TP. Hồ Chí Minh định hướng phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn tới

Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang, Trưởng Ban Chỉ đạo, chủ trì hội nghị. Hội nghị được đánh giá là dấu mốc quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Thành phố trong việc đưa khoa học -– công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển chủ đạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả quản trị và chất lượng sống của người dân trong giai đoạn phát triển mới.

Khoa học - công nghệ là động lực then chốt cho phát triển bền vững

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bí thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học – công nghệ và chuyển đổi số đối với mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của Thành phố. Theo Bí thư Thành ủy, chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà phải tạo ra thay đổi thực chất trong phương thức quản lý, điều hành, giúp giảm công việc thủ công, tăng năng suất lao động và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Nhìn lại năm 2025, Bí thư Trần Lưu Quang đánh giá cao những kết quả nổi bật trong triển khai Nghị quyết 57, Đề án 204 và Đề án 06. Đáng chú ý, Thành phố đã cơ bản hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, tạo nền tảng quan trọng cho các bước phát triển tiếp theo về kinh tế - xã hội, quản lý đô thị và khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Bên cạnh đó, TP.Hồ Chí Minh đã hình thành vùng lõi Đô thị Khoa học - Công nghệ Bắc TP. Hồ Chí Minh tại phường Bình Dương, với quy mô khoảng 103 ha. Đây được xem là bước tiến chiến lược trong phát triển khoa học - công nghệ của Thành phố, tạo không gian tập trung cho các doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các trung tâm nghiên cứu phát triển. Một số sản phẩm công nghệ bước đầu đã tạo dấu ấn trên thị trường quốc tế, góp phần nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất công nghiệp và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo chiều sâu.

Nhận diện rõ những hạn chế, điểm nghẽn

Bên cạnh kết quả đạt được, Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang thẳng thắn chỉ ra những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai chuyển đổi số. Cụ thể, hạ tầng công nghệ thông tin còn thiếu đồng bộ giữa phần cứng và phần mềm; dữ liệu của các ngành, lĩnh vực còn phân tán, chia cắt, chưa được kết nối, chia sẻ hiệu quả.

Một số địa phương đã triển khai “Văn phòng điện tử” nhưng công tác giám sát, đánh giá tiến độ, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng chậm trễ, hình thức, chưa phát huy hết vai trò của chuyển đổi số trong chỉ đạo, điều hành.

Từ thực tiễn đó, Bí thư Thành ủy yêu cầu Thành phố tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính gắn chặt với chuyển đổi số; khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu các ngành, lĩnh vực, bảo đảm cập nhật thường xuyên, kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống dữ liệu Trung ương. Việc hoàn thiện dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư tiếp cận thông tin, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.

Bí thư Thành ủy cũng nhấn mạnh yêu cầu đào tạo, phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin; xây dựng cơ chế thu hút, sử dụng chuyên gia; khuyến khích áp dụng các chỉ số đánh giá hiệu suất công việc (KPI) để đo lường hiệu quả thực chất. Các cơ quan, đơn vị phải mạnh dạn quyết định, dám chịu trách nhiệm, chuyển “Văn phòng điện tử” thành hệ điều hành thông minh, phục vụ công tác chỉ huy, điều phối và giám sát hiệu quả.

“Năm 2026 không còn là năm ‘chạy thử’, mà là năm nghĩ thật, làm thật, chịu trách nhiệm thật và đo đếm thật để có kết quả thật; qua đó mang lại những thành quả nhìn thấy được, đo được cho Thành phố và người dân”, Bí thư Thành ủy nhấn mạnh.

Ba trụ cột tạo sức bật cho Thành phố trong kỷ nguyên số

Báo cáo tóm tắt kết quả thực hiện năm 2025 và định hướng trọng tâm năm 2026, Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cho biết, việc triển khai đồng bộ các chủ trương lớn về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả then chốt, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Thực tiễn triển khai Nghị quyết 57, Đề án 204 và Đề án 06 đã đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến rõ nét trong tư duy lãnh đạo, phương thức điều hành của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đây được xác định là ba trụ cột cốt lõi, tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp TP.Hồ Chí Minh giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế và chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên số.

Theo Chủ tịch UBND Thành phố, năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong triển khai Nghị quyết 57, thể hiện rõ sự chuyển dịch từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt. Nghị quyết 57 đóng vai trò khung định hướng chiến lược, giúp Thành phố từng bước hình thành mô hình phát triển mới dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu, tạo tiền đề cho giai đoạn phát triển cao hơn trong nhiệm kỳ 2025-2030.

Nghị quyết 57 từng bước thấm sâu vào nhận thức và hành động của đội ngũ cán bộ, đảng viên và người dân, không dừng ở khẩu hiệu mà tạo ra những chuyển biến cụ thể trong tiếp cận chính sách, phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Phong trào “Bình dân học vụ số” trở thành điểm nhấn, góp phần phổ cập kỹ năng số, thu hẹp khoảng cách số và tạo sự đồng thuận xã hội trong tiến trình chuyển đổi số.

Chuyển đổi số phục vụ người dân, doanh nghiệp

Việc triển khai Đề án 204 đã giúp TP.Hồ Chí Minh từng bước hình thành cơ chế điều phối, giám sát thống nhất các nhiệm vụ chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị. Công tác theo dõi, cập nhật tiến độ trên Hệ thống giám sát Nghị quyết 57-NQ/TW được thực hiện thường xuyên; tăng cường kiểm tra, giám sát và gắn trách nhiệm người đứng đầu, qua đó hoàn thành 100% nhiệm vụ Trung ương giao.

Đối với Đề án 06, Thành phố tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong xây dựng Chính quyền số và xã hội số, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt trên 80%; tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến và giải quyết đúng hạn ở mức cao, nhất là tại cấp xã.

Nhiều mô hình sáng tạo như “Trạm Công dân số”, “Robot - Kiosk AI phục vụ hành chính công” được triển khai hiệu quả, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận tiện hơn, giảm chi phí, thời gian, đồng thời nâng cao mức độ hài lòng.

Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh đánh giá, năm 2025, Thành phố đã vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên nền tảng số, góp phần nâng cao chất lượng điều hành, khơi thông nguồn lực và tạo chuyển biến rõ nét trong quản trị đô thị.

Định hình không gian phát triển mới

Tại hội nghị, nhiều tham luận quan trọng từ các sở, ngành, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục đại học đã đóng góp thiết thực cho định hướng phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Thành phố.

Phát biểu tham luận về vai trò của Becamex trong phát triển hạ tầng khoa học – công nghệ và công nghiệp công nghệ cao, Tổng Giám đốc Becamex Group Nguyễn Hoàng Vũ cho biết, doanh nghiệp đang tập trung hoàn thiện hệ sinh thái khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo quy mô lớn, hướng tới xây dựng Đô thị Khoa học – Công nghệ Bắc TP.Hồ Chí Minh theo định hướng của Thành ủy và UBND Thành phố.

Theo đó, hệ sinh thái được tổ chức xoay quanh cụm công viên sinh thái - khoa học, Trung tâm Khoa học TP. Hồ Chí Minh, tòa nhà đa chức năng khoa học - công nghệ (chuyển đổi từ Trung tâm Hành chính Bình Dương cũ), trung tâm văn hóa – thương mại – dịch vụ gắn với nhà ga Metro, khu văn phòng WTC, Trung tâm Triển lãm Quốc tế WTC Expo và các khu công nghiệp khoa học – công nghệ. Mô hình này được kỳ vọng trở thành hạt nhân thúc đẩy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao của Thành phố.

Bên cạnh đó, Đô thị Khoa học - Công nghệ Bắc TP.Hồ Chí Minh, Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.Hồ Chí Minh và Đô thị Kinh tế biển – cửa ngõ logistics phía Đông Nam được xác định là “kiềng ba chân” phát triển, góp phần kiến tạo Thành phố năng động, cân bằng và bền vững trong kỷ nguyên xanh và kỷ nguyên số.

Đại học là hạt nhân đổi mới sáng tạo

Chia sẻ về mô hình Trung tâm Đổi mới sáng tạo tại Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Hiệu trưởng Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh cho biết, tháng 12/2025, Trung tâm Đổi mới sáng tạo đã chính thức được thành lập, xác định là hạt nhân trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ sâu.

Trung tâm có bốn nhiệm vụ trọng tâm: kết nối bộ, ngành, địa phương với đại học, doanh nghiệp và nhà đầu tư; xây dựng các “bài toán” từ nhu cầu thực tiễn để giới nghiên cứu cùng tham gia giải quyết; hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, phát triển công nghệ lõi; thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai cũng chỉ rõ những điểm nghẽn trong chuyển hóa kết quả nghiên cứu ra thị trường, như thiếu kênh tư vấn thị trường, vướng mắc thể chế, sở hữu trí tuệ, thiếu vốn mồi và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp chưa rõ nét. Trên cơ sở đó, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Thành phố hỗ trợ kích hoạt nhu cầu từ địa phương, doanh nghiệp; xây dựng hệ sinh thái R&D dựa trên hạ tầng phòng thí nghiệm dùng chung; phát triển các ngành kinh tế mới như công nghiệp game, công nghiệp sinh học - phụ phẩm, tạo động lực tăng trưởng mới.

Dịp này, Ban Thường vụ Thành ủy TP. Hồ Chí Minh đã trao Bằng khen cho 15 tập thể và 7 cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện Nghị quyết 57, Đề án 204 và Đề án 06.

Vương Linh