ý nghĩa quan trọng đối với nhiệm vụ xác định danh tính.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm
Ngày Thương binh - Liệt sĩ, mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định
là kết quả của quá trình tìm kiếm, xác minh và phối hợp bền bỉ giữa nhiều lực
lượng. Qua đó, góp phần đáp ứng nguyện vọng của thân nhân liệt sĩ, thực hiện
trách nhiệm tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc./.
Nguồn tham khảo
Hồng Minh
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
