Ngày 14/10 hằng năm được lựa chọn là Ngày Tiêu chuẩn thế giới nhằm tôn vinh những đóng góp của các chuyên gia, tổ chức trên toàn cầu trong hoạt động xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn. Ba tổ chức tiêu chuẩn quốc tế hàng đầu gồm Ủy ban Kỹ thuật Điện quốc tế (IEC), Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO) và Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) cùng thúc đẩy thông điệp “Tiêu chuẩn phục vụ các Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) - Tầm nhìn chung cho một thế giới tốt đẹp hơn” (Standards for SDGs - Our shared vision for a better world), nhấn mạnh vai trò của tiêu chuẩn trong việc hỗ trợ thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc đến năm 2030. Năm 2026, thông điệp này đặc biệt nhấn mạnh vai trò của tiêu chuẩn trong việc bảo đảm mọi người được tiếp cận nguồn năng lượng sạch, đáng tin cậy với giá thành hợp lý.
Tiêu chuẩn - nền tảng thúc đẩy phát triển bền vững
Các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc hướng tới chấm dứt đói nghèo, bảo vệ hành tinh, bảo đảm mọi người được hưởng hòa bình và thịnh vượng vào năm 2030. Để hiện thực hóa những mục tiêu này, bên cạnh các cam kết và chính sách, cần có những công cụ kỹ thuật đáng tin cậy, tạo cơ sở cho việc triển khai các giải pháp thống nhất và hiệu quả. Tiêu chuẩn quốc tế là một trong những công cụ quan trọng đó.
Tiêu chuẩn quốc tế góp phần thúc đẩy phát triển năng lượng sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững. Ảnh minh họa
Thông qua việc thống nhất các yêu cầu, phương pháp và thông
số kỹ thuật, tiêu chuẩn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ; bảo đảm
an toàn trong sản xuất, kinh doanh và đời sống; cải thiện hiệu quả sử dụng tài
nguyên, năng lượng; đồng thời tạo thuận lợi cho thương mại và hợp tác công nghệ
quốc tế.
Đối với doanh nghiệp, áp dụng tiêu chuẩn phù hợp giúp nâng cao năng lực quản trị, kiểm soát chất lượng, cải tiến quy trình sản xuất và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Đối với cơ quan quản lý, tiêu chuẩn cung cấp cơ sở kỹ thuật phục vụ quản lý chất lượng, an toàn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Qua đó, tiêu chuẩn hóa không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn gắn trực tiếp với lợi ích của người tiêu dùng, doanh nghiệp và cộng đồng, góp phần tạo lập môi trường phát triển an toàn, hiệu quả và bền vững.
Năng lượng sạch cần những tiêu chuẩn tin cậy
Một trong những nội dung trọng tâm của thông điệp Ngày Tiêu chuẩn thế giới năm 2026 là Mục tiêu phát triển bền vững số 7 (SDG 7) - bảo đảm khả năng tiếp cận năng lượng sạch, đáng tin cậy, bền vững với giá thành hợp lý cho tất cả mọi người.
Năng lượng là nền tảng của hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội. Việc bảo đảm nguồn cung năng lượng an toàn, ổn định và hiệu quả không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt mà còn tạo điều kiện phát triển kinh tế, mở rộng các dịch vụ thiết yếu và nâng cao chất lượng cuộc sống. Trong khi đó, quá trình chuyển dịch năng lượng đặt ra yêu cầu phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, hiện đại hóa hệ thống điện và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành.
Để đáp ứng những yêu cầu này, tiêu chuẩn đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo đảm an toàn, độ tin cậy và khả năng tương thích của thiết bị, hệ thống năng lượng. Các tiêu chuẩn kỹ thuật góp phần thống nhất yêu cầu đối với thiết kế, sản xuất, lắp đặt, vận hành và đánh giá sự phù hợp; hỗ trợ kết nối các thành phần trong hệ thống điện, đồng thời tạo điều kiện tích hợp công nghệ số và truyền thông vào hạ tầng năng lượng.
Đặc biệt, với sự phát triển của điện mặt trời, điện gió và các công nghệ năng lượng mới, việc áp dụng tiêu chuẩn phù hợp góp phần nâng cao độ an toàn, hiệu quả vận hành của thiết bị, hệ thống, tạo cơ sở để các nhà sản xuất, đơn vị cung cấp dịch vụ và cơ quan quản lý phối hợp hiệu quả hơn. Đây cũng là điều kiện hỗ trợ đổi mới công nghệ, mở rộng khả năng ứng dụng năng lượng sạch và thúc đẩy phát triển bền vững.
Vai trò của tiêu chuẩn không chỉ giới hạn trong lĩnh vực năng lượng mà còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như phát triển hạ tầng, công nghiệp, đô thị và công nghệ thông tin. Sự liên kết giữa các lĩnh vực đòi hỏi những yêu cầu kỹ thuật có tính thống nhất, qua đó giúp các giải pháp phát triển bền vững được triển khai đồng bộ và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng.
ISO, IEC và ITU - thúc đẩy hợp tác tiêu chuẩn hóa toàn cầu
Hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế có sự đóng góp quan trọng của ba tổ chức hàng đầu thế giới: Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế (ISO), Ủy ban Kỹ thuật Điện quốc tế (IEC) và Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU). Trong đó, ISO xây dựng tiêu chuẩn quốc tế trên nhiều lĩnh vực; IEC tập trung vào điện, điện tử và các công nghệ liên quan; còn ITU thúc đẩy sự thống nhất về kỹ thuật trong lĩnh vực viễn thông và công nghệ thông tin, truyền thông.
Thông qua hoạt động xây dựng tiêu chuẩn và khuyến nghị kỹ
thuật quốc tế, ba tổ chức góp phần nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn, tăng
cường khả năng tương thích giữa các hệ thống và thúc đẩy hợp tác công nghệ
xuyên biên giới. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển dịch năng lượng và phát
triển kinh tế xanh, sự phối hợp trong hoạt động tiêu chuẩn hóa ngày càng có ý
nghĩa quan trọng, tạo nền tảng để các giải pháp công nghệ được triển khai đồng
bộ, an toàn và hiệu quả, phục vụ các mục tiêu phát triển bền vững.
Việt Nam chủ động tham gia hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế
Đối với Việt Nam, tham gia hoạt động tiêu chuẩn hóa quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hội nhập, phát triển khoa học, công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Theo thông tin do Bộ Khoa học và Công nghệ cung cấp, Việt Nam tham gia ISO từ năm 1977, với đại diện là cơ quan tiêu chuẩn quốc gia. Trong quá trình tham gia, Việt Nam từng đảm nhiệm vai trò thành viên Hội đồng ISO trong ba nhiệm kỳ, đồng thời tham gia các ban kỹ thuật, tiểu ban kỹ thuật và ban phát triển chính sách của tổ chức này.
Việt Nam tham gia IEC từ tháng 4/2002 với tư cách thành viên liên kết và theo tài liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ, đã trở thành thành viên đầy đủ của IEC từ năm 2026. Đối với ITU, Việt Nam gia nhập tổ chức ngày 24/9/1951. Việc tham gia các tổ chức này tạo điều kiện để Việt Nam tiếp cận thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp vào hoạt động xây dựng tiêu chuẩn, khuyến nghị kỹ thuật trong những lĩnh vực liên quan.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và đổi mới mô hình tăng trưởng, việc chủ động tham gia xây dựng, tiếp nhận và áp dụng tiêu chuẩn quốc tế phù hợp góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, tăng cường an toàn kỹ thuật, cải thiện hiệu quả sử dụng nguồn lực và đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước cũng như quốc tế. Cùng với đó, nâng cao nhận thức về tiêu chuẩn hóa, phổ biến kiến thức và khuyến khích áp dụng tiêu chuẩn phù hợp cần được gắn với hoạt động chuyên môn của các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp.
Hưởng ứng Ngày Tiêu chuẩn thế giới năm 2026, Bộ Nội vụ yêu cầu các đơn vị thuộc, trực thuộc Bộ đẩy mạnh tuyên truyền về ý nghĩa, vai trò của tiêu chuẩn đối với đời sống và phát triển bền vững; lồng ghép nội dung hưởng ứng với chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ chuyên môn phù hợp. Trong đó, Trung tâm Công nghệ thông tin, Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động, Báo Dân trí được giao tăng cường thông tin, tuyên truyền về sự kiện thông qua các tin, bài và sản phẩm truyền thông phù hợp.
Với thông điệp “Tiêu chuẩn phục vụ các Mục tiêu phát triển bền vững - Tầm nhìn chung cho một thế giới tốt đẹp hơn”, Ngày Tiêu chuẩn thế giới năm 2026 tiếp tục khẳng định ý nghĩa của sự hợp tác và những nỗ lực chung trong việc hiện thực hóa các mục tiêu toàn cầu. Từ bảo đảm an toàn cho các hệ thống kỹ thuật đến hỗ trợ phát triển năng lượng sạch, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và mở rộng hợp tác quốc tế, tiêu chuẩn là một trong những nền tảng quan trọng giúp chuyển hóa cam kết thành hành động, hướng tới tương lai bền vững cho con người, xã hội và hành tinh./.
Minh Hiền
Tin tức cùng chuyên mục
Bài viết cùng tác giả
